Παρότι πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά ένα μεγάλο ποσοστό ζευγαριών, η ανδρική υπογονιμότητα εξακολουθεί να αποτελεί θέμα για το οποίο πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να μιλήσουν. Η αμηχανία, τα κοινωνικά στερεότυπα και η λανθασμένη σύνδεση της γονιμότητας με τον ανδρισμό συχνά καθυστερούν την αναζήτηση βοήθειας.
Όπως επισημαίνει σε σχετικό άρθρο της στο CNN Greece η γυναικολόγος αναπαραγωγής Δρ. Μαρίνα Δημητράκη, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ο ισότιμος ρόλος του άνδρα στη διαδικασία απόκτησης ενός παιδιού και να πάψει η υπογονιμότητα να αντιμετωπίζεται ως αποκλειστικά γυναικείο ζήτημα.
Η γονιμότητα δεν καθορίζει τον ανδρισμό
Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από την ανδρική υπογονιμότητα είναι ότι συνδέεται με τη σεξουαλική ικανότητα, τη libido ή την αρρενωπότητα. Στην πραγματικότητα, όμως, η δυνατότητα ενός άνδρα να αποκτήσει παιδί δεν αποτελεί μέτρο της αξίας ή του ανδρισμού του, αναφέρει η Δρ. Μαρίνα Δημητράκη.
Η γονιμότητα είναι μια βιολογική λειτουργία που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και δεν ταυτίζεται με τη σεξουαλική επιθυμία ή την ικανότητα στύσης. Αυτή η διάκριση είναι σημαντική, καθώς η λανθασμένη αντίληψη μπορεί να προκαλέσει ντροπή, ενοχές και απομόνωση σε άνδρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Η ενημέρωση και η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας μπορούν να τους βοηθήσουν να διαχειριστούν την κατάσταση χωρίς να αισθάνονται ότι αμφισβητείται η ταυτότητά τους.
Τι μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του σπέρματος
Τα τελευταία χρόνια, επιστημονικές μελέτες καταγράφουν ανησυχητικές μεταβολές σε παραμέτρους του σπέρματος, όπως η συγκέντρωση, η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Ανάμεσα στους παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν την ανδρική αναπαραγωγική υγεία βρίσκονται τόσο οι καθημερινές συνήθειες όσο και οι περιβαλλοντικές συνθήκες.
Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα αναφέρει η Δρ. Δημητράκη, σημαντικό ρόλο μπορεί να έχουν:
- Η περιβαλλοντική ρύπανση: Η έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες, όπως οι φθαλικές ενώσεις, η δισφαινόλη Α (BPA) και τα φυτοφάρμακα, ενδέχεται να επηρεάζει την ορμονική λειτουργία.
- Η καθιστική ζωή και η παχυσαρκία: Το αυξημένο σωματικό βάρος και το μεταβολικό σύνδρομο συνδέονται με φλεγμονώδεις διεργασίες που μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα του σπέρματος.
- Το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ: Οι συγκεκριμένες συνήθειες μπορούν να επιβαρύνουν τα κύτταρα του σπέρματος.
- Το χρόνιο άγχος και η θερμότητα: Η παρατεταμένη έκθεση σε αυξημένη θερμοκρασία στην περιοχή των όρχεων, αλλά και το χρόνιο ψυχολογικό στρες, αποτελούν παράγοντες που χρειάζονται προσοχή.
Γιατί ένα φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα δεν λέει πάντα όλη την αλήθεια
Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση για την αξιολόγηση της ανδρικής γονιμότητας. Ελέγχει παραμέτρους όπως η συγκέντρωση, η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Ωστόσο, ένα αποτέλεσμα εντός φυσιολογικών ορίων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Η σύγχρονη αναπαραγωγική ιατρική διαθέτει πλέον πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν πρόσθετες πληροφορίες για την ποιότητα του σπέρματος.
Μία από αυτές είναι ο δείκτης κατακερματισμού του DNA των σπερματοζωαρίων (DFI), ο οποίος αξιολογεί πιθανές βλάβες στο γενετικό τους υλικό. Αυξημένες τιμές έχουν συσχετιστεί με δυσκολίες στην εμφύτευση κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση, επαναλαμβανόμενες αποβολές και προβλήματα στην ανάπτυξη των εμβρύων.
Επιπλέον, η εξέταση για το οξειδωτικό στρες στο σπέρμα μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό μιας ανισορροπίας που ενδέχεται να επηρεάζει τα αναπαραγωγικά κύτταρα. Το ποιες εξετάσεις χρειάζονται αποφασίζεται από τον ειδικό, ανάλογα με το ιστορικό και τα ευρήματα κάθε άνδρα.
Μπορεί να βελτιωθεί η ποιότητα του σπέρματος;
Ένα ενθαρρυντικό στοιχείο είναι ότι το σπέρμα παράγεται συνεχώς από τον οργανισμό. Ο κύκλος της σπερματογένεσης διαρκεί περίπου 75 έως 90 ημέρες, γεγονός που σημαίνει ότι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να αποτυπωθούν στην ποιότητά του μέσα σε διάστημα περίπου τριών μηνών.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται, βέβαια, από την αιτία του προβλήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετώπιση κάποιας υποκείμενης πάθησης, όπως η κιρσοκήλη ή μια λοίμωξη του ουροποιογεννητικού συστήματος. Άλλοτε, ο γιατρός μπορεί να συστήσει πιο εξειδικευμένες μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Παράλληλα, η υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής μπορεί να συμβάλει θετικά. Η μεσογειακή διατροφή, η τακτική άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος και η καλύτερη διαχείριση του άγχους αποτελούν σημαντικά βήματα για τη φροντίδα της αναπαραγωγικής υγείας. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί και η λήψη συγκεκριμένων συμπληρωμάτων, πάντα κατόπιν ιατρικής αξιολόγησης.
Η προσπάθεια για ένα παιδί είναι υπόθεση και των δύο
Η υπογονιμότητα δεν είναι ευθύνη ενός μόνο ανθρώπου. Είναι μια κατάσταση που αφορά το ζευγάρι και χρειάζεται κοινή αντιμετώπιση, ενημέρωση και υποστήριξη.
Όπως τονίζει η Δρ. Μαρίνα Δημητράκη στο δημοσίευμά της, ο άνδρας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός «δότης σπέρματος», αλλά ως ισότιμος συμμετέχων στην προσπάθεια για τη δημιουργία οικογένειας.
Η έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση και η ψυχολογική υποστήριξη μπορούν να κάνουν τη διαδρομή λιγότερο δύσκολη. Και, κυρίως, βοηθούν το ζευγάρι να αντιμετωπίσει μαζί ένα ζήτημα που για πολύ καιρό παρέμενε στη σκιά της δημόσιας συζήτησης.
Πηγή: cnn.gr