Συγκεκριμένα, οι γεννήσεις ζώντων ανήλθαν το 2025 σε 65.594, από 68.467 το 2024, δηλαδή 2.873 λιγότερες γεννήσεις μέσα σε έναν χρόνο. Το 2020 ήταν 84.764 και το 2021 είχαν φτάσει τις 85.346. Από τότε ακολούθησε συνεχής κατηφόρα: 76.095 το 2022, 71.455 το 2023, 68.467 το 2024 και 65.594 το 2025, με τα στοιχεία του 2025 να είναι προσωρινά.
Η χώρα κινδυνεύει να ερημωθεί, αφού κάθε νέα χρονιά ξεκινά από χαμηλότερη βάση και η κοινωνία συνηθίζει την απώλεια σαν να είναι φυσικό φαινόμενο.
Στο μεταξύ συζητάμε κυρίως το δημογραφικό ως θέμα επιδομάτων, κατοικίας και παιδικών σταθμών. Όλα χρειάζονται και είναι σημαντικά, μια παράμετρος όμως πολύ κρίσιμη είναι και η ολοένα αυξανόμενη ηλικία τεκνοποίησης.
Η Eurostat κατατάσσει την Ελλάδα στις χώρες όπου η ηλικία απόκτησης πρώτου παιδιού είναι πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η γονιμότητα κάτω από αυτόν. Με απλά λόγια: αργούμε περισσότερο και γεννάμε λιγότερο.
Στην ΕΕ η μέση ηλικία απόκτησης πρώτου παιδιού ήταν 29,9 έτη το 2024, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην ομάδα χωρών με ηλικία πρώτου παιδιού πάνω από τον μέσο όρο, (31,2 χρόνια η διάμεση ηλικία της γυναίκας,που σημαίνει ότι πολύ μεγάλη ομάδα γυναικών ήταν πάνω απο αυτή την ηλικία) και συνολική γονιμότητα κάτω από τον μέσο όρο. (European Commission)
Η ηλικία δεν είναι μια ουδέτερη μεταβλητή. Όσο μετατίθεται η τεκνοποίηση, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να εμφανιστούν προβλήματα γονιμότητας. Γι’ αυτό η εξέταση ΑΜΗ, μια απλή αιματολογική εξέταση που δείχνει το ωοθηκικό απόθεμα, δεν λύνει φυσικά μόνη της το δημογραφικό, αλλά μπορεί να χτυπήσει εγκαίρως καμπανάκι.
Δίνοντας σε κάθε γυναίκα κρίσιμη πληροφορία για τον οικογενειακό προγραμματισμό πριν οι επιλογές στενέψουν. Με μια απαραίτητη διευκρίνιση: η ΑΜΗ δεν είναι «τεστ γονιμότητας» με την έννοια ότι προβλέπει με βεβαιότητα αν μια γυναίκα θα μείνει έγκυος φυσικά. Είναι όμως χρήσιμος δείκτης ποσοτικού ωοθηκικού αποθέματος και πολύτιμο εργαλείο όταν ερμηνεύεται από γιατρό, μαζί με την ηλικία, το ιστορικό και τις υπόλοιπες εξετάσεις. (Αμερικανική Εταιρεία Ιατρικής)
Πρόσθετος παράγοντας, όπως μας μετέφεραν ειδικευμένοι ιατροί, το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη άγνοια σε θέματα γονιμότητας, με αποτέλεσμα γυναίκες και άνδρες να έχουν λανθασμένη αντίληψη για το πότε ξεκινούν τα προβλήματα. Κάτι που θα άλλαζε με τη «μαζικοποίηση» αυτής της εξέτασης, με δωρεάν παροχή, αλλά και με σωστή ενημέρωση για τα όρια και τη σημασία της.
Όλως περιέργως, ενώ το μέτρο είχε εξαγγελθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ του… 2024 για γυναίκες 30-35 ετών, δεν έγινε απολύτως τίποτα. Κι αυτό παρότι εξειδικεύθηκε ως δωρεάν προληπτικός έλεγχος γονιμότητας, με δαπάνη μόλις λίγων εκατομμυρίων ευρώ. Τότε είχε ανακοινωθεί ότι ο ΕΟΠΥΥ θα αποζημιώνει πλήρως την εξέταση ΑΜΗ και ότι θα εκδοθεί σχετική απόφαση για τα κριτήρια αποζημίωσης.
Η υπουργός Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, λένε οι έγκυρες πληροφορίες μας, το θέλει και το έχει προωθήσει με μεγάλη ζέση. Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, είναι βέβαιο ότι πολύ δύσκολα θα είχε αντίρρηση. Οι πεποιθήσεις του σε τέτοια θέματα, όπως η υπογεννητικότητα και το δημογραφικό, είναι γνωστές.
Άρα το ερώτημα είναι απλό: ποιος το κρατάει στο συρτάρι; Ο ΕΟΠΥΥ, η γραφειοκρατία, οι συναρμοδιότητες; Κάποια συμφέροντα;
Για ένα τόσο φτηνό μέτρο, η καθυστέρηση είναι δυσανάλογη. Και κυρίως, είναι πολιτικά ανεξήγητη.