Για χρόνια πίστευα ότι είχα άπειρο χρόνο μπροστά μου. Ότι οι αποφάσεις μπορούν να περιμένουν. Ότι αν κάτι δεν το κάνεις τώρα, θα το κάνεις αργότερα. Μεγάλωσα ως millennial με την ιδέα ότι μπορώ να τα έχω όλα, καριέρα, ελευθερία, ταξίδια, αυτοπραγμάτωση και όταν έρθει η στιγμή, οικογένεια. Μόνο που η στιγμή αυτή δεν ήρθε ποτέ. Και σήμερα, στα σαράντα κάτι, το λέω δυνατά και χωρίς φίλτρο: δεν έκανα παιδιά και το μετανιώνω όσο τίποτα.
«Δεν ήταν ποτέ η κατάλληλη στιγμή»
Αυτό έλεγα πάντα. Δεν ήταν η κατάλληλη δουλειά, ο κατάλληλος σύντροφος, η κατάλληλη ψυχολογία. Πάντα υπήρχε κάτι που έπρεπε να τακτοποιηθεί πρώτα. Οι millennials μάθαμε να κυνηγάμε την τέλεια ισορροπία, μόνο που η ζωή δεν λειτουργεί έτσι. Όσο περίμενα να νιώσω έτοιμη, η βιολογία έκανε τη δουλειά της. Αθόρυβα, χωρίς να ρωτήσει αν είμαι έτοιμη.
Δεν ήταν ότι δεν αγαπούσα τα παιδιά. Το αντίθετο. Απλώς πίστευα ότι θα έρθουν όταν όλα θα είναι «σωστά». Και τελικά δεν ήρθαν.
Η καθημερινότητα χωρίς παιδιά δεν μεταφράζεται πάντα σαν ελευθερία
Ναι, έχω ελευθερία. Μπορώ να ταξιδεύω, να κοιμάμαι όποτε θέλω, να αποφασίζω χωρίς να λογοδοτώ. Όμως υπάρχουν βράδια που η σιωπή στο σπίτι με βαραίνει. Κυριακές που δεν υπάρχει παιδικό γέλιο, ούτε μικρά παπούτσάκια στην είσοδο του σπιτιού. Γιορτές που περνούν μεν όμορφα, αλλά και κάπως... ανούσια.
Κανείς δεν μιλάει αρκετά για αυτό. Για το «πένθος» μιας ζωής που δεν έζησες. Για το παιδί που δεν γνώρισες ποτέ, αλλά το φαντάζεσαι. Για τις στιγμές που δεν θα έρθουν.
Η κοινωνία δεν αφήνει χώρο για μετάνοια
Όταν μια γυναίκα λέει ότι δεν θέλει παιδιά, όλοι σπεύδουν να την υποστηρίξουν. Και καλά κάνουν. Όταν όμως μια γυναίκα λέει ότι δεν έκανε παιδιά και το μετανιώνει, τότε ξαφνικά γίνεται άβολο. «Υιοθέτησε», «ζήσε τη ζωή σου», «δεν είναι για όλους η μητρότητα». Σαν να μην επιτρέπεται να πονάς για μια επιλογή σου.
Κι όμως, υπάρχει χώρος και για αυτό. Για την ειλικρινή παραδοχή ότι κάποιες αποφάσεις κοστίζουν. Ότι η ελευθερία δεν είναι πάντα αρκετή. Ότι το να μην κάνεις παιδιά μπορεί να είναι σωστό για κάποιους, αλλά όχι για όλους.
Δεν είναι όλες οι ιστορίες ίδιες
Δεν γράφω αυτό το κείμενο για να πω ότι όλες οι γυναίκες πρέπει να γίνουν μητέρες. Ούτε για να καλλιεργήσω ενοχές. Το γράφω γιατί υπάρχουν κι αυτές οι ιστορίες. Οι πιο σιωπηλές. Εκείνες που δεν χωρούν εύκολα στα social media, ούτε σε αισιόδοξα quotes.
Υπάρχουν γυναίκες που δεν έκαναν παιδιά από επιλογή και είναι ευτυχισμένες. Υπάρχουν κι άλλες που δεν τα κατάφεραν ή που περίμεναν πολύ. Και αυτές αξίζουν να ακουστούν.
Αν μπορούσα να μιλήσω στον νεότερο εαυτό μου
Θα της έλεγα να μην περιμένει την τέλεια στιγμή. Να ακούσει πιο προσεκτικά τι θέλει πραγματικά και όχι τι «πρέπει». Να μην φοβηθεί τόσο πολύ ότι θα χάσει τον εαυτό της. Γιατί καμιά φορά, χάνεις κάτι άλλο πολύ πιο μεγάλο.
Δεν ξέρω αν θα ήμουν καλή μαμά. Δεν ξέρω πώς θα ήταν η ζωή μου. Ξέρω μόνο ότι το κενό αυτό είναι υπαρκτό και δεν γεμίζει με επιτυχίες ή εμπειρίες.
Μια αλήθεια που δεν λέγεται συχνά
Η μητρότητα δεν είναι υποχρέωση. Αλλά ούτε και κάτι αμελητέο. Είναι μια βαθιά υπαρξιακή επιλογή. Και όπως όλες οι μεγάλες επιλογές, κουβαλά συνέπειες. Κάποιες φορές όμορφες, κάποιες φορές δύσκολες.
Αν είσαι νεότερη και διαβάζεις αυτό το άρθρο, μην το πάρεις ως προειδοποίηση. Πάρ’ το ως πρόσκληση να κάνεις μια ειλικρινή και ουσιαστική συζήτηση με τον εαυτό σου. Γιατί η ζωή δεν γυρίζει πίσω. Και κάποια «αργότερα» δεν έρχονται ποτέ.
Και αν είσαι σαν εμένα, να ξέρεις ότι δεν είσαι μόνη. Υπάρχει χώρος και για τη δική μας αλήθεια. Και σίγουρα αξίζει να ειπωθεί.