Και κάπου εκεί αρχίζουν τα ερωτήματα για πολλούς γονείς. Πόσο ασφαλές είναι ένα τέτοιο παιχνίδι για ένα μικρό παιδί; Μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που αναπτύσσεται ή σχετίζεται με τους άλλους;
Αυτές ακριβώς τις ανησυχίες εξετάζει νέα έκθεση του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ με τίτλο «AI in the Early Years», η οποία μελετά τις επιπτώσεις των παιχνιδιών τεχνητής νοημοσύνης σε παιδιά έως πέντε ετών.
Γιατί οι ειδικοί στρέφουν την προσοχή τους στα παιχνίδια AI
Η προσχολική ηλικία θεωρείται μία από τις πιο σημαντικές περιόδους για την ανάπτυξη του παιδιού. Τότε διαμορφώνονται οι βασικές κοινωνικές δεξιότητες, η γλώσσα, η συναισθηματική έκφραση και ο τρόπος επικοινωνίας με τους άλλους.
Οι ερευνήτριες Emily J. Goodacre και Jenny L. Gibson εξηγούν ότι όταν μια νέα τεχνολογία μπαίνει τόσο νωρίς στη ζωή ενός παιδιού, δεν αρκεί να εξετάζουμε αν είναι «διασκεδαστική» ή «εκπαιδευτική». Σημασία έχει και τι είδους σχέση δημιουργεί το παιδί μαζί της.
Και αυτό είναι κάτι που ακόμη δεν γνωρίζουμε καλά.
Η έρευνα βρίσκεται ακόμα στην αρχή
Ένα από τα πιο σημαντικά συμπεράσματα της έκθεσης είναι ότι υπάρχουν ελάχιστες επιστημονικές μελέτες γύρω από τα παιχνίδια AI για τόσο μικρές ηλικίες.
Οι ειδικοί εντόπισαν μόλις επτά σχετικές έρευνες, οι περισσότερες από τις οποίες αφορούσαν δοκιμαστικά μοντέλα και όχι παιχνίδια που ήδη κυκλοφορούν ευρέως στην αγορά.
Παρόλα αυτά, τα προϊόντα αυτά εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο στα ράφια και στις διαφημίσεις, παρουσιάζοντας την τεχνητή νοημοσύνη ως έναν νέο «φίλο» για τα παιδιά.
Όταν το παιδί αρχίζει να δένεται με το παιχνίδι
Σε δοκιμές που έγιναν με παιδιά τριών έως πέντε ετών, αρκετά παιδιά έδειξαν ενθουσιασμό όταν έπαιξαν με λούτρινα παιχνίδια AI που μπορούσαν να συνομιλούν.
Τα αγκάλιαζαν, τους μιλούσαν, τα ρωτούσαν πράγματα και προσπαθούσαν να παίξουν μαζί τους σαν να ήταν πραγματικοί φίλοι.
Ωστόσο, υπήρξαν και στιγμές απογοήτευσης. Τα παιχνίδια πολλές φορές δεν καταλάβαιναν τι έλεγε το παιδί, απαντούσαν άσχετα ή δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν το φανταστικό παιχνίδι που είναι τόσο σημαντικό σε αυτή την ηλικία.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ένα μικρό παιδί δυσκολεύεται να καταλάβει πως το παιχνίδι δεν έχει αληθινά συναισθήματα ή πρόθεση. Έτσι, μπορεί να πιστέψει ότι το παιχνίδι το αγαπά, το καταλαβαίνει ή νοιάζεται πραγματικά για εκείνο.
Αυτό είναι κάτι που προβληματίζει αρκετούς παιδοψυχολόγους.
Τι γίνεται όταν ένα παιδί μιλήσει για κάτι σοβαρό;
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα αφορά τις συναισθηματικές αντιδράσεις των παιχνιδιών AI.
Τι θα συμβεί αν ένα παιδί πει ότι είναι λυπημένο, φοβισμένο ή ότι κάτι κακό συμβαίνει στο σπίτι ή στο σχολείο;
Θα μπορέσει το σύστημα να ανταποκριθεί σωστά; Θα δώσει μια κατάλληλη απάντηση ή θα αλλάξει απλώς θέμα;
Σύμφωνα με την έρευνα, υπήρξαν περιπτώσεις όπου το παιχνίδι δεν αντέδρασε ουσιαστικά όταν παιδί εξέφρασε στενοχώρια. Και αυτό δημιουργεί ανησυχίες για το πώς τέτοια συστήματα μπορεί να επηρεάσουν συναισθηματικά τα παιδιά.
Οι ανησυχίες για τα προσωπικά δεδομένα
Ένα παιχνίδι AI χρειάζεται να «ακούει» για να απαντά. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει φωνές, λέξεις, προτιμήσεις και συνομιλίες.
Πολλοί γονείς και ειδικοί αναρωτιούνται πού αποθηκεύονται αυτά τα δεδομένα, ποιος έχει πρόσβαση και πώς χρησιμοποιούνται.
Η ιδιωτικότητα των παιδιών αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, ειδικά όταν πρόκειται για τόσο μικρές ηλικίες.
Το σημαντικότερο παραμένει η ανθρώπινη επαφή
Η έκθεση του Κέμπριτζ δεν καλεί τους γονείς να πανικοβληθούν ούτε απορρίπτει την τεχνολογία. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι τέτοια παιχνίδια μπορεί να έχουν οφέλη στη γλωσσική ανάπτυξη και στη διαδραστική μάθηση.
Οι ειδικοί όμως επιμένουν σε κάτι πολύ σημαντικό. Κανένα παιχνίδι δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επαφή.
Γι’ αυτό προτείνουν στους γονείς να συμμετέχουν στο παιχνίδι μαζί με το παιδί, να επιβλέπουν τη χρήση τέτοιων συσκευών και να εξηγούν με απλά λόγια ότι, όσο «ζωντανό» κι αν φαίνεται ένα παιχνίδι, δεν είναι πραγματικός άνθρωπος.
Γιατί στην προσχολική ηλικία, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι η τεχνολογία. Είναι η σύνδεση, η αγκαλιά και η αληθινή επικοινωνία με τους ανθρώπους γύρω από το παιδί.
Πληροφορίες από ertnews.gr