Η απάντηση βρίσκεται σε μια μικρή αλλά καθοριστική μετατόπιση. Από το «εγώ» στο «εμείς»:
Τι σημαίνει πραγματικά συνεπιμέλεια
Στην πράξη, η συνεπιμέλεια σημαίνει ότι το παιδί μεγαλώνει με ενεργή παρουσία και των δύο γονιών στη ζωή του. Δεν αφορά μόνο το μοίρασμα των ημερών και των υποχρεώσεων. Αφορά κυρίως το μοίρασμα της ευθύνης, των αποφάσεων και της συναισθηματικής διαθεσιμότητας.
Αυτό προϋποθέτει εμπιστοσύνη. Όχι απαραίτητα προσωπική, αλλά γονεϊκή. Την αποδοχή ότι και ο άλλος γονιός αγαπά το παιδί εξίσου και θέλει το καλό του. Και αυτή είναι συχνά η πιο δύσκολη συνειδητοποίηση.
Ο έλεγχος είναι μια ψευδαίσθηση
Ένα από τα μεγαλύτερα μαθήματα της συνεπιμέλειας είναι ότι κανείς δεν μπορεί να ελέγχει τα πάντα. Το τι συμβαίνει στο άλλο σπίτι, οι καθημερινές συνήθειες, ακόμη και μικρές λεπτομέρειες της ρουτίνας, δεν είναι πάντα γνωστά.
Και όμως, τα παιδιά μεγαλώνουν καλά όχι επειδή όλα είναι ίδια, αλλά επειδή νιώθουν ασφάλεια και από τους δύο γονείς.
Το ουσιαστικό είναι να υπάρχει συνέπεια στις βασικές αξίες. Αγάπη, φροντίδα, όρια και σταθερότητα.
Η αγάπη δεν μετριέται με τον χρόνο
Ένας συχνός φόβος των γονιών στη συνεπιμέλεια είναι μήπως χάσουν στιγμές. Η αλήθεια όμως είναι ότι η γονεϊκή σχέση δεν χτίζεται... με το ρολόι.
Χτίζεται με το σταθερό «είμαι εδώ», με την τήρηση των υποσχέσεων, με τη διαθεσιμότητα όταν το παιδί έχει ανάγκη.
Τα παιδιά δεν μετρούν τις ώρες που περνάς μαζί τους. Καταλαβαίνουν όμως αν η παρουσία σου είναι ουσιαστική.
Διαχείριση των συναισθημάτων, χωρίς να εμπλέκονται τα παιδιά
Θυμός, πίκρα, απογοήτευση. Είναι φυσιολογικά συναισθήματα μετά από έναν χωρισμό. Στη συνεπιμέλεια όμως χρειάζεται κάτι πολύ δύσκολο. Να επεξεργάζεται ο κάθε γονιός τα συναισθήματά του χωρίς να τα μεταφέρει στα παιδιά.
Τα παιδιά δεν πρέπει να γίνονται αγγελιοφόροι, σύμμαχοι ή κριτές.
Όταν προστατεύονται από τις εντάσεις των ενηλίκων, μπορούν να διατηρήσουν υγιή σχέση και με τους δύο γονείς. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούν να τους κάνουν.
Η απουσία χωρίς ενοχές
Οι ημέρες που το παιδί βρίσκεται στο άλλο σπίτι μπορεί να είναι δύσκολες. Η σιωπή του σπιτιού βαραίνει και η σκέψη τρέχει στο τι κάνει, αν είναι καλά, αν του λείπει κάτι.
Με τον χρόνο όμως γίνεται ξεκάθαρο κάτι πολύ σημαντικό. Ο δεσμός γονέα και παιδιού δεν εξαρτάται από την καθημερινή φυσική παρουσία του άλλου.
Η σχέση χτίζεται στη διάρκεια, στην εμπιστοσύνη και στην επανασύνδεση.
Έτσι, κάθε επιστροφή του παιδιού στο σπίτι θα είναι πάντα μια μικρή γιορτή.
Ο εγωισμός δεν χωρά στη γονεϊκότητα
Ίσως το πιο κομβικό σημείο στη συνεπιμέλεια είναι η συνειδητή επιλογή να μπαίνει η ευτυχία του παιδιού πάνω από την προσωπική δικαίωση.
Αυτό σημαίνει:
-
να μην υπάρχει ανταγωνισμός για το ποιος είναι ο καλύτερος γονιός
-
να μην χρησιμοποιούνται τα παιδιά ως μέσο πίεσης
-
να αναγνωρίζεται η αξία του άλλου γονέα στη ζωή τους
Γιατί όσο ανάγκη έχει ένα παιδί τη μητέρα του, άλλο τόσο έχει και τον πατέρα του.
Συνεργασία στην καθημερινότητα
Η επιτυχημένη συνεπιμέλεια βασίζεται στην επικοινωνία. Σε πρακτικά θέματα, όπως το σχολείο, οι δραστηριότητες και η υγεία, χρειάζεται κοινή γραμμή.
Δεν είναι απαραίτητο να συμφωνούν οι γονείς σε όλα. Είναι όμως απαραίτητο να μπορούν να συνεννοηθούν.
Μια ήρεμη, τυπική και σαφής επικοινωνία είναι συχνά πιο λειτουργική από μια συναισθηματικά φορτισμένη.
Να κάνεις το σωστό χωρίς να περιμένεις επιβεβαίωση
Υπάρχουν πολλές στιγμές στη συνεπιμέλεια που η προσπάθεια δεν φαίνεται. Κανείς δεν βλέπει τον αυτοέλεγχο, την υπομονή, τις μικρές υποχωρήσεις που γίνονται για χάρη της ισορροπίας.
Και όμως, εκεί βρίσκεται η ουσία της γονεϊκότητας. Στο να κάνεις το σωστό χωρίς επιβεβαίωση. Στο να συνεχίζεις επειδή αυτό χρειάζεται το παιδί.
Η προσαρμογή σε μία νέα μορφή οικογένειας
Η συνεπιμέλεια δεν είναι πάντα εύκολη. Είναι όμως μια νέα μορφή οικογένειας που μπορεί να λειτουργήσει με ηρεμία και αγάπη.
Όταν οι γονείς καταφέρνουν να βάλουν το «εμείς» πάνω από το «εγώ», το παιδί μεγαλώνει μέσα σε ένα περιβάλλον όπου δεν χρειάζεται να διαλέξει πλευρά.
Και αυτό είναι ανεκτίμητο.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η επιτυχία της συνεπιμέλειας δεν κρίνεται από το πρόγραμμα των ημερών, αλλά από το αν το παιδί νιώθει ότι έχει δύο γονείς που, παρόλο που χώρισαν, παραμένουν μαζί σε αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Στο μεγάλωμά του.
