Το «IN MOTION» συναντά φέτος την ιστορία του Γκαζιού. Πώς αλλάζει η παράσταση μαζί με τη γειτονιά της και τι θέλετε να προσέξουν τα παιδιά βγαίνοντας από το θέατρο;
Το IN MOTION είναι μια περιπέτεια που προσκαλεί τα παιδιά να ανακαλύψουν τη σύγχρονη τέχνη, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά μέσα από το θέατρο. Το Bien και η Celine, ξεκινούν ένα ταξίδι γεμάτο ανατροπές, ερωτήματα και νέες ανακαλύψεις. Στον πυρήνα της ιστορίας βρίσκεται η ανάγκη να είμαστε ο εαυτός μας, να έχουμε τη δική μας φωνή και να μπορούμε να επιλέγουμε τον δρόμο μας, ακόμη κι όταν αυτός διαφέρει από όσα περιμένουν οι άλλοι από εμάς.
Φέτος, η περιπέτεια του Bien και της Σελίν συναντά την ιστορία του Γκαζιού. Ένας τόπος που από βιομηχανικό κέντρο της Αθήνας μεταμορφώθηκε σε χώρο πολιτισμού γίνεται αφορμή να μιλήσουμε στα παιδιά για την αλλαγή, τις νέες δυνατότητες και όλα όσα μπορούμε να φανταστούμε πέρα από αυτό που ήδη γνωρίζουμε. Γιατί και τα ίδια τα παιδιά βρίσκονται διαρκώς σε μια διαδικασία ανακάλυψης και διαμόρφωσης της ταυτότητάς τους.
Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να μη φύγουν από την παράσταση έχοντας απλώς μάθει κάτι για την τέχνη ή την ιστορία μιας γειτονιάς, αλλά έχοντας νιώσει ότι η δική τους σκέψη, η φωνή και οι επιθυμίες τους έχουν αξία. Να καταλάβουν ότι δεν χρειάζεται να χωρούν πάντα στις προσδοκίες των άλλων, ότι μπορούν να είναι διαφορετικά, να αμφισβητούν, να αλλάζουν γνώμη και να αναζητούν τον δικό τους δρόμο. Και, όπως και οι δύο χαρακτήρες της ιστορίας μας ανακαλύπτουν νέες δυνατότητες σε κάθε τους βήμα, να νιώσουν ότι ο κόσμος δεν είναι κάτι δεδομένο που απλώς καλούνται να αποδεχτούν, αλλά ένας κόσμος στον οποίο μπορούν και τα ίδια να συμμετέχουν, να δημιουργούν και να τον αλλάζουν.
Ποια συμπεριφορά του πρωταγωνιστή θα χειροκροτούσαμε στη σκηνή, αλλά ίσως δυσκολευόμασταν να αποδεχτούμε στο δικό μας παιδί;
Την επιμονή του να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο, ακόμη κι όταν αυτό σημαίνει ότι δεν θα κάνει αυτό που περιμένουν οι άλλοι από εκείνον. Στη σκηνή μάς συγκινεί όταν ένας ήρωας διεκδικεί την ελευθερία του, αμφισβητεί τους κανόνες και τολμά να είναι διαφορετικός. Στην καθημερινότητα, όμως, όταν ένα παιδί αντιδρά, αρνείται ή επιλέγει κάτι που δεν καταλαβαίνουμε, μπορεί εύκολα να το χαρακτηρίσουμε δύσκολο.
Δεν είναι πάντα εύκολο να αποδεχτούμε ότι το παιδί μας έχει τη δική του προσωπικότητα, η οποία δεν θα ταυτίζεται πάντοτε με τις δικές μας επιθυμίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζονται όρια. Σημαίνει ότι χρειάζεται να ακούμε τι κρύβεται πίσω από μια συμπεριφορά, πριν βιαστούμε να τη διορθώσουμε. Για μένα, η ουσιαστική ελευθερία ξεκινά όταν αναγνωρίζουμε στο παιδί το δικαίωμα να γίνει ο εαυτός του, όχι αυτό που έχουμε ήδη φανταστεί για εκείνο.
Σε μια διαδραστική παράσταση για την αυτοδιάθεση, πόσο χώρο έχει το «δεν θέλω» ενός παιδιού, που προτιμά να παρατηρεί σιωπηλά ή διαφωνεί με τους ήρωες;
Έχει ακριβώς τον ίδιο χώρο με το «θέλω». Η συμμετοχή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα παιδί θα ανέβει στη σκηνή, θα μιλήσει ή θα ακολουθήσει. Μπορεί να συμμετέχει παρατηρώντας, ακούγοντας, σκεπτόμενο ή διαφωνώντας μέσα του με όσα συμβαίνουν.
Δεν χρειάζεται ένα παιδί να αισθάνεται ότι πρέπει να κάνει κάτι για να αποδείξει ότι συμμετέχει. Ούτε να εκτίθεται επειδή ένας ενήλικας θεωρεί ότι αυτό θα του κάνει καλό. Στο IN MOTION μάς ενδιαφέρει να δημιουργούμε τις συνθήκες για μια πραγματική συνάντηση με την τέχνη, χωρίς να προκαθορίζουμε την αντίδραση του θεατή.
Αν ένα παιδί επιλέξει να μείνει σιωπηλό, αυτή η επιλογή είναι σεβαστή. Αν διαφωνήσει με τους ήρωες, ακόμη καλύτερα, σημαίνει ότι έχει τη δική του σκέψη. Εξάλλου, η αυτοδιάθεση δεν είναι μόνο να μπορείς να πεις «ναι». Είναι να ξέρεις ότι μπορείς να πεις και «όχι», χωρίς να χρειάζεται να απολογηθείς γι’ αυτό.
Φωτογραφίες: Χρήστος Συμεωνίδης
Ως μουσειοπαιδαγωγός, τι θα λέγατε στον γονιό που βιάζεται να εξηγήσει τη «σωστή» σημασία ενός έργου τέχνης, πριν ακούσει τι βλέπει το παιδί του;
Είναι πολύ όμορφο να παρατηρούμε και να ανακαλύπτουμε με τον δικό μας τρόπο καμιά φορά…! Να ρωτάμε, να συζυτάμε, να θυμόμαστε και να φανταζόμαστε..! Μερικές φορές, μια απλή ερώτηση αρκεί για να ξεκινήσει μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.
Κάτι τέτοιο ίσως να πρότεινα..
Γιατί τελικά, τι σημαίνει «σωστή απάντηση» όταν μιλάμε για σύγχρονη τέχνη; Ένα έργο μπορεί να γεννήσει διαφορετικές σκέψεις και συναισθήματα, χωρίς να υπάρχει μία και μοναδική ερμηνεία. Ας μην προσπαθούμε, λοιπόν, να εξηγήσουμε αμέσως στα παιδιά τι πρέπει να δουν. Ας τους δώσουμε την ευκαιρία να ανακαλύψουν τι βλέπουν τα ίδια.
Έχετε μιλήσει για την ανασφάλεια που νιώθατε κάποτε απέναντι στα όνειρά σας. Τι θα λέγατε σήμερα σε ένα παιδί που ακόμη ψάχνει τη θέση του στον κόσμο;
Δεν θυμάμαι να έχω μιλήσει κάπου συγκεκριμένα για αυτό, αλλά αφού το αναφέρετε, μάλλον κάτι θα έχω πει κάποια στιγμή! Νομίζω, πάντως, ότι όλοι έχουμε νιώσει κάποια στιγμή ανασφάλεια μπροστά σε κάτι που θέλουμε πολύ να κάνουμε.
Νομίζω πως είναι απόλυτα φυσιολογικό ένα παιδί να ψάχνει τη θέση του στον κόσμο. Άλλωστε, δεν είναι μία και μοναδική. Αλλάζει όσο μεγαλώνουμε, ανακαλύπτουμε καινούργια πράγματα, γνωρίζουμε ανθρώπους, δοκιμάζουμε, απογοητευόμαστε, αλλάζουμε γνώμη. Και αυτό είναι, νομίζω, ένα από τα πιο όμορφα πράγματα στο να είσαι παιδί, ότι έχεις τόσο χώρο μπροστά σου για να ανακαλύψεις ποιος είσαι και τι θέλεις. Αρκεί να έχεις δίπλα σου ανθρώπους που σε στηρίζουν, σε βοηθούν να γνωρίσεις τον εαυτό σου και τον κόσμο και σου επιτρέπουν να μεγαλώσεις ελεύθερα, χωρίς να χρειάζεται να γίνεις αυτό που έχουν φανταστεί οι άλλοι για σένα.
Αν καθόμουν σήμερα απέναντι από ένα παιδί και κάναμε αυτή την κουβέντα, θα του έλεγα να δοκιμάζει πράγματα, να ακολουθεί ό,τι του κινεί την περιέργεια, να μην φοβάται να αλλάξει γνώμη και να είναι διαφορετικό. Δεν χρειάζεται να ξέρει από τώρα τι θα γίνει όταν μεγαλώσει ούτε να έχει αποφασίσει ποιος είναι. Έχει χρόνο.
.jpg)
