Ανάμεσα σε ιστορικά αγροτικά κτίσματα του 19ου αιώνα και εκτεταμένες δασικές εκτάσεις, πέντε γαϊδουράκια έχουν αποκτήσει έναν ξεχωριστό ρόλο στην καθημερινότητα των ασθενών.
Τα Νονό, Πιτού, Όσκαρ, Μανόλο και Μαλρό συμμετέχουν σε ειδικά σχεδιασμένες συνεδρίες ζωοθεραπείας, προσφέροντας στήριξη σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2016 από τη νοσηλεύτρια ψυχικής υγείας Ερμελίντα Αντέ και τον σύζυγό της Φρανσουά. Οι δυο τους πίστεψαν ότι τα γαϊδουράκια, χάρη στον ήρεμο, φιλικό και κοινωνικό χαρακτήρα τους, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έναν διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας με τους ασθενείς.
Στόχος τους ήταν να προσφέρουν μια συμπληρωματική μορφή υποστήριξης που θα βοηθούσε τους ανθρώπους να εκφραστούν και να συνδεθούν συναισθηματικά με έναν τρόπο που συχνά δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω των κλασικών θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Donkeys are helping psychiatric patients at a hospital in France. A unique therapy programme uses the animals to help people with mental health conditions recover. pic.twitter.com/4YpHf7G6cL
— The Associated Press (@AP) June 2, 2026
Μια σχέση εμπιστοσύνης που χτίζεται μέρα με τη μέρα
Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, οι ασθενείς περπατούν δίπλα στα ζώα, περιποιούνται τις οπλές τους και περνούν χρόνο μαζί τους σε ένα ήρεμο και ασφαλές περιβάλλον. Με την πάροδο του χρόνου, πολλοί αναπτύσσουν έναν ιδιαίτερο δεσμό με ένα συγκεκριμένο γαϊδουράκι. Η επαναλαμβανόμενη επαφή δημιουργεί μια σχέση εμπιστοσύνης, οικειότητας και συναισθηματικής σύνδεσης, στοιχεία που θεωρούνται πολύτιμα για την ψυχολογική τους υποστήριξη.
Η 60χρονη Ναταλί, η οποία συμμετέχει στο πρόγραμμα, περιγράφει την εμπειρία ως ιδιαίτερα ανακουφιστική. «Είναι σαν να παίρνεις κάτι που σε ηρεμεί. Θα το χαρακτήριζα θεραπεία μέσω των ζώων. Νιώθεις καλύτερα και σταματάς να σκέφτεσαι όλα όσα σε βαραίνουν», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Πώς τα γαϊδουράκια βοηθούν τους ασθενείς
Οι θεραπευτές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα παρατηρούν ότι η επαφή με τα ζώα βοηθά πολλούς ανθρώπους να ξεπεράσουν φόβους, ανασφάλειες και προσωπικά εμπόδια. Η νοσηλεύτρια Οντρέ Σεφάρ θυμάται την περίπτωση της Ναταλί, η οποία στην αρχή δεν ήθελε να εγκαταλείψει το ειδικό αμαξίδιο που χρησιμοποιούσε.
Με υπομονή, ενθάρρυνση και τη βοήθεια του γαϊδουριού με το οποίο είχε συνδεθεί, κατάφερε σταδιακά να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. «Το ζώο λειτουργεί σαν γέφυρα επικοινωνίας», εξηγεί η ίδια. «Σήμερα μπορεί να στέκεται όρθια δίπλα στο γαϊδουράκι της». Ανάλογη είναι και η εμπειρία του 52χρονου Ζερόμ, ο οποίος τονίζει ότι οι συνεδρίες τον βοηθούν να αντιμετωπίζει το αίσθημα μοναξιάς.
Όπως λέει, η συμμετοχή στις δραστηριότητες του δίνει την ευκαιρία να συναναστρέφεται άλλους ανθρώπους, να δοκιμάζει νέα πράγματα και να απομακρύνεται από τη μονοτονία της καθημερινής θεραπευτικής ρουτίνας.
Από την εγκατάλειψη στη θεραπεία
Αρκετά από τα ζώα που συμμετέχουν στο πρόγραμμα δεν είχαν εύκολη ζωή. Κάποια είχαν εγκαταλειφθεί, ενώ άλλα είχαν υποστεί κακομεταχείριση πριν βρεθούν στο νοσοκομείο μέσω φιλοζωικών οργανώσεων.
Στη συνέχεια εκπαιδεύτηκαν ειδικά ώστε να μπορούν να συμμετέχουν με ασφάλεια σε θεραπευτικές δραστηριότητες. Ο Φρανσουά Αντέ περιγράφει τα γαϊδουράκια ως ιδιαίτερα έξυπνα και ευαίσθητα ζώα.
«Είναι ήρεμα, αγαπούν την ανθρώπινη επαφή και συνδέονται εύκολα με τους ανθρώπους. Απορροφούν τα συναισθήματα γύρω τους και ανταποκρίνονται με έναν μοναδικό τρόπο», εξηγεί.
Ένα πρόγραμμα που αναγνωρίστηκε επίσημα
Το 2022 η συγκεκριμένη μονάδα απέκτησε επίσημη αναγνώριση ως υπηρεσία παροχής φροντίδας υγείας. Η εξέλιξη αυτή επέτρεψε την πρόσληψη τριών νοσηλευτών πλήρους απασχόλησης, ενώ σημαντική παραμένει και η συμβολή εθελοντών που φροντίζουν καθημερινά τα ζώα.
Σήμερα, πέρα από τα γαϊδουράκια, στη μονάδα φιλοξενούνται και άλλα ζώα, όπως κουνέλια, κατσίκες, χελώνες, περιστέρια, κότες και ινδικά χοιρίδια. Μάλιστα, τα μικρότερα ζώα μπορούν να μεταφερθούν ακόμη και στα δωμάτια ασθενών που αδυνατούν να μετακινηθούν, ώστε να επωφελούνται και εκείνοι από την επαφή μαζί τους.
Δωρεάν υποστήριξη για ανθρώπους με ψυχικές διαταραχές
Οι συνεδρίες προσφέρονται χωρίς οικονομική επιβάρυνση μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας της Γαλλίας και απευθύνονται σε άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, αυτισμό, σχιζοφρένεια και άλλες ψυχικές παθήσεις.
Οι επαγγελματίες υγείας που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αναφέρουν ότι παρατηρούν συχνά βελτίωση στην επικοινωνία, στη διαχείριση των συναισθημάτων και στην αυτοεκτίμηση των ασθενών.
Η Ερμελίντα Αντέ εξηγεί ότι η φιλοσοφία της ζωοθεραπείας είναι απλή αλλά ουσιαστική: μέσα από τη φροντίδα ενός ζώου, ο άνθρωπος μαθαίνει σταδιακά να φροντίζει και τον εαυτό του. Όταν συζητούν για τη διατροφή του ζώου, ανοίγει ο δρόμος για να μιλήσουν και για τη διατροφή του ασθενούς. Όταν περιποιούνται την καθαριότητα του ζώου, μπορούν παράλληλα να δουλέψουν θέματα προσωπικής υγιεινής και αυτοφροντίδας.
Δεν αντικαθιστά τη θεραπεία, αλλά τη συμπληρώνει
Οι υπεύθυνοι του προγράμματος ξεκαθαρίζουν ότι η ζωοθεραπεία δεν έρχεται να αντικαταστήσει τους γιατρούς ή τη φαρμακευτική αγωγή. Λειτουργεί ως ένα επιπλέον θεραπευτικό εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση, την κοινωνική επαφή και το αίσθημα προσωπικής αξίας των ασθενών.
Παρότι τα αποτελέσματα που καταγράφονται είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, η ζωοθεραπεία εξακολουθεί να μην κατέχει κεντρική θέση στην επίσημη ψυχιατρική πρακτική. Για τον λόγο αυτό, η ομάδα του Βιλ Εβράρ ζητά περισσότερες επιστημονικές μελέτες, ώστε να τεκμηριωθούν ακόμη καλύτερα τα οφέλη αυτής της ξεχωριστής θεραπευτικής προσέγγισης.
Με πληροφορίες από Associated Press και Euronews