Η σιδηροπενία είναι αρκετά συχνή στις γυναίκες, ιδιαίτερα κατά την αναπαραγωγική ηλικία, καθώς η έμμηνος ρύση αυξάνει τις ανάγκες του οργανισμού σε σίδηρο. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία, δηλαδή σε μειωμένη παραγωγή αιμοσφαιρίνης λόγω ανεπαρκούς σιδήρου.
Ζάλη και συχνοί πονοκέφαλοι
Η ζάλη, η αίσθηση ότι θα λιποθυμήσουμε και οι πονοκέφαλοι είναι επίσης συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τη σιδηροπενική αναιμία. Μπορεί να εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της ημέρας, ιδιαίτερα όταν σηκωνόμαστε απότομα ή καταβάλλουμε σωματική προσπάθεια.
Φυσικά, δεν σημαίνει ότι κάθε πονοκέφαλος ή επεισόδιο ζάλης οφείλεται στην έλλειψη σιδήρου. Αν, όμως, τα συμπτώματα επαναλαμβάνονται και συνοδεύονται από έντονη κόπωση, είναι καλό να συζητήσουμε με τον γιατρό μας το ενδεχόμενο να κάνουμε εξετάσεις αίματος.
Χλωμό δέρμα και αλλαγές στην όψη
Ένα ακόμη πιθανό σημάδι είναι η πιο χλωμή όψη του δέρματος σε σχέση με το συνηθισμένο. Η αιμοσφαιρίνη είναι αυτή που δίνει στο αίμα το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα του και, όταν μειώνεται, μπορεί να επηρεάσει την όψη της επιδερμίδας.
Η ωχρότητα ενδέχεται να είναι πιο εμφανής στο πρόσωπο, στα χείλη, στα ούλα ή στο εσωτερικό των κάτω βλεφάρων. Δεν είναι πάντα εύκολο να την αναγνωρίσουμε μόνες μας, ειδικά αν έχουμε φυσικά ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα.
Δύσπνοια και ταχυκαρδία
Αν παρατηρούμε ότι λαχανιάζουμε πιο εύκολα όταν περπατάμε γρήγορα ή ανεβαίνουμε σκάλες, δεν πρέπει να το αποδίδουμε αυτομάτως στην κακή φυσική κατάσταση.
Η σιδηροπενική αναιμία μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια και αίσθημα έντονων ή γρήγορων παλμών, καθώς η καρδιά προσπαθεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες του οργανισμού για οξυγόνο.
Αν εμφανιστεί δύσπνοια σε ηρεμία, πόνος στο στήθος, λιποθυμία ή έντονη ταχυκαρδία, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Κόπωση και εξάντληση που δεν υποχωρούν
Ένα από τα πιο συνηθισμένα σημάδια είναι η επίμονη κούραση, ακόμη κι όταν έχουμε κοιμηθεί αρκετά. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, μιας πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς.
Όταν τα αποθέματα σιδήρου μειώνονται και αναπτυχθεί αναιμία, η μεταφορά οξυγόνου μπορεί να μην είναι επαρκής. Έτσι, καθημερινές δραστηριότητες, όπως οι δουλειές του σπιτιού ή το ανέβασμα μιας σκάλας, μπορεί να μας φαίνονται πολύ πιο κουραστικές από ό,τι συνήθως.
Τριχόπτωση και εύθραυστα νύχια
Η αυξημένη απώλεια μαλλιών κατά το λούσιμο ή το χτένισμα μπορεί να έχει πολλές αιτίες, ανάμεσά τους και η έλλειψη σιδήρου. Ορισμένες γυναίκες παρατηρούν επίσης ότι τα νύχια τους σπάνε πιο εύκολα ή γίνονται πιο εύθραυστα.
Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, τα νύχια μπορεί να αποκτήσουν ένα ασυνήθιστο κοίλο σχήμα, σαν μικρό κουτάλι. Πρόκειται για ένα λιγότερο συχνό σύμπτωμα, που αξίζει να αναφέρουμε στον γιατρό μας.
Αλλαγές στη γεύση και ασυνήθιστες επιθυμίες
Ένα λιγότερο γνωστό σημάδι είναι η επιθυμία να καταναλώσουμε πράγματα που δεν είναι τρόφιμα, όπως πάγο, χαρτί ή χώμα. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται pica και έχει συσχετιστεί με την έλλειψη σιδήρου.
Μπορεί επίσης να παρατηρήσουμε αλλαγές στη γεύση, ερεθισμό ή πόνο στη γλώσσα και μικρές πληγές στις γωνίες του στόματος. Αν εμφανίζονται τέτοιες αλλαγές, καλό είναι να μην τις αγνοούμε, ακόμη κι αν δεν συνοδεύονται από άλλα εμφανή συμπτώματα.
Γιατί οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα έλλειψη σιδήρου;
Υπάρχουν ορισμένοι λόγοι για τους οποίους οι γυναίκες χρειάζεται να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στα αποθέματα σιδήρου τους. Η έντονη ή παρατεταμένη έμμηνος ρύση αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες απώλειας σιδήρου κατά την αναπαραγωγική ηλικία.
Παράλληλα, οι ανάγκες του οργανισμού αυξάνονται κατά την εγκυμοσύνη, καθώς ο σίδηρος είναι απαραίτητος και για την ανάπτυξη του μωρού. Η ανεπαρκής πρόσληψη από τη διατροφή, αλλά και ορισμένες παθήσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, μπορούν επίσης να συμβάλουν στο πρόβλημα.
Είναι σημαντικό, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι η έλλειψη σιδήρου δεν οφείλεται πάντα στη διατροφή ή στην περίοδο. Ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, χρειάζεται διερεύνηση για πιθανή απώλεια αίματος από το πεπτικό σύστημα ή άλλες αιτίες.
Πώς θα καταλάβουμε αν έχουμε έλλειψη σιδήρου;
Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν αρκούν για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γενική εξέταση αίματος και μέτρηση φερριτίνης, η οποία δείχνει τα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό. Ανάλογα με το ιστορικό και τα αποτελέσματα, μπορεί να χρειαστούν και επιπλέον εξετάσεις για να εντοπιστεί η αιτία.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο χαμηλά είναι τα επίπεδα σιδήρου και από τον λόγο που προκάλεσε την έλλειψη. Μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή, συμπληρώματα σιδήρου ή θεραπεία για την υποκείμενη αιτία.
Μην ξεκινήσεις μόνη σου συμπληρώματα σιδήρου επειδή νιώθεις κουρασμένη. Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, ενώ η σωστή θεραπεία προϋποθέτει πρώτα να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στον οργανισμό μας.