Ο κ. Ρόντος ανέπτυξε τις θέσεις του στην ημερίδα «Υπογεννητικότητα και Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις για το Δημογραφικό Πρόβλημα», που διοργάνωσε η Media2day μέσω των Euro2day.gr, Iatronet.gr και Mama365.gr, με την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής.
Λιγότερες γεννήσεις, μεγαλύτερη ηλικία τεκνοποίησης
Παρουσιάζοντας την εξέλιξη των γεννήσεων, ανέφερε ότι από περίπου 158.000 το 1956 μειώθηκαν σε περίπου 71.500 το 2023, ενώ για το 2025 έκανε λόγο για αριθμό κάτω από τις 66.000.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο δείκτης γονιμότητας από δύο έως δυόμισι παιδιά ανά γυναίκα την περίοδο 1950–1970 υποχώρησε στο 1,33 το 2015 και στο 1,26 το 2023.
Στάθηκε επίσης στη μετατόπιση της τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες. Όπως ανέφερε, η μέση ηλικία της μητέρας κατά τη γέννηση του πρώτου παιδιού ήταν 24,2 έτη το 1980 και έφτασε τα 31,1 έτη το 2021. Για το 2024 παρέθεσε μέση ηλικία 32,2 ετών, διευκρινίζοντας ότι αυτό το στοιχείο αφορά τις γεννήσεις ανεξαρτήτως σειράς και όχι αποκλειστικά το πρώτο παιδί.
Πώς άλλαξε ο ρόλος της οικογένειας
Ο κ. Ρόντος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη μετάβαση από την αγροτική κοινωνία στον αστικό τρόπο ζωής. Κατά την εκτίμησή του, η αλλαγή αυτή περιόρισε την επιρροή παραδοσιακών και θρησκευτικών θεσμών που ευνοούσαν τον γάμο και την τεκνοποίηση, μεταβάλλοντας τις κοινωνικές αξίες.
Αναφέρθηκε και στον διαφορετικό οικονομικό ρόλο των παιδιών στο παρελθόν. Στην αγροτική οικονομία, εξήγησε, τα παιδιά συμμετείχαν στις εργασίες της οικογενειακής εκμετάλλευσης και είχαν άμεση χρησιμότητα για αυτήν. Με την ανάπτυξη της μισθωτής εργασίας, αυτή η συνθήκη έπαψε να υπάρχει και οι παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση για απόκτηση παιδιών άλλαξαν.
Εκπαίδευση, εργασία και κόστος ανατροφής
Στους παράγοντες που επηρεάζουν την τεκνοποίηση συμπεριέλαβε την εκπαίδευση, την αγορά εργασίας, τα οικονομικά βάρη, τα υψηλά ενοίκια και τις αυξημένες ανάγκες ανατροφής.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ορισμένες από αυτές τις ανάγκες είναι, κατά τη γνώμη του, υπερβολικές. Ως παράδειγμα ανέφερε την άμεση συνέχιση των σπουδών σε μεταπτυχιακό επίπεδο, χωρίς να έχει προηγηθεί σαφής επιλογή επαγγελματικής κατεύθυνσης ή αξιολόγηση της χρησιμότητας της συγκεκριμένης εξειδίκευσης.
Όπως εξήγησε, η μετεκπαίδευση θα μπορούσε σε ορισμένες περιπτώσεις να ακολουθεί αργότερα, όταν ο νέος έχει κατασταλάξει στο αντικείμενο εργασίας και στις γνώσεις που χρειάζεται. Με αυτή τη λογική, συνέδεσε την παράταση της εκπαιδευτικής διαδικασίας με τις αυξημένες απαιτήσεις που έχουν διαμορφωθεί γύρω από την ανατροφή των παιδιών.
Ισορροπία μεταξύ των γενεών
Οι συνέπειες του δημογραφικού, σύμφωνα με τον κ. Ρόντο, επεκτείνονται στον κοινωνικό ρόλο των νέων, στην ισορροπία μεταξύ των γενεών, στα ασφαλιστικά συστήματα και στην οικονομία. Αναφέρθηκε επίσης σε αυτό που περιέγραψε ως περαιτέρω απαξίωση της οικογένειας και της προσφοράς στη διατήρηση της ζωής.
Ζήτησε δικαιότερη κατανομή του πλούτου και ενίσχυση της θέσης των νέων σε κοινωνίες όπου οι μεγαλύτερες ηλικίες έχουν αυξανόμενη παρουσία. Όπως σημείωσε, οι νέοι δυσκολεύονται να μπουν στην αγορά εργασίας και, όταν το καταφέρνουν, συχνά αντιμετωπίζουν δυσμενείς όρους και συνθήκες.
Να γνωρίζουμε ποια μέτρα αποδίδουν
«Απαιτείται ολοκληρωμένη στρατηγική αντί μεμονωμένων μέτρων», τόνισε, θέτοντας το ερώτημα πώς αξιολογούνται οι φορολογικές και επιδοματικές παρεμβάσεις. Με αφορμή την οικονομική ενίσχυση για τη γέννηση παιδιού, αναρωτήθηκε πόσο βελτιώνει τον δείκτη γονιμότητας και υπογράμμισε ότι αυτό πρέπει να μετρηθεί.
«Αλλιώς ό,τι μέτρα παίρνουμε είναι στον αέρα», σημείωσε.