Ένας μπαμπάς, όμως, έβαλε στο επίκεντρο μια συνήθεια που αξίζει να παρατηρήσουμε: πόσο συχνά το πρώτο «όχι» μας δεν σημαίνει τελικά και αυτό που λέει. Ο λεγόμενος «κανόνας των 3 όχι» μπορεί να γίνει αφορμή για ένα μικρό πείραμα στο σπίτι, όχι για να δοκιμάσουμε την υπακοή του παιδιού, αλλά για να δούμε τη δική μας στάση απέναντι στα όρια.
Τι είναι ο κανόνας των 3 όχι;
Η ιδέα πίσω από τον κανόνα είναι απλή: όταν ένας γονιός λέει «όχι», αλλά στη συνέχεια επαναλαμβάνει την απαγόρευση δύο και τρεις φορές χωρίς να αλλάζει κάτι, το παιδί μπορεί σταδιακά να μάθει ότι δεν χρειάζεται να τον ακούσει αμέσως. Περιμένει, συνεχίζει αυτό που κάνει και αντιδρά μόνο όταν ο γονιός αρχίσει να θυμώνει ή να φωνάζει.
Στην πραγματικότητα, αυτό που έχει σημασία δεν είναι να μετράμε μέχρι το τρία, αλλά να αναρωτηθούμε τι μήνυμα περνάμε όταν το «όχι» μας δεν συνοδεύεται από σταθερή στάση.
Για παράδειγμα, όταν λέμε στο παιδί «μην πετάς τα παιχνίδια» και εκείνο συνεχίζει, αλλά εμείς επαναλαμβάνουμε την ίδια φράση χωρίς να παρεμβαίνουμε, μπορεί να καταλάβει ότι το όριο δεν είναι και τόσο ξεκάθαρο. Αντίθετα, όταν εξηγούμε ήρεμα τι δεν επιτρέπεται και το βοηθάμε να σταματήσει, του δείχνουμε ότι τα λόγια μας έχουν συνέπεια.
Το μικρό πείραμα που μπορείς να δοκιμάσεις
Για μία ημέρα, παρατήρησε πόσες φορές χρειάζεται να επαναλάβεις μια οδηγία στο παιδί σου. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις όλη την καθημερινότητά σας ούτε να γίνεις αυστηρότερος γονιός από τη μια στιγμή στην άλλη.
Δοκίμασε, όμως, τα εξής:
- Πες αυτό που θέλεις με απλά και ξεκάθαρα λόγια. Αντί για μακροσκελείς εξηγήσεις, χρησιμοποίησε μια σύντομη φράση που μπορεί να καταλάβει το παιδί.
- Πλησίασέ το πριν μιλήσεις. Αν βρίσκεται απορροφημένο στο παιχνίδι ή στην τηλεόραση, πήγαινε κοντά του, χαμήλωσε στο ύψος του και βεβαιώσου ότι έχει την προσοχή του σε εσένα.
- Μην επαναλαμβάνεις ασταμάτητα την ίδια εντολή. Αν το παιδί δεν ανταποκριθεί, βοήθησέ το να κάνει αυτό που του ζητάς, αντί να συνεχίσεις τις προειδοποιήσεις.
- Κράτησε σταθερή τη στάση σου. Αν κάτι δεν επιτρέπεται για λόγους ασφάλειας ή επειδή έχει συμφωνηθεί ως οικογενειακό όριο, μην αλλάζεις την απόφασή σου μόνο και μόνο επειδή το παιδί επιμένει.

Το ζητούμενο δεν είναι να επιβληθείς, αλλά να γίνεις πιο σαφής και προβλέψιμος.
Γιατί τα παιδιά χρειάζονται σταθερά όρια;
Τα παιδιά δεν γεννιούνται γνωρίζοντας πώς να διαχειρίζονται την απογοήτευση, την παρόρμηση ή την επιθυμία τους να κάνουν αυτό που θέλουν εκείνη τη στιγμή. Αυτές είναι δεξιότητες που κατακτούν σταδιακά, μέσα από την καθημερινή επαφή με τους γονείς τους.
Τα σταθερά όρια τα βοηθούν να καταλάβουν τι επιτρέπεται και τι όχι, ενώ τους προσφέρουν ένα αίσθημα ασφάλειας. Όταν οι κανόνες αλλάζουν ανάλογα με τη διάθεση ή την κούραση του ενήλικα, το παιδί δυσκολεύεται να γνωρίζει τι πραγματικά ισχύει.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να λέμε «όχι» σε όλα ή να περιμένουμε από ένα μικρό παιδί να υπακούει πάντα αμέσως. Η ηλικία, η ιδιοσυγκρασία και η συναισθηματική του κατάσταση παίζουν σημαντικό ρόλο. Ένα νήπιο, για παράδειγμα, μπορεί να χρειάζεται περισσότερη καθοδήγηση και πρακτική βοήθεια από ένα μεγαλύτερο παιδί.
Το «όχι» δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από φωνές
Ίσως το σημαντικότερο μάθημα από αυτό το πείραμα είναι ότι η σταθερότητα δεν έχει καμία σχέση με τις φωνές και τις απειλές. Μπορούμε να είμαστε τρυφεροί και ταυτόχρονα αποφασιστικοί. Μπορούμε να αναγνωρίζουμε ότι το παιδί θυμώνει επειδή δεν του επιτρέπουμε κάτι, χωρίς να αλλάζουμε απαραίτητα την απόφασή μας.
Αν, για παράδειγμα, δεν θέλει να μαζέψει τα παιχνίδια του, μπορούμε να του πούμε: «Ξέρω ότι θέλεις να συνεχίσεις να παίζεις, αλλά τώρα είναι ώρα να τα μαζέψουμε. Θα σε βοηθήσω να ξεκινήσεις». Έτσι, δεν ακυρώνουμε το συναίσθημά του, αλλά ούτε και το όριο που έχουμε θέσει.
Φυσικά, θα υπάρξουν ημέρες που θα χάσουμε την υπομονή μας ή θα χρειαστεί να επαναλάβουμε κάτι πολλές φορές. Αυτό δεν μας κάνει κακούς γονείς. Το σημαντικό είναι να προσπαθούμε να διορθώνουμε τη στάση μας και να μην περιμένουμε από το παιδί να καταλάβει μόνο του τι εννοούμε.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα ετοιμαστείς να πεις «όχι» για τρίτη φορά, κάνε μια μικρή παύση. Αναρωτήσου αν χρειάζεται να επαναλάβεις τα λόγια σου ή αν είναι ώρα να δείξεις με ήρεμο τρόπο τι ακριβώς εννοείς. Μερικές φορές, η αλλαγή που χρειάζεται να κάνουμε δεν ξεκινά από το παιδί, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε μαζί του.










