Η αλήθεια είναι πως πολλές φορές αυτό συμβαίνει. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από μια απλή διάθεση να χαλάσουν την πειθαρχία που με τόσο κόπο προσπαθούν να χτίσουν οι γονείς. Οι παππούδες δεν λειτουργούν από αδιαφορία. Συνήθως λειτουργούν από αγάπη, εμπειρία, νοσταλγία και από την ανάγκη να ζήσουν διαφορετικά αυτή τη φάση της ζωής τους.
Οι παππούδες δεν μεγαλώνουν παιδιά. Χτίζουν αναμνήσεις.
Όταν ένας άνθρωπος γίνεται γονιός, κουβαλά στις πλάτες του αμέτρητες ευθύνες. Πρέπει να δουλέψει, να οργανώσει το σπίτι, να θέσει όρια, να πει δύσκολα «όχι» και να πάρει αποφάσεις που πολλές φορές δεν αρέσουν στο παιδί. Όταν όμως γίνεται παππούς ή γιαγιά, ο ρόλος αλλάζει εντελώς.
Δεν χρειάζεται πλέον να εκπαιδεύσει έναν άνθρωπο για να σταθεί μόνος του στη ζωή. Ο στόχος του είναι να δημιουργήσει όμορφες στιγμές, ασφάλεια και συναισθηματική ζεστασιά. Έτσι εξηγείται γιατί θα αγοράσει εκείνο το παιχνίδι που οι γονείς αρνήθηκαν, γιατί θα φτιάξει το αγαπημένο γλυκό του εγγονιού ή γιατί θα επιτρέψει κάτι που στο σπίτι απαγορεύεται. Δεν σκέφτεται ότι χαλάει το πρόγραμμα. Σκέφτεται ότι δημιουργεί μια ανάμνηση που ίσως μείνει για πάντα.
Βλέπουν τον χρόνο διαφορετικά
Οι γονείς ζουν μέσα στην πίεση της καθημερινότητας. Υπάρχουν υποχρεώσεις, δουλειές, σχολείο, δραστηριότητες, λογαριασμοί και άγχος. Οι παππούδες, στις περισσότερες περιπτώσεις, έχουν αφήσει πίσω τους αυτή την περίοδο της ζωής. Έχουν περισσότερο χρόνο να απολαύσουν μια βόλτα χωρίς βιασύνη, ένα επιτραπέζιο παιχνίδι ή μια ατελείωτη συζήτηση με το εγγόνι τους.
Ξέρουν καλύτερα από τον καθένα πόσο γρήγορα μεγαλώνουν τα παιδιά. Ίσως γιατί το έχουν ήδη ζήσει. Ίσως γιατί θυμούνται πόσο σύντομα πέρασαν τα παιδικά χρόνια των δικών τους παιδιών. Έτσι προσπαθούν να εκμεταλλευτούν κάθε στιγμή χωρίς να την περιορίζουν από κανόνες και αυστηρά προγράμματα.
Θέλουν να προσφέρουν όσα κάποτε δεν μπορούσαν
Πολλοί σημερινοί παππούδες μεγάλωσαν τα παιδιά τους σε δύσκολες οικονομικές ή επαγγελματικές συνθήκες. Δούλευαν ατελείωτες ώρες, είχαν περιορισμένα χρήματα ή δεν μπορούσαν να αφιερώσουν όσο χρόνο θα ήθελαν στην οικογένειά τους.
Σήμερα, απέναντι στα εγγόνια τους, αισθάνονται ότι έχουν μια δεύτερη ευκαιρία. Μπορούν να προσφέρουν περισσότερη προσοχή, περισσότερη τρυφερότητα και συχνά περισσότερα υλικά αγαθά από όσα είχαν τη δυνατότητα να προσφέρουν στα δικά τους παιδιά. Δεν πρόκειται απαραίτητα για ενοχές. Είναι περισσότερο μια φυσική επιθυμία να δώσουν ό,τι στερήθηκαν οι ίδιοι ή ό,τι δεν κατάφεραν να δώσουν στο παρελθόν.
Η αγάπη τους δεν συνοδεύεται από την ανάγκη να αποδείξουν κάτι
Οι γονείς συχνά αισθάνονται ότι αξιολογούνται διαρκώς. Αναρωτιούνται αν κάνουν το σωστό, αν μεγαλώνουν σωστά το παιδί τους και αν παίρνουν τις σωστές αποφάσεις. Οι παππούδες, αντίθετα, βρίσκονται συνήθως σε μια πιο ήρεμη φάση.
Δεν προσπαθούν να αποδείξουν ότι είναι καλοί γονείς. Δεν τους απασχολεί αν θα κάνουν κάποιο μικρό λάθος. Έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αφήνονται περισσότερο στο συναίσθημα. Αυτή η χαλαρότητα είναι που κάνει πολλές φορές τα εγγόνια να νιώθουν ότι μαζί τους μπορούν να είναι απολύτως ο εαυτός τους.
Μερικές φορές λένε «ναι» επειδή θέλουν να τα αγαπούν
Υπάρχει όμως και μια ανθρώπινη πλευρά που δεν συζητιέται συχνά. Κάποιοι παππούδες φοβούνται μήπως δεν είναι αρκετά σημαντικοί στη ζωή των εγγονιών τους. Βλέπουν ότι τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο δραστηριότητες, φίλους και οθόνες και αναζητούν τον δικό τους τρόπο να παραμείνουν ξεχωριστοί.
Έτσι μπορεί να γίνουν πιο επιεικείς ή πιο γενναιόδωροι. Να πουν πιο εύκολα το πολυπόθητο «ναι». Όχι επειδή δεν σέβονται τους γονείς, αλλά επειδή θέλουν το εγγόνι να ανυπομονεί να τους επισκεφθεί ξανά.
Οι γονείς έχουν δίκιο να βάζουν όρια
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να αποδέχονται τα πάντα. Τα παιδιά έχουν ανάγκη από σταθερότητα, συνέπεια και κοινή γραμμή. Όταν οι κανόνες αλλάζουν συνεχώς, μπερδεύονται και δυσκολεύονται να καταλάβουν τι πραγματικά ισχύει.
Αν οι παππούδες παραβιάζουν συστηματικά σημαντικά όρια, όπως θέματα ασφάλειας, υγείας ή βασικής διαπαιδαγώγησης, οι γονείς οφείλουν να μιλήσουν μαζί τους με ηρεμία και σεβασμό. Όχι μπροστά στο παιδί, αλλά ιδιωτικά, εξηγώντας γιατί συγκεκριμένοι κανόνες είναι σημαντικοί. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι συγκρούσεις δεν προκύπτουν επειδή κάποια πλευρά αγαπά λιγότερο το παιδί. Προκύπτουν επειδή η καθεμία αγαπά με διαφορετικό τρόπο.
Το μυστικό βρίσκεται στην ισορροπία
Τα παιδιά έχουν ανάγκη και τους γονείς και τους παππούδες. Χρειάζονται τους γονείς για να αποκτήσουν όρια, ασφάλεια και αυτονομία. Χρειάζονται όμως και τους παππούδες για να γνωρίσουν μια πιο ανέμελη μορφή αγάπης, γεμάτη ιστορίες, χάδια, υπομονή και οικογενειακές παραδόσεις.
Το περιστασιακό «χατίρι» σπάνια θα δημιουργήσει ένα κακομαθημένο παιδί. Αντίθετα, η σταθερή αγάπη, η συνεργασία των ενηλίκων και ο αμοιβαίος σεβασμός είναι εκείνα που διαμορφώνουν έναν ισορροπημένο άνθρωπο.
Ίσως λοιπόν την επόμενη φορά που ο παππούς εμφανιστεί με ένα ακόμη παγωτό ή η γιαγιά βάλει στο πιάτο μία κουταλιά γλυκό παραπάνω, αξίζει να θυμηθούμε ότι πίσω από αυτή τη μικρή «παρασπονδία» δεν κρύβεται η πρόθεση να χαλάσουν το παιδί. Κρύβεται η επιθυμία να γεμίσουν τα παιδικά του χρόνια με λίγη ακόμη χαρά. Και αυτή είναι μια μορφή αγάπης που, όταν συνυπάρχει με τα όρια των γονιών, μπορεί να γίνει ένα από τα πιο πολύτιμα δώρα της παιδικής ηλικίας.