Τι συμβαίνει όμως όταν δεν νιώθετε έτσι; Όταν αντί για ενθουσιασμό αισθάνεστε εξάντληση, εκνευρισμό ή μια ανεξήγητη θλίψη; Αν κάθε καλοκαίρι παρατηρείτε ότι η διάθεσή σας πέφτει αντί να ανεβαίνει, δεν είστε οι μόνοι. Αν και λιγότερο γνωστή από τη χειμερινή εποχική κατάθλιψη, η θερινή εποχική συναισθηματική διαταραχή είναι μια πραγματική κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχική υγεία και την καθημερινότητα.
Τι είναι η καλοκαιρινή εποχική κατάθλιψη;
Η εποχική συναισθηματική διαταραχή είναι μια μορφή κατάθλιψης που εμφανίζεται σε συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου. Οι περισσότεροι τη συνδέουν με τον χειμώνα, όταν οι ημέρες μικραίνουν και η έκθεση στο φυσικό φως περιορίζεται. Ωστόσο, υπάρχουν άνθρωποι που παρουσιάζουν συμπτώματα κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού.
Η καλοκαιρινή εποχική κατάθλιψη εκδηλώνεται συνήθως στα τέλη της άνοιξης ή στις αρχές του καλοκαιριού και υποχωρεί όταν αλλάζει η εποχή. Αν και είναι λιγότερο συχνή από τη χειμερινή μορφή, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχική ισορροπία ενός ατόμου.
Πολλοί περιγράφουν την εμπειρία σαν μια αίσθηση ότι βρίσκονται εκτός συγχρονισμού με τον κόσμο γύρω τους. Ενώ όλοι φαίνεται να απολαμβάνουν τη ζωή, εκείνοι νιώθουν ότι απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τη χαρά και την ενέργεια της εποχής.
Γιατί το καλοκαίρι μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διάθεσή μας;
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι δεν υπάρχει μία μόνο αιτία πίσω από την καλοκαιρινή κατάθλιψη. Αντίθετα, πρόκειται για έναν συνδυασμό βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Η ζέστη και η υγρασία
Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν μόνο το σώμα, αλλά και την ψυχική διάθεση. Η έντονη ζέστη μπορεί να προκαλέσει κόπωση, εκνευρισμό και αίσθημα εξάντλησης, ειδικά όταν διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι αλλαγές στον ύπνο
Οι μεγαλύτερες ημέρες και οι πιο αργές βραδινές ώρες συχνά διαταράσσουν το πρόγραμμα ύπνου. Πολλοί κοιμούνται αργότερα ή δυσκολεύονται να χαλαρώσουν, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διάθεση και τα επίπεδα ενέργειας.
Οι ανατροπές στην καθημερινότητα
Για πολλές οικογένειες, το καλοκαίρι φέρνει αλλαγές στη ρουτίνα. Τα σχολεία κλείνουν, τα παιδιά μένουν περισσότερο στο σπίτι, προγραμματίζονται διακοπές και μεταβάλλονται οι καθημερινές υποχρεώσεις. Αντί να λειτουργεί χαλαρωτικά, αυτή η αλλαγή μπορεί να προκαλέσει άγχος και πίεση, ιδιαίτερα στις μαμάδες.
Η πίεση να είμαστε συνεχώς χαρούμενοι
Το καλοκαίρι συνοδεύεται από μια κοινωνική προσδοκία ότι πρέπει να είμαστε διαρκώς ευδιάθετοι, δραστήριοι και κοινωνικοί. Οι εικόνες από παραλίες, ταξίδια και ξέγνοιαστες στιγμές που κατακλύζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να ενισχύσουν το αίσθημα ότι «κάτι χάνουμε» ή ότι δεν αξιοποιούμε αρκετά την εποχή.
Η εικόνα σώματος
Τα πιο ελαφριά ρούχα και τα μαγιό φέρνουν πολλές φορές στην επιφάνεια ανασφάλειες σχετικά με την εμφάνιση. Όταν κάποιος νιώθει άβολα με το σώμα του, μπορεί να αποφεύγει κοινωνικές δραστηριότητες, γεγονός που ενισχύει την απομόνωση.
Οι εποχικές αλλεργίες
Αρκετές έρευνες δείχνουν ότι οι αλλεργίες που προκαλούνται από τη γύρη ενδέχεται να σχετίζονται με την ψυχική διάθεση και να συμβάλλουν στην εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης σε ορισμένους ανθρώπους.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα της καλοκαιρινής εποχικής κατάθλιψης μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, ωστόσο συνήθως περιλαμβάνουν:
- Άγχος
- Ευερεθιστότητα και εκνευρισμό
- Δυσκολία στον ύπνο
- Ανησυχία και νευρικότητα
- Πονοκεφάλους ή ημικρανίες
- Έλλειψη ενέργειας
- Μειωμένο κίνητρο
- Κοινωνική απομόνωση
- Μειωμένη όρεξη
Αν τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται κάθε χρόνο την ίδια περίοδο, ίσως δεν πρόκειται απλώς για μια προσωρινή κακή διάθεση.
Τι μπορείτε να κάνετε για να νιώσετε καλύτερα
Διατηρήστε μια σταθερή ρουτίνα
Ακόμα και κατά τη διάρκεια των διακοπών, είναι σημαντικό να υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες ύπνου και αφύπνισης. Η σταθερότητα βοηθά τον οργανισμό να διατηρεί καλύτερη ψυχική ισορροπία.
Παρατηρήστε τη διάθεσή σας
Ένα ημερολόγιο συναισθημάτων μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε μοτίβα και καταστάσεις που επηρεάζουν τη διάθεσή σας. Παράλληλα, σας δίνει την ευκαιρία να εκφράζετε όσα νιώθετε αντί να τα κρατάτε μέσα σας.
Προστατευτείτε από την υπερβολική ζέστη
Προσπαθήστε να παραμένετε σε δροσερούς χώρους κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας και προγραμματίστε τις εξωτερικές δραστηριότητες νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
Θέστε ρεαλιστικές προσδοκίες
Δεν χρειάζεται να γεμίσετε κάθε ημέρα με δραστηριότητες ούτε να ακολουθείτε όσα βλέπετε στα κοινωνικά δίκτυα. Το καλοκαίρι δεν είναι διαγωνισμός ευτυχίας. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να ξεκουραστεί και να κινηθεί στους δικούς του ρυθμούς.
Πότε χρειάζεται βοήθεια από ειδικό;
Είναι φυσιολογικό να έχουμε κάποιες ημέρες με πεσμένη διάθεση. Όταν όμως η θλίψη, η εξάντληση ή το άγχος επηρεάζουν την εργασία, τις σχέσεις ή τη δυνατότητά μας να ανταποκριθούμε στην καθημερινότητα, τότε είναι σημαντικό να απευθυνθούμε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά φροντίδας προς τον εαυτό μας. Με τη σωστή υποστήριξη, είναι δυνατόν να κατανοήσουμε καλύτερα τα συμπτώματά μας και να βρούμε τρόπους να νιώθουμε καλά, όχι μόνο το καλοκαίρι, αλλά ολόκληρο τον χρόνο.
Πληροφορίες από health.clevelandclinic.org
