Με νέα διάταξη στο υπό διαβούλευση φορολογικό νομοσχέδιο καταργείται η λεγόμενη «παγίδα» των 3.000 ευρώ, η οποία στερούσε από τον γονέα που είχε μείνει μόνος του τη δυνατότητα να δηλώνει το παιδί ως εξαρτώμενο μέλος, όταν η σύνταξη που εισέπραττε μετά τον θάνατο του πατέρα ή της μητέρας του ξεπερνούσε το συγκεκριμένο όριο.
Η αλλαγή αναμένεται να αποτυπωθεί στα εκκαθαριστικά των φορολογικών δηλώσεων που θα υποβληθούν το 2027 και θα αφορούν τα εισοδήματα του 2026. Συγκεκριμένα, οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνουν τα παιδιά δεν θα προσμετρώνται πλέον στο όριο των 3.000 ευρώ για τον χαρακτηρισμό τους ως εξαρτώμενων μελών.
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση διορθώνεται μια φορολογική αδικία που επηρέαζε οικογένειες οι οποίες είχαν χάσει τον έναν γονέα. Μέχρι σήμερα, η σύνταξη που λάμβανε το παιδί μπορούσε να στερήσει από τον γονέα που το μεγάλωνε τις προβλεπόμενες φορολογικές ελαφρύνσεις, παρόλο που εξακολουθούσε να αναλαμβάνει τη διαβίωση και την ανατροφή του.
Η παγίδα των 3.000 ευρώ
Με το ισχύον καθεστώς, για να αναγνωριστεί ένα παιδί ως εξαρτώμενο μέλος στη φορολογική δήλωση του γονέα του, πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις. Μία από αυτές είναι το ετήσιο εισόδημά του να μην ξεπερνά τις 3.000 ευρώ. Για ορισμένες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία προβλέπεται διαφορετικό εισοδηματικό όριο.
Έτσι, όταν ένα παιδί λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου μεγαλύτερη από 3.000 ευρώ τον χρόνο, μπορεί να χάσει την ιδιότητα του εξαρτώμενου μέλους για φορολογικούς σκοπούς, ακόμη κι αν δεν έχει κάποια άλλη πηγή εισοδήματος. Ως αποτέλεσμα, ο γονέας που το μεγαλώνει δεν μπορεί να επωφεληθεί από τις φορολογικές ελαφρύνσεις που προβλέπονται για όσους έχουν εξαρτώμενα παιδιά.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό, καθώς οι νέες μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές συνδέονται και με τον αριθμό των παιδιών κάθε οικογένειας.
Με τη νέα διάταξη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η σύνταξη λόγω θανάτου δεν θα συνυπολογίζεται πλέον στο συγκεκριμένο εισοδηματικό όριο. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί θα μπορεί να εξακολουθεί να θεωρείται εξαρτώμενο μέλος, εφόσον πληροί και τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι μια μητέρα μεγαλώνει μόνη το ανήλικο παιδί της, μετά τον θάνατο του συζύγου της. Το παιδί λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου ύψους 400 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 4.800 ευρώ ετησίως.
Με το σημερινό φορολογικό καθεστώς, το ποσό αυτό ξεπερνά το όριο των 3.000 ευρώ, με αποτέλεσμα το παιδί να μην μπορεί να αναγνωριστεί ως εξαρτώμενο μέλος για τον υπολογισμό των φορολογικών ελαφρύνσεων της μητέρας.
Με τη νέα ρύθμιση, ωστόσο, τα 4.800 ευρώ της σύνταξης δεν θα προσμετρώνται στο συγκεκριμένο όριο. Έτσι, εφόσον δεν υπάρχουν άλλα εισοδήματα που να εμποδίζουν τον χαρακτηρισμό του παιδιού ως εξαρτώμενου μέλους και πληρούνται όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις, η μητέρα θα μπορεί να διατηρήσει τις προβλεπόμενες φορολογικές ελαφρύνσεις.