«Μήπως κάνω λάθος;»
Θα το πω όπως το ένιωσα από την πρώτη στιγμή. Όταν αποφασίσαμε να μην στείλουμε το παιδί μας παιδικό σταθμό, πίστευα ότι το πιο δύσκολο θα ήταν να το εξηγήσω στους άλλους. Σε φίλους, συγγενείς, γνωστούς που ρωτούσαν «δεν θα πάει παιδικό;».
Τελικά, το πιο δύσκολο ήταν να το εξηγήσω στον εαυτό μου.
Γιατί κάθε τόσο, μια σκέψη τρυπώνει στο μυαλό μου. Μήπως κρατάω το παιδί μου πίσω; Μήπως του στερώ κάτι σημαντικό;
Το παιδί μου δεν μένει πίσω. Απλώς είναι στο δικό του στάδιο
Το παιδί μου είναι έξυπνο, περίεργο, γεμάτο ενέργεια. Λατρεύει το παιχνίδι, φτιάχνει ιστορίες, παίρνει πρωτοβουλίες. Είναι από εκείνα τα παιδιά που σε κάνουν να χαμογελάς και να... κουράζεσαι ταυτόχρονα.
Αυτό που δεν του έρχεται ακόμη φυσικά είναι το να ανολουθεί ένα αυστηρά δομημένο πρόγραμμα. Οι κανόνες, τα ωράρια, οι συνεχείς μεταβάσεις από δραστηριότητα σε δραστηριότητα είναι πράγματα που ακόμα το δυσκολεύουν.
Και κάπου εκεί άρχισα να καταλαβαίνω ότι το θέμα δεν είναι αν μπορεί. Είναι αν είναι έτοιμο.
Η ωριμότητα δεν μετριέται με την ηλικία
Συχνά πιστεύουμε ότι όλα τα παιδιά πρέπει να ακολουθούν το ίδιο μονοπάτι. Όμως η αλήθεια είναι διαφορετική. Κάποια παιδιά προσαρμόζονται εύκολα σε ένα οργανωμένο περιβάλλον, ενώ άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο.
Δεν έχει να κάνει με την εξυπνάδα. Έχει να κάνει με τη συναισθηματική ωριμότητα, την αντοχή, την ικανότητα να διαχειρίζονται τις αλλαγές.
Και αυτό δεν έρχεται με το ζόρι. Έρχεται όταν το παιδί είναι έτοιμο.
Η πίεση της σύγκρισης
Δεν θα πω ψέματα. Υπάρχουν στιγμές που αμφιβάλλω. Όταν βλέπω συνομήλικα παιδιά να πηγαίνουν παιδικό, να συμμετέχουν σε δραστηριότητες, να «προχωρούν».
Τότε εμφανίζεται αυτή η φωνή. Μήπως έπρεπε κι εμείς;
Η κοινωνία έχει έναν «αόρατο» ρυθμό που όλοι υποτίθεται πως πρέπει να ακολουθούν. Μας έχουν μεγαλώσει με την αντίληψη ότι όλα πρέπει να γίνονται στην ώρα τους. Και όταν επιλέγεις κάτι διαφορετικό, νιώθεις ότι πας κόντρα στο ρεύμα.
«Το κρατάς πίσω» ή του δίνεις χρόνο;
Αυτή η φράση είναι που με δυσκολεύει περισσότερο. «Κρατάς το παιδί πίσω».
Γιατί ακούγεται σαν αποτυχία. Σαν κάτι να μην πηγαίνει καλά.
Αλλά στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει τίποτα τέτοιο.
Ο παιδικός σταθμός σήμερα έχει απαιτήσεις. Ρυθμό, ένταση, αυστηρό πρόγραμμα. Πολλά παιδιά ανταποκρίνονται μια χαρά. Κάποια άλλα χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο για να φτάσουν εκεί.
Και αυτός ο χρόνος δεν είναι χάσιμο.
Είναι επένδυση.
Τι κερδίζει ένα παιδί όταν δεν πιέζεται
Αυτό που προσπαθούμε να δώσουμε στο παιδί μας δεν είναι προβάδισμα. Είναι μία σταθερή βάση.
Η αυτοπεποίθηση χτίζεται όταν ένα παιδί νιώθει ασφαλές, όχι όταν πιέζεται να ανταποκριθεί. Η συναισθηματική ωριμότητα έρχεται όταν έχει τον χρόνο να επεξεργαστεί όσα νιώθει.
Οι κοινωνικές δεξιότητες δεν αναπτύσσονται μόνο μέσα σε μια τάξη. Χτίζονται στο παιχνίδι, στις σχέσεις, στην καθημερινότητα.
Και πάνω από όλα, θέλουμε το παιδί μας να μάθει χωρίς να νιώθει ότι κυνηγά συνεχώς κάτι.
Η απόφαση που δεν είναι ποτέ εύκολη
Δεν υπάρχει μία σωστή επιλογή για όλους. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Κάθε οικογένεια έχει τις δικές της ανάγκες.
Υπάρχουν παιδιά που ανθίζουν στον παιδικό σταθμό και αυτό είναι υπέροχο. Υπάρχουν και παιδιά που χρειάζονται λίγο ακόμη χρόνο στο σπίτι για να νιώσουν έτοιμα.
Το δύσκολο είναι να εμπιστευτείς το ένστικτό σου όταν όλα γύρω σου λένε κάτι άλλο.
Αν βρίσκεσαι κι εσύ σε αυτό το δίλημμα
Αν αναρωτιέσαι κι εσύ μήπως «κρατάς πίσω» το παιδί σου, θέλω να σου πω κάτι που λέω και στον εαυτό μου.
Η ανάπτυξη δεν είναι αγώνας ταχύτητας.
Δεν υπάρχει μία σωστή ηλικία για όλα. Υπάρχει μόνο η σωστή στιγμή για το δικό σου παιδί.
Και αυτή δεν καθορίζεται από το τι κάνουν οι άλλοι, αλλά από το τι χρειάζεται εκείνο.
Τελικά, τι σημαίνει να προχωράς μπροστά;
Σήμερα καταλαβαίνω κάτι που δεν ήταν ξεκάθαρο στην αρχή. Το να μην στείλεις το παιδί παιδικό σταθμό δεν σημαίνει ότι το καθυστερείς.
Μπορεί να σημαίνει ότι του δίνεις τον χρόνο να σταθεί πιο γερά στα πόδια του.
Μπορεί να σημαίνει ότι το βοηθάς να μπει στην επόμενη φάση πιο έτοιμο, πιο σίγουρο, πιο ήρεμο.
Και ίσως τελικά, το πιο γενναίο πράγμα που μπορεί να κάνει ένας γονιός δεν είναι να πιέσει το παιδί να προχωρήσει.
Αλλά να του δώσει τον χρόνο που χρειάζεται για να ανθίσει!