Αυτό ακριβώς είναι τα άλματα ανάπτυξης. Περίοδοι έντονης εγκεφαλικής ωρίμανσης που φέρνουν μαζί τους αναστάτωση αλλά και εξέλιξη. Κάθε άλμα είναι μια εσωτερική αλλαγή που φέρνει μια εξωτερική κατάκτηση. Παρακάτω θα δεις πότε περίπου συμβαίνουν και τι μπορείς να περιμένεις σε κάθε φάση.
5η εβδομάδα: αρχίζει να αντιλαμβάνεται πιο έντονα τα ερεθίσματα
Γύρω στην πέμπτη εβδομάδα, το μωρό αρχίζει να βλέπει και να ακούει τον κόσμο με διαφορετικό τρόπο. Τα ερεθίσματα γίνονται πιο έντονα, πιο «παρόντα». Αυτό που πριν ήταν απλώς φως ή ήχος, τώρα αποκτά μορφή και σημασία.
Για το μωρό, αυτή η αλλαγή μπορεί να είναι σοκαριστική. Μπορεί να κλαίει περισσότερο, να ξυπνάει πιο εύκολα ή να δείχνει υπερένταση. Δεν είναι δύσκολο μωρό, είναι ένα μωρό που ξαφνικά νιώθει περισσότερα. Μετά από αυτή τη φάση, θα παρατηρήσεις πιο σταθερή οπτική επαφή και στιγμές ηρεμίας όταν σε κοιτάζει.
8η εβδομάδα: αρχίζει να αναγνωρίζει μοτίβα
Περίπου στην όγδοη εβδομάδα, το μωρό αρχίζει να καταλαβαίνει ότι τα πράγματα έχουν συνέχεια και επανάληψη. Ότι η φωνή σου επανέρχεται, ότι οι κινήσεις έχουν ρυθμό, ότι κάποια πράγματα συμβαίνουν ξανά και ξανά.
Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλός του δουλεύει εντατικά για να οργανώσει αυτές τις πληροφορίες. Συχνά αυτή η φάση συνοδεύεται από περισσότερη γκρίνια και ανάγκη για επαφή. Το μωρό προσπαθεί να βάλει τάξη σε έναν κόσμο που μόλις απέκτησε δομή. Μετά, θα δεις πιο συνειδητό χαμόγελο και μεγαλύτερη ανταπόκριση σε εσένα.
12η εβδομάδα: αρχίζει να συντονίζει το σώμα του
Στον τρίτο μήνα, το μωρό αρχίζει να κατανοεί καλύτερα το σώμα του και τις κινήσεις του. Παρακολουθεί αντικείμενα, κινεί πιο ελεγχόμενα τα χέρια του, σηκώνει το κεφάλι του με μεγαλύτερη σταθερότητα.
Αυτή η νέα ικανότητα δεν έρχεται χωρίς ένταση. Μπορεί να είναι πιο ανήσυχο ή να δυσκολεύεται να χαλαρώσει. Ο εγκέφαλος και το σώμα βρίσκονται σε διαδικασία συγχρονισμού. Μετά από αυτή τη φάση, θα δεις περισσότερη ακρίβεια στις κινήσεις και έντονη περιέργεια.
4ος μήνας: αντιλαμβάνεται σχέσεις και αποστάσεις
Σε αυτή τη φάση, το μωρό αρχίζει να καταλαβαίνει ότι τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους. Ότι υπάρχει απόσταση, ότι μπορεί να φτάσει κάτι, ότι υπάρχει αλληλεπίδραση. Είναι ένα από τα πιο απαιτητικά άλματα. Συχνά εμφανίζεται έντονη ανησυχία και αλλαγές στον ύπνο. Το μωρό συνειδητοποιεί ότι δεν είναι ένα με εσένα και αυτό το αναστατώνει. Μετά, όμως, θα δεις πιο ενεργή συμμετοχή στο παιχνίδι και προσπάθεια για εξερεύνηση.
