Είναι εύκολο να φορτώσουμε σε αυτή τη μέτρηση όλες τις αγωνίες μας για τη μητρότητα. Η πραγματική της αξία, όμως, βρίσκεται σε κάτι πιο συγκεκριμένο: η ΑΜΗ προσφέρει πληροφορίες για το ωοθηκικό απόθεμα, χωρίς να δίνει μόνη της απάντηση στο αν θα αποκτήσεις παιδί. Για να σε βοηθήσει, χρειάζεται να ξέρεις τι ακριβώς μετρά.
Τι είναι η ΑΜΗ και τι μετρά
Η αντιμυλλέριος ορμόνη, γνωστή ως ΑΜΗ, παράγεται από κύτταρα μικρών ωοθυλακίων στις ωοθήκες. Τα ωοθυλάκια είναι οι δομές μέσα στις οποίες βρίσκονται τα ωάρια. Η συγκέντρωση της ορμόνης στο αίμα λειτουργεί ως έμμεσος δείκτης του αποθέματος ωαρίων.
Δεν αποτελεί ακριβή καταμέτρηση των ωαρίων που έχουν απομείνει και δεν μετρά την ποιότητά τους. Καθώς μεγαλώνουμε, το απόθεμα συνήθως μειώνεται και μαζί του υποχωρεί η ΑΜΗ. Ωστόσο, δύο γυναίκες της ίδιας ηλικίας μπορεί να έχουν διαφορετικές τιμές, γι’ αυτό η σύγκριση με την εξέταση μιας φίλης δεν προσφέρει ασφαλή συμπεράσματα.
Πώς γίνεται η εξέταση
Η μέτρηση γίνεται με μια απλή αιμοληψία και συνήθως μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου. Για την ίδια την ΑΜΗ δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία, αλλά αν συνδυάζεται με άλλες εξετάσεις ακολουθείς τις οδηγίες του εργαστηρίου. Χρειάζεται επίσης να ενημερώσεις τον γιατρό για φάρμακα και ορμονική αντισύλληψη.
Τα ορμονικά αντισυλληπτικά μπορούν να μειώσουν την τιμή της ΑΜΗ, κάτι που πρέπει να συνυπολογιστεί στην ερμηνεία της. Αυτό δεν είναι λόγος να διακόψεις μόνη σου την αντισύλληψη. Αν υπάρχει ανάγκη επανάληψης ή διαφορετικού προγραμματισμού, αποφασίζεται με βάση το ιστορικό σου.
Τι σημαίνουν οι χαμηλές και οι υψηλές τιμές
Μια χαμηλή τιμή μπορεί να υποδηλώνει μικρότερο ωοθηκικό απόθεμα, χωρίς να ισοδυναμεί με αδυναμία φυσικής σύλληψης. Μια υψηλή τιμή συνήθως συνδέεται με περισσότερα μικρά ωοθυλάκια και μπορεί να παρατηρείται στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
Η αυξημένη ΑΜΗ δεν αρκεί για να διαγνωστεί το σύνδρομο, ούτε αποτελεί εγγύηση μεγαλύτερης γονιμότητας. Εξίσου σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει ένας αριθμός που να χαρακτηρίζεται «καλός» για όλες. Η ηλικία, η μέθοδος μέτρησης, οι μονάδες και τα όρια του εργαστηρίου επηρεάζουν την αξιολόγηση. Ένα αποτέλεσμα χρειάζεται να διαβαστεί μαζί με το ιστορικό, τον κύκλο και, όπου ενδείκνυται, τον υπερηχογραφικό έλεγχο των ωοθηκών.
Πού είναι πραγματικά χρήσιμη
Η ΑΜΗ έχει ιδιαίτερη χρησιμότητα όταν σχεδιάζεται εξωσωματική γονιμοποίηση ή διαδικασία κατάψυξης ωαρίων. Βοηθά τον ειδικό να εκτιμήσει πόσο έντονα ενδέχεται να ανταποκριθούν οι ωοθήκες στη φαρμακευτική διέγερση και να οργανώσει τη θεραπεία. Μπορεί να δώσει μια εκτίμηση για την αναμενόμενη συλλογή ωαρίων, χωρίς να υπόσχεται συγκεκριμένο αριθμό.
Ακόμη και μια πολύ χαμηλή ΑΜΗ δεν πρέπει να αποτελεί από μόνη της λόγο αποκλεισμού από εξωσωματική. Αντίστοιχα, η απόφαση για κατάψυξη ωαρίων χρειάζεται συζήτηση για την ηλικία και τα προσωπικά σου σχέδια. Μια μεμονωμένη μέτρηση δεν αρκεί για να σου πει ότι «πρέπει να το κάνεις τώρα».
Μπορεί να δείξει πόσο χρόνο έχεις
Αυτή είναι ίσως η πιο φορτισμένη ερώτηση. Η ΑΜΗ δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πότε θα μπεις στην εμμηνόπαυση, ούτε να σου δώσει μια προσωπική προθεσμία για εγκυμοσύνη. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων, μια μεμονωμένη μέτρηση σε γυναίκες χωρίς διαγνωσμένη υπογονιμότητα δεν είναι χρήσιμη για να προβλέψει τον χρόνο μέχρι τη σύλληψη.
Επομένως, μια «φυσιολογική» τιμή δεν σημαίνει ότι μπορείς να αναβάλεις επ’ αόριστον τα σχέδιά σου. Η ηλικία παραμένει καθοριστικός παράγοντας, ενώ η πιθανότητα εγκυμοσύνης επηρεάζεται επίσης από την ωορρηξία, τις σάλπιγγες και το σπέρμα. Αυτά δεν αξιολογούνται με μια εξέταση ΑΜΗ. Γι’ αυτό η εξέταση δεν συνιστάται ως γενικός έλεγχος γονιμότητας σε γυναίκες χωρίς σχετική ένδειξη. Η συζήτηση για τον οικογενειακό προγραμματισμό μπορεί να ξεκινήσει χωρίς αυτή τη μέτρηση.
Πότε χρειάζεται συνολικός έλεγχος
Αν προσπαθείς να μείνεις έγκυος με τακτικές επαφές χωρίς αντισύλληψη, συνιστάται διερεύνηση μετά από δώδεκα μήνες όταν είσαι κάτω των 35 ετών και μετά από έξι μήνες από τα 35 και πάνω.
Μετά τα 40, δικαιολογείται πιο άμεση αξιολόγηση. Νωρίτερα χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό όταν υπάρχουν ακανόνιστες ή απούσες περίοδοι, γνωστή ενδομητρίωση ή άλλο ιστορικό που μπορεί να επηρεάζει τη γονιμότητα. Ο έλεγχος αφορά και τους δύο συντρόφους, όπου υπάρχει άνδρας σύντροφος, και δεν εξαντλείται στις ορμόνες της γυναίκας. Μια καλή τιμή ΑΜΗ δεν πρέπει να καθυστερεί τη διερεύνηση μιας δυσκολίας που ήδη υπάρχει.
Η ενημέρωση πρέπει να σου δίνει επιλογές
Πριν κάνεις την εξέταση, αξίζει να ρωτήσεις τι θα αλλάξει πρακτικά στη φροντίδα σου ανάλογα με το αποτέλεσμα. Και όταν το παραλάβεις, ζήτησε εξηγήσεις που να αφορούν τη δική σου ζωή, τις επιθυμίες και το ιστορικό σου. Ένας εργαστηριακός αριθμός δεν μπορεί να αποφασίσει για λογαριασμό σου πότε θα γίνεις μητέρα. Χρειάζεσαι χρόνο για ερωτήσεις και καθαρή συζήτηση για τις διαθέσιμες επιλογές, χωρίς πίεση και χωρίς υποσχέσεις που καμία εξέταση δεν μπορεί να στηρίξει.