Μία από τις φράσεις που μπορεί να πληγώσουν, ακόμη κι αν λέγονται με τις καλύτερες προθέσεις, είναι το «Μην το σκέφτεσαι τόσο» ή το «Έλα, μην κάνεις έτσι». Μπορεί να ακούγονται σαν μια απλή προσπάθεια να ελαφρύνουμε την κατάσταση, όμως για έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται, μπορεί να μοιάζουν σαν να υποτιμούμε όσα αισθάνεται.
Γιατί αυτή η φράση δεν βοηθά πραγματικά
Όταν κάποιος βιώνει άγχος, θλίψη, απογοήτευση ή μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή του, τα συναισθήματά του δεν εξαφανίζονται επειδή κάποιος του λέει να σταματήσει να τα σκέφτεται. Αντίθετα, μπορεί να νιώσει ότι δεν έχει το δικαίωμα να στενοχωριέται ή ότι πρέπει να κρύψει αυτό που περνάει για να μην επιβαρύνει τους γύρω του.
Το πρόβλημα δεν είναι πάντα αυτό που λέμε, αλλά το μήνυμα που μπορεί να φτάσει στον άλλον. Ακόμη κι αν θέλουμε να τον βοηθήσουμε να δει τα πράγματα πιο αισιόδοξα, ίσως τελικά να του μεταφέρουμε την αίσθηση ότι υπερβάλλει ή ότι δεν διαχειρίζεται σωστά την κατάσταση.
Κάθε άνθρωπος αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με τον δικό του τρόπο. Κάτι που για εμάς μπορεί να μοιάζει μικρό, για κάποιον άλλον μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνο. Δεν χρειάζεται να έχουμε ζήσει την ίδια εμπειρία για να αναγνωρίσουμε ότι αυτό που αισθάνεται ο άλλος είναι σημαντικό για εκείνον.
Δεν χρειάζεται να βρεις την τέλεια συμβουλή
Συχνά πιστεύουμε ότι, για να στηρίξουμε κάποιον, πρέπει να του δώσουμε μια λύση. Αναζητούμε τις σωστές λέξεις, προσπαθούμε να βρούμε μια διαφορετική οπτική ή σπεύδουμε να του εξηγήσουμε γιατί δεν πρέπει να στενοχωριέται. Όμως, πολλές φορές ο άνθρωπος που περνάει δύσκολα δεν χρειάζεται συμβουλές. Χρειάζεται να νιώσει ότι κάποιος τον ακούει πραγματικά.
Μπορεί να θέλει απλώς να μιλήσει χωρίς να τον διακόπτουν, να εκφράσει τον θυμό ή τη στενοχώρια του χωρίς να του προτείνουν αμέσως λύσεις ή να καθίσει για λίγο δίπλα σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεται.
Αντί, λοιπόν, να προσπαθήσεις να αλλάξεις τη διάθεσή του, μπορείς να του δώσεις τον χώρο να αισθανθεί όπως αισθάνεται. Δεν χρειάζεται να συμφωνείς με κάθε σκέψη του ούτε να γνωρίζεις ακριβώς τι πρέπει να κάνεις. Αρκεί να δείξεις ότι είσαι πρόθυμος να τον ακούσεις χωρίς να τον κρίνεις.
Τι μπορείς να πεις αντί για «μην το σκέφτεσαι»
Μερικές φορές, οι πιο απλές φράσεις είναι και οι πιο ουσιαστικές. Δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακές ούτε να υπόσχονται ότι όλα θα λυθούν. Χρειάζεται να δείχνουν στον άλλον ότι δεν είναι μόνος.
Μπορείς, για παράδειγμα, να πεις:
- «Φαντάζομαι ότι αυτό που περνάς είναι πολύ δύσκολο».
- «Θες να μου πεις τι σε απασχολεί; Σε ακούω».
- «Δεν χρειάζεται να προσποιείσαι ότι είσαι καλά μαζί μου».
- «Δεν ξέρω αν μπορώ να βρω τη σωστή λύση, αλλά είμαι εδώ για σένα».
- «Υπάρχει κάτι συγκεκριμένο που θα μπορούσα να κάνω για να σε βοηθήσω;»
Αυτές οι φράσεις δεν εξαφανίζουν το πρόβλημα, αλλά μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον ασφάλειας. Ο άνθρωπος απέναντί σου καταλαβαίνει ότι δεν χρειάζεται να απολογηθεί για τα συναισθήματά του ούτε να βιαστεί να τα ξεπεράσει.
Μερικές φορές, η παρουσία σου είναι αρκετή
Δεν μπορούμε να διορθώσουμε κάθε δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι γύρω μας. Δεν μπορούμε να πάρουμε τον πόνο τους μακριά ούτε να τους προστατεύσουμε από κάθε απογοήτευση. Μπορούμε, όμως, να τους δείξουμε ότι δεν χρειάζεται να περάσουν αυτή την περίοδο μόνοι.
Αυτό μπορεί να σημαίνει μια συζήτηση χωρίς βιασύνη, ένα μήνυμα για να δούμε πώς είναι, μια βόλτα ή μια πρακτική βοήθεια σε κάτι που τους δυσκολεύει. Μπορεί ακόμη να σημαίνει ότι σεβόμαστε την ανάγκη τους να μείνουν λίγο μόνοι, χωρίς να εξαφανιζόμαστε από τη ζωή τους.
Η ουσιαστική στήριξη δεν σημαίνει ότι έχουμε όλες τις απαντήσεις. Σημαίνει ότι μπορούμε να σταθούμε δίπλα σε κάποιον χωρίς να προσπαθούμε να ακυρώσουμε αυτό που νιώθει.
Και την επόμενη φορά που ένας φίλος, ο σύντροφός μας ή ένας δικός μας άνθρωπος θα μας μιλήσει για κάτι που τον βαραίνει, ίσως αξίζει να σταματήσουμε για λίγο πριν απαντήσουμε. Αντί να προσπαθήσουμε να τον κάνουμε αμέσως να νιώσει καλύτερα, ας του δώσουμε πρώτα την ευκαιρία να αισθανθεί ότι τον καταλαβαίνουμε. Μερικές φορές, αυτό είναι το πιο σημαντικό πρώτο βήμα.