6ος μήνας: θέλει να εξερευνήσει τα πάντα
Γύρω στον έκτο μήνα, το μωρό δεν αρκείται πια στο να παρατηρεί. Θέλει να αγγίξει, να δοκιμάσει, να φέρει τα πάντα στο στόμα του. Η εξερεύνηση γίνεται βασική του ανάγκη. Αυτό σημαίνει περισσότερη κινητικότητα και λιγότερη «ησυχία». Μπορεί να βαριέται εύκολα ή να ζητά συνεχώς αλλαγές. Η περιέργεια είναι σημάδι ότι ο εγκέφαλος αναπτύσσεται σωστά. Μετά από αυτή τη φάση, θα δεις πιο στοχευμένες κινήσεις και μεγαλύτερη αυτονομία.
8ος μήνας: εμφανίζεται το άγχος αποχωρισμού
Σε αυτή την ηλικία, το μωρό αρχίζει να ξεχωρίζει ξεκάθαρα τα οικεία πρόσωπα από τα μη οικεία. Καταλαβαίνει ότι μπορείς να φύγεις και αυτό δημιουργεί έντονη ανασφάλεια. Είναι η περίοδος που μπορεί να κλαίει όταν απομακρύνεσαι ή να θέλει συνεχώς να σε βλέπει. Η προσκόλληση είναι ένδειξη υγιούς δεσμού και όχι εξάρτηση. Μετά από αυτή τη φάση, θα δεις πιο έντονες προτιμήσεις και πιο συναισθηματική σύνδεση.
10ος μήνας: αρχίζει να ενεργεί με σκοπό
Το μωρό πλέον δεν κάνει απλώς κινήσεις. Προσπαθεί να πετύχει κάτι. Να πιάσει, να μετακινήσει, να φτάσει έναν στόχο. Αυτό το κάνει πιο επίμονο αλλά και πιο απαιτητικό. Μπορεί να εκνευρίζεται όταν δεν τα καταφέρνει. Η απογοήτευση είναι μέρος της εξέλιξης και της μάθησης. Μετά από αυτή τη φάση, θα δεις πιο σύνθετες ενέργειες και καλύτερο συντονισμό.
12ος μήνας: αρχίζει να καταλαβαίνει τον κόσμο γύρω του
Προς το τέλος του πρώτου χρόνου, το μωρό κατανοεί πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορεί να πει. Αναγνωρίζει λέξεις, αντιλαμβάνεται τόνους, καταλαβαίνει προθέσεις. Αυτό συνοδεύεται από έντονα συναισθήματα και πιο ξεκάθαρες αντιδράσεις. Η επικοινωνία έχει ήδη ξεκινήσει, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν λέξεις. Μετά από αυτή τη φάση, ανοίγει ο δρόμος για τη γλώσσα και την πιο ουσιαστική αλληλεπίδραση.
Πότε χρειάζεται να ζητήσεις βοήθεια
Αν και τα άλματα ανάπτυξης είναι φυσιολογικά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου καλό είναι να συμβουλευτείς τον παιδίατρο. Αν το μωρό παρουσιάζει έντονη δυσφορία που δεν υποχωρεί, αν δεν τρέφεται επαρκώς ή αν η συμπεριφορά του σε ανησυχεί βαθιά, μια αξιολόγηση μπορεί να σε καθησυχάσει.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Δεν υπάρχει απόλυτο χρονοδιάγραμμα που να ταιριάζει σε όλα τα παιδιά. Η ανάπτυξη δεν είναι γραμμική αλλά μοναδική για κάθε μωρό.
Αυτό που αξίζει να θυμάσαι
Τα άλματα ανάπτυξης μπορεί να σε κουράσουν, να σε μπερδέψουν, να σε κάνουν να αναρωτηθείς αν κάτι δεν πάει καλά. Στην πραγματικότητα, είναι το ακριβώς αντίθετο. Κάθε δύσκολη φάση σημαίνει ότι κάτι νέο χτίζεται. Κάθε αναστάτωση φέρνει μια κατάκτηση. Το μωρό σου δεν γίνεται πιο απαιτητικό. Γίνεται πιο εξελιγμένο.