Ειδικοί στην ψυχική υγεία και νέες έρευνες δείχνουν ότι το πλέξιμο μπορεί να λειτουργήσει ως ένα απλό αλλά αποτελεσματικό εργαλείο για τη διαχείριση των συναισθημάτων και την αντικατάσταση επιβλαβών συνηθειών. Και το καλύτερο είναι ότι πρόκειται για μια δραστηριότητα εύκολη, οικονομική και προσιτή σχεδόν σε όλους.
Πώς το πλέξιμο βοηθά να περιορίσουμε τις κακές συνήθειες
Μια από τις βασικές εξηγήσεις για το γιατί το πλέξιμο μπορεί να βοηθήσει είναι η επαναλαμβανόμενη κίνηση των χεριών. Το πλέξιμο απαιτεί ρυθμικές κινήσεις και τη συνεργασία και των δύο χεριών. Αυτή η διαδικασία ενεργοποιεί μηχανισμούς του νευρικού συστήματος που βοηθούν το σώμα να χαλαρώσει και το μυαλό να ηρεμήσει.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι τέτοιου είδους επαναλαμβανόμενες κινήσεις μπορούν να ενεργοποιήσουν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. Πρόκειται για το σύστημα που βοηθά το σώμα να επιστρέψει σε κατάσταση ηρεμίας μετά από στρες.
Με απλά λόγια, το πλέξιμο μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα μικρό «φρένο» στην ένταση της καθημερινότητας.
Όταν τα χέρια απασχολούνται, οι κακές συνήθειες υποχωρούν
Πολλές κακές συνήθειες σχετίζονται με την ανάγκη να απασχολούμε τα χέρια μας ή να εκτονώνουμε την ένταση που νιώθουμε. Το δάγκωμα των νυχιών, το πείραγμα του δέρματος ή το ατελείωτο σκρολάρισμα στο κινητό είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Το πλέξιμο λειτουργεί σαν μια μορφή «αντικατάστασης» αυτών των συμπεριφορών. Τα χέρια είναι απασχολημένα και το μυαλό συγκεντρώνεται σε κάτι δημιουργικό. Έτσι μειώνεται η ανάγκη για άλλες επαναλαμβανόμενες κινήσεις.
Ψυχολόγοι περιγράφουν το πλέξιμο ως έναν τρόπο να «βγεις από το κεφάλι σου και να συνδεθείς με τα χέρια σου». Με άλλα λόγια, να σταματήσεις να ανακυκλώνεις σκέψεις και να εστιάσεις σε μια απλή, χειροπιαστή δραστηριότητα.
Μια προσωπική ιστορία που δείχνει τη δύναμη του πλεξίματος
Χαρακτηριστική είναι η ιστορία μιας γυναίκας από τον Καναδά που αντιμετώπιζε για χρόνια έντονες παρορμητικές συμπεριφορές. Είχε τη συνήθεια να δαγκώνει τα νύχια της και να πειράζει το δέρμα της μέχρι να δημιουργούνται πληγές.
Όταν ξεκίνησε να πλέκει, παρατήρησε σταδιακά ότι οι συνήθειες αυτές μειώθηκαν σημαντικά. Τα χέρια της ήταν συνεχώς απασχολημένα και η συγκέντρωση στο πλέξιμο τη βοηθούσε να διαχειρίζεται καλύτερα την ένταση που ένιωθε.
Σήμερα λέει ότι το πλέξιμο έχει γίνει η νέα της «εμμονή», αλλά με έναν πολύ πιο υγιή τρόπο.
Πλέξιμο ακόμη και για πιο σοβαρούς εθισμούς
Το πλέξιμο χρησιμοποιείται ήδη σε ορισμένα θεραπευτικά προγράμματα για άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρούς εθισμούς ή διατροφικές διαταραχές. Σε μια μελέτη σε κέντρο θεραπείας για νέες γυναίκες με διατροφικές διαταραχές, περίπου το 75% των συμμετεχουσών ανέφερε ότι το πλέξιμο τις βοήθησε να μειώσουν το άγχος που σχετιζόταν με το φαγητό.
Σε άλλες περιπτώσεις έχει χρησιμοποιηθεί ως μέρος προγραμμάτων διακοπής καπνίσματος. Κάποιοι άνθρωποι αναφέρουν ότι το πλέξιμο αντικαθιστά το «τελετουργικό» του τσιγάρου. Όταν έρχεται η ανάγκη για ένα τσιγάρο, πιάνουν τις βελόνες και ξεκινούν το πλέξιμο.
Για αρκετούς, αυτό αρκεί ώστε η έντονη επιθυμία να περάσει.
Το πλέξιμο ως τρόπος συναισθηματικής ρύθμισης
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι το πλέξιμο βοηθά τους ανθρώπους να επεξεργάζονται τα συναισθήματά τους. Αντί να αποφεύγουν την ένταση ή να την καλύπτουν με ανθυγιεινές συνήθειες, μπορούν να επεξεργάζονται το συναίσθημά τους ενώ ταυτόχρονα ασχολούνται με κάτι δημιουργικό.
Αυτή η διαδικασία βοηθά να μειωθεί η ένταση χωρίς να καταπιέζονται τα συναισθήματα.
Δεν είναι λύση για όλους, αλλά αξίζει μια δοκιμή
Παρότι τα πρώτα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μεγάλες έρευνες για να επιβεβαιωθούν πλήρως τα οφέλη του πλεξίματος στην ψυχική υγεία.
Επίσης δεν είναι μια δραστηριότητα που ταιριάζει σε όλους. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να δυσκολευτούν με τις κινήσεις ή απλώς να μην τους ταιριάζει.
Ωστόσο για πολλούς αποτελεί μια απλή και δημιουργική διέξοδο από το άγχος της καθημερινότητας. Και αν το μόνο «παράπλευρο αποτέλεσμα» είναι περισσότερα κασκόλ και σκουφιά στην ντουλάπα, τότε ίσως αξίζει να δώσουμε μια ευκαιρία σε αυτή την παλιά -αλλά και τόσο σύγχρονη ταυτόχρονα- συνήθεια.
Πληροφορίες από bbc.com