Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Archives of Disease in Childhood.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το ιδιαίτερα περιορισμένο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο πέρασαν το πρώτο έτος της ζωής τους ενδέχεται να επηρέασε σημαντικές δεξιότητες που σχετίζονται με την καθημερινή λειτουργικότητα και την ανάπτυξή τους, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση αυτής της γενιάς παιδιών και, όπου χρειάζεται, την παροχή πρόσθετης υποστήριξης στο σχολείο και στην οικογένεια.
Τα συγκεκριμένα παιδιά έζησαν ένα «ιδιαίτερα διαταραγμένο» πρώτο έτος ζωής, καθώς η πανδημία περιόρισε δραστικά τις κοινωνικές επαφές από τις 23 Μαρτίου 2020 έως τις 19 Ιουλίου 2021.
Εκείνη την περίοδο ίσχυαν αυστηροί κυβερνητικοί περιορισμοί, όπως η αποφυγή επαφών με φίλους και συγγενείς, η τήρηση αποστάσεων ασφαλείας, η υποχρεωτική χρήση μάσκας, η διακοπή παιδικών δραστηριοτήτων καθώς και το κλείσιμο χώρων αναψυχής, στερώντας από τα παιδιά πολλές ευκαιρίες κοινωνικοποίησης.
Ένα μεγάλο επιστημονικό δείγμα στην Αγγλία
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του City St George's, Πανεπιστημίου του Λονδίνου, οι οποίοι αξιολόγησαν 205 παιδιά που γεννήθηκαν στην Αγγλία κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown, από τις 23 Μαρτίου έως τις 23 Ιουνίου 2020. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εξετάζει τόσο μεγάλο δείγμα παιδιών σχολικής ηλικίας που γεννήθηκαν μέσα στην περίοδο των περιοριστικών μέτρων στην Αγγλία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά παρουσίαζαν χαμηλότερα επίπεδα εκτελεστικής λειτουργίας, δηλαδή των γνωστικών δεξιοτήτων που είναι απαραίτητες για τον σχεδιασμό, την επίλυση προβλημάτων, τον αυτοέλεγχο και την προσαρμογή σε νέες καταστάσεις.
Στο άρθρο τους οι ερευνητές αναφέρουν χαρακτηριστικά:
«Η μελέτη αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση της ομάδας των παιδιών που γεννήθηκαν κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων λόγω της COVID-19.
Ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι για παρεμβάσεις στο σχολείο και στην οικογένεια, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες αυτών των παιδιών όσον αφορά τις εκτελεστικές λειτουργίες.»
Για την αξιολόγηση των παιδιών χρησιμοποιήθηκαν τυποποιημένα τεστ γλωσσικών δεξιοτήτων και μη λεκτικής συλλογιστικής ικανότητας. Παράλληλα, οι γονείς συμπλήρωσαν ειδικά ερωτηματολόγια σχετικά με τον συναισθηματικό έλεγχο των παιδιών, τη λειτουργική μνήμη, την ικανότητα προγραμματισμού και οργάνωσης, την ανεξάρτητη επίλυση προβλημάτων, καθώς και τις λεπτές και αδρές κινητικές δεξιότητές τους.
Children born during lockdown found it more difficult to focus, follow instructions and regulate their emotions aged four, says study https://t.co/YjvYlU0otY
— Daily Mail (@DailyMail) July 14, 2026
Συγκέντρωση και δεξιότητες
Τα προκαταρκτικά ευρήματα έδειξαν ότι οι εκτελεστικές λειτουργίες, όπως αξιολογήθηκαν από τους γονείς και τους φροντιστές, βρίσκονταν κάτω από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την πανδημία, αλλά και χαμηλότερα από εκείνα που θα αναμένονταν με βάση τις επιδόσεις των παιδιών στη μη λεκτική λογική.
Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου ένα στα τρία παιδιά του δείγματος αξιολογήθηκε ως έχον ανάγκες που σχετίζονται με τις εκτελεστικές λειτουργίες.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα δείχνουν ότι η περιορισμένη κοινωνική ποικιλομορφία στα πρώτα χρόνια της ζωής πιθανότατα επηρέασε σημαντικές καθημερινές δεξιότητες.
Αυτό σημαίνει ότι αρκετά παιδιά δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και να ολοκληρώσουν μια δραστηριότητα, να θυμηθούν ή να ακολουθήσουν οδηγίες, να αντισταθούν στους περισπασμούς ή να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους όταν λαμβάνουν ανατροφοδότηση.
Γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών του lockdown
Πιο σύνθετη ήταν η εικόνα όσον αφορά τη γλωσσική ανάπτυξη. Οι συνολικές επιδόσεις στη γλώσσα ήταν γενικά φυσιολογικές ή ακόμη και υψηλότερες από τις αναμενόμενες για την ηλικία των παιδιών. Ωστόσο, όταν οι επιστήμονες συνέκριναν αυτές τις επιδόσεις με τη μη λεκτική λογική ικανότητα κάθε παιδιού, διαπίστωσαν ότι η εκφραστική γλώσσα -η ικανότητα δηλαδή να χρησιμοποιεί λέξεις για να εκφράζει σκέψεις και συναισθήματα - ήταν χαμηλότερη από το αναμενόμενο επίπεδο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κατανοητική γλώσσα, δηλαδή η ικανότητα κατανόησης όσων ακούει ένα παιδί, πιθανότατα προστατεύθηκε χάρη στον περισσότερο χρόνο και την αυξημένη επικοινωνία με τους γονείς και τους φροντιστές κατά τη διάρκεια των lockdown. Αντίθετα, η ανάπτυξη της εκφραστικής γλώσσας ενδέχεται να επηρεάστηκε αρνητικά από την απουσία ποικίλων κοινωνικών αλληλεπιδράσεων με άλλα άτομα εκτός του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος.
Αντίθετα, οι κινητικές δεξιότητες των παιδιών βρέθηκαν να βρίσκονται στα αναμενόμενα επίπεδα για την ηλικία τους, χωρίς να διαπιστωθούν σημαντικές αποκλίσεις σε σχέση με τα πρότυπα πριν από την πανδημία.
Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι η μελέτη είναι παρατηρητική και επομένως δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Επιπλέον, δεν υπήρχε αντίστοιχη ομάδα παιδιών για άμεση σύγκριση, ενώ οι εκτελεστικές λειτουργίες και οι κινητικές δεξιότητες βασίστηκαν στις αναφορές γονέων και φροντιστών και όχι σε άμεση αξιολόγηση, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάζει τα αποτελέσματα. Παράλληλα, το δείγμα ήταν αυτοεπιλεγμένο και, αν και περιλάμβανε οικογένειες από διαφορετικά δημογραφικά, εθνοτικά και γεωγραφικά υπόβαθρα σε ολόκληρη την Αγγλία, οι συμμετέχοντες είχαν γενικά υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τον μέσο πληθυσμό, καθώς περίπου το 75% των γονέων διέθετε πανεπιστημιακό πτυχίο, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάζει ορισμένες από τις επιδόσεις που καταγράφηκαν.
Πηγή: iefimerida.gr