Δεν μπορούν να συντάξουν μια απλή παράγραφο χωρίς ChatGPT
«Ως δασκάλα τρίτης Δημοτικού, βλέπω καθημερινά πόσο λίγη είναι η δημιουργικότητα των παιδιών. Όταν τους ζητάω να γράψουν λίγες προτάσεις για ένα βιβλίο που διαβάσαμε, πολλοί κοιτάζουν το κενό χαρτί και δεν ξέρουν τι να γράψουν. Μερικοί προσπαθούν να βρουν ιδέες στο διαδίκτυο ή να αντιγράψουν από το tablet. Η ικανότητα να εκφράζουν σκέψεις με δικά τους λόγια έχει σχεδόν εξαφανιστεί, και χρειάζονται συνεχώς καθοδήγηση για να ολοκληρώσουν μια παράγραφο.»
Δεν ξέρουν να διαβάζουν την ώρα σε αναλογικό ρολόι
«Στη δευτέρα Δημοτικού, τα περισσότερα παιδιά δεν μπορούν να διαβάσουν ένα αναλογικό ρολόι. Χρησιμοποιούν μόνο το ψηφιακό ρολόι ή το κινητό τους. Δεν καταλαβαίνουν την έννοια της ώρας και δεν μπορούν να υπολογίσουν πόση ώρα χρειάζεται για μια δραστηριότητα. Αυτό περιορίζει την αυτονομία τους και δυσκολεύει την οργάνωση της τάξης. Είναι σαν να μην έχουν ποτέ μάθει να μετρούν τον χρόνο πέρα από το «μέχρι να χτυπήσει το κινητό».
Δεν απαντούν σε μια απλή ερώτηση χωρίς καθοδήγηση
«Στην τάξη μου, πολλά παιδιά δεν μπορούν να απαντήσουν σε μια απλή ερώτηση χωρίς να τα καθοδηγήσω βήμα-βήμα. Ακόμα και όταν ξέρουν την απάντηση, δεν έχουν την αυτοπεποίθηση να τη διατυπώσουν. Η εξάρτηση από την καθοδήγηση έχει μειώσει την ικανότητά τους να σκέφτονται και να δρουν ανεξάρτητα.»
Δεν γράφουν σωστά και ορθογραφημένα
«Στην τρίτη και τέταρτη Δημοτικού, παρατηρώ ότι πολλά παιδιά δυσκολεύονται να γράψουν σωστά λέξεις που κάποτε θεωρούνταν αυτονόητες. Κάνουν συνεχώς λάθη, ακόμα και σε απλές προτάσεις. Χρησιμοποιούν το πληκτρολόγιο ή τα αυτόματα εργαλεία διόρθωσης και όταν τους ζητήσω να γράψουν στο χαρτί, η ορθογραφία τους καταρρέει. Είναι απογοητευτικό να βλέπεις παιδιά που δεν έχουν εμπιστοσύνη στις δικές τους γραπτές δεξιότητες.»
Δεν κάνουν απλές μαθηματικές πράξεις χωρίς κομπιουτεράκι
«Διδάσκω μαθηματικά στη δεύτερη και τρίτη Δημοτικού και πολλά παιδιά δεν μπορούν να κάνουν απλή πρόσθεση ή αφαίρεση χωρίς να χρησιμοποιήσουν υπολογιστή ή εφαρμογή στο tablet. Όταν τους δίνω ένα απλό πρόβλημα στο χαρτί, κολλάνε και χρειάζονται οδηγίες βήμα-βήμα. Η εξάρτηση από τις συσκευές έχει περιορίσει την αυτονομία τους και τη λογική σκέψη.»
Δεν μπορούν να συγκεντρωθούν για περισσότερο από 5 λεπτά σε κάτι
«Στην τάξη μου, τα παιδιά χάνουν εύκολα την προσοχή. Μπορούν να παρακολουθήσουν μια δραστηριότητα μόνο για λίγα λεπτά και μετά αποσπώνται από οτιδήποτε άλλο υπάρχει στο θρανίο τους ή στο περιβάλλον. Ακόμα και μια απλή άσκηση γραφής χρειάζεται συνεχόμενη καθοδήγηση. Ο χρόνος συγκέντρωσης έχει μειωθεί δραματικά και η τάξη γίνεται δύσκολο περιβάλλον για μάθηση.»
Δεν λένε ευχαριστώ και παρακαλώ
«Παρατηρώ καθημερινά ότι πολλά παιδιά δεν λένε ευχαριστώ ή παρακαλώ. Οι γονείς δεν τα διδάσκουν πώς να συμπεριφέρονται ευγενικά, και στην τάξη αυτό δημιουργεί εντάσεις και προβλήματα συνεργασίας. Η βασική ευγένεια έχει χαθεί, και πρέπει συνεχώς να υπενθυμίζω στους μαθητές πώς να μιλούν στους συμμαθητές και τους δασκάλους τους.»
Δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν τη φαντασία τους
«Όταν ζητάω από τα παιδιά να γράψουν ή να ζωγραφίσουν κάτι πρωτότυπο, δεν μπορούