Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε ο Καθηγητής Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βύρωνας Κοτζαμάνης, ο οποίος παρουσιάζει τα στοιχεία της έρευνάς του στο πρόσφατο τεύχος του ψηφιακού δελτίου PopNews του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών.
Έκρηξη γεννήσεων μετά τα 39 έτη
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες γυναίκες αποκτούν παιδί μετά τα 39 τους χρόνια. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή πολλά ζευγάρια αποφασίζουν να κάνουν οικογένεια σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με παλαιότερα. Οι σπουδές, η δουλειά, οι οικονομικές δυσκολίες αλλά και η αλλαγή στον τρόπο ζωής έχουν μεταφέρει την τεκνοποίηση πιο αργά.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημογραφίας Βύρωνα Κοτζαμάνη, σημαντικό ρόλο έπαιξαν επίσης οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Πλέον περισσότερα ζευγάρια καταφεύγουν σε θεραπείες γονιμότητας, κάτι που βοηθά γυναίκες άνω των 40 να αποκτήσουν παιδί.
Πόσο επηρεάζουν οι γεννήσεις μετά τα 40 τη συνολική γονιμότητα;
Παρότι οι γεννήσεις από γυναίκες άνω των 40 αυξάνονται, η συνολική επίδρασή τους παραμένει μικρή. Όπως εξηγεί ο καθηγητής, αυτές οι γεννήσεις αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 8% των συνολικών δεικτών γονιμότητας στην Ελλάδα.
Με απλά λόγια, ακόμα κι αν βλέπουμε περισσότερες γυναίκες να γίνονται μητέρες μετά τα 40, αυτό δεν αρκεί για να αλλάξει ουσιαστικά το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας ή να ανεβάσει σημαντικά τον μέσο αριθμό παιδιών ανά γυναίκα, που σήμερα βρίσκεται λίγο πάνω από το 1,3.
Θα συνεχιστεί αυτή η τάση τα επόμενα χρόνια;
Οι ειδικοί θεωρούν πως οι γεννήσεις από γυναίκες άνω των 40 δεν θα αυξηθούν θεαματικά στο μέλλον, ακόμη κι αν συνεχιστεί η τάση της καθυστερημένης μητρότητας.
Ο βασικός λόγος είναι ότι οι γυναίκες ηλικίας 40 έως 49 ετών θα μειωθούν σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες. Υπολογίζεται ότι από περίπου 770.000 σήμερα θα φτάσουν τις 505.000 μέχρι το 2060, εφόσον δεν υπάρξει σημαντική μετανάστευση προς τη χώρα.
Έτσι, οι γεννήσεις σε αυτές τις ηλικίες θα συνεχίσουν να υπάρχουν, αλλά δεν θα μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τη συνολική εικόνα των γεννήσεων στην Ελλάδα.
Μπορεί να αυξηθούν ξανά οι γεννήσεις στην Ελλάδα;
Ο κ. Κοτζαμάνης θεωρεί πολύ δύσκολο να επιστρέψουν οι γεννήσεις στα επίπεδα που βρίσκονταν την περίοδο 2011 έως 2020, όταν γεννιούνταν κατά μέσο όρο περίπου 92.000 παιδιά τον χρόνο.
Ωστόσο, πιστεύει ότι μπορεί να επιβραδυνθεί η μείωση των γεννήσεων και αργότερα να υπάρξει σταδιακή αύξηση. Για να γίνει αυτό, χρειάζονται δύο βασικές προϋποθέσεις:
- Η πρώτη είναι να μην μειωθεί τόσο πολύ ο αριθμός των γυναικών ηλικίας 25 έως 44 ετών, δηλαδή των ηλικιών από τις οποίες προέρχεται σχεδόν το 90% των γεννήσεων. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν περισσότεροι νέοι άνθρωποι έρθουν να ζήσουν στην Ελλάδα από όσους φεύγουν στο εξωτερικό.
- Η δεύτερη προϋπόθεση είναι να δημιουργηθεί ένα πραγματικά φιλικό περιβάλλον για την οικογένεια και το παιδί. Δηλαδή καλύτερη στήριξη για τους γονείς, οικονομική ασφάλεια, βοήθεια στη φροντίδα των παιδιών και συνθήκες που να επιτρέπουν στα ζευγάρια να κάνουν όσα παιδιά πραγματικά επιθυμούν.
Τι θα μπορούσε να αλλάξει στο μέλλον;
Αν οι νέες γενιές αισθανθούν μεγαλύτερη ασφάλεια, τότε ίσως αποκτούν παιδιά σε μικρότερη ηλικία και περισσότερα ζευγάρια να αποφασίζουν να κάνουν δεύτερο ή και τρίτο παιδί.
Παράλληλα, θα μπορούσαν να μειωθούν και τα υψηλά ποσοστά ανθρώπων που τελικά δεν αποκτούν ποτέ παιδί, όχι επειδή δεν το θέλουν, αλλά επειδή οι συνθήκες δεν τους το επιτρέπουν.
Mε πληροφορίες από magnesianews.gr