Κ. Μητσοτάκης: «Το δημογραφικό είναι εθνική προτεραιότητα»
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το δημογραφικό μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά συνολικά για τις ανεπτυγμένες κοινωνίες, τονίζοντας ότι απαιτείται συνδυασμός οικονομικών, κοινωνικών και στεγαστικών πολιτικών για να δημιουργηθούν συνθήκες ασφάλειας για τους νέους ανθρώπους.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα τα νέα ζευγάρια, από το υψηλό κόστος στέγασης και την εργασιακή αβεβαιότητα μέχρι την καθυστέρηση στη δημιουργία οικογένειας.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη να στηριχθούν οι νέοι που θέλουν να αποκτήσουν παιδιά, υπογραμμίζοντας ότι το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με επιδόματα αλλά απαιτεί συνολική αλλαγή πολιτικών και νοοτροπίας.
Ν. Χαρδαλιάς: «Χρειάζεται εθνική στρατηγική με διάρκεια»
Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς τόνισε ότι το δημογραφικό δεν είναι ένα πρόβλημα που λύνεται με αποσπασματικά μέτρα ή με ορίζοντα μίας κυβερνητικής θητείας.
Όπως είπε, απαιτείται μακροχρόνια εθνική στρατηγική αλλά και ουσιαστική αλλαγή νοοτροπίας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που παρουσίασε, αν δεν υπάρξουν άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα, ο πληθυσμός της χώρας θα μπορούσε να μειωθεί ακόμη και κατά 35% τις επόμενες δεκαετίες.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ενίσχυσης της περιφέρειας, υποστηρίζοντας ότι πολλές περιοχές της χώρας αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρό πρόβλημα γήρανσης και εγκατάλειψης.
Δ. Μιχαηλίδου: «Το δημογραφικό είναι μαραθώνιος που πρέπει να τρέξουμε με ρυθμό σπριντ»
Με μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις του συνεδρίου, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου περιέγραψε το μέγεθος της πρόκλησης. «Το δημογραφικό είναι μαραθώνιος που πρέπει να τρέξουμε με ρυθμό σπριντ», ανέφερε, εξηγώντας ότι το πρόβλημα απαιτεί πολιτικές που αποδίδουν σε βάθος χρόνου αλλά ταυτόχρονα χρειάζονται άμεση εφαρμογή.
Η υπουργός σημείωσε ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχε οργανωμένη και συστηματική αντιμετώπιση του ζητήματος, ενώ πλέον υπάρχει αυτόνομο υπουργείο και εθνικό σχέδιο δράσης.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η υπογεννητικότητα δεν αποτελεί μόνο ελληνικό πρόβλημα. Έφερε ως παράδειγμα τη Νότια Κορέα, όπου ο δείκτης γονιμότητας έχει πέσει στο 0,6 παιδί ανά γυναίκα, ενώ ανέφερε ότι ακόμη και χώρες όπως η Νορβηγία και η Σουηδία εμφανίζουν χαμηλές γεννήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο χάσμα ανάμεσα στην εργασία και τη μητρότητα, σημειώνοντας ότι οι νέοι άνθρωποι βιώνουν σήμερα πολύ μεγαλύτερη αβεβαιότητα σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές.
Η κ. Μιχαηλίδου αναφέρθηκε ακόμη σε επιδόματα, φορολογικές απαλλαγές που συνδέονται με τον αριθμό των παιδιών, αλλά και σε πολιτικές που στοχεύουν στη διευκόλυνση της καθημερινότητας των εργαζόμενων γονέων.
«Δεν είναι πλέον ταυτόσημη η μεγάλη οικογένεια με τη φτώχεια», σημείωσε, τονίζοντας ότι χρειάζεται να αλλάξει συνολικά η κοινωνική αντίληψη γύρω από την οικογένεια και τη γονεϊκότητα.
Σ. Ζαχαράκη: «Το δημογραφικό φαίνεται πλέον καθαρά και στα σχολεία»
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις που έχει ήδη το δημογραφικό στο εκπαιδευτικό σύστημα. Όπως ανέφερε, η μείωση των γεννήσεων αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα και στον αριθμό των μαθητών, ειδικά σε απομακρυσμένες και ακριτικές περιοχές της χώρας.
Η ίδια υποστήριξε ότι το υπουργείο επιχειρεί να οργανώνει νωρίτερα τον σχεδιασμό της σχολικής χρονιάς ώστε να αντιμετωπιστούν οι νέες ανάγκες που δημιουργούνται σε σχολεία της περιφέρειας. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη σημασία της στήριξης των οικογενειών αλλά και στη δημιουργία καλύτερων συνθηκών για τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς.
Ένα πρόβλημα που ξεπερνά την οικονομία
Κοινός τόπος όλων των παρεμβάσεων στο συνέδριο ήταν ότι το δημογραφικό δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα.
Η αβεβαιότητα των νέων ανθρώπων, η δυσκολία συνδυασμού καριέρας και οικογένειας, η αλλαγή κοινωνικών προτύπων αλλά και η ερήμωση της περιφέρειας συνθέτουν μια πολυεπίπεδη κρίση που απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό.
Το βασικό μήνυμα που κυριάρχησε στο συνέδριο ήταν ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν μπορεί να στηριχθεί σε μία μόνο πολιτική ή σε ένα μόνο υπουργείο. Αντίθετα, απαιτεί συντονισμένη παρέμβαση σε εργασία, στέγαση, παιδεία, υγεία και κοινωνική πολιτική, ώστε οι νέοι άνθρωποι να αισθανθούν ξανά ότι μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον τους με ασφάλεια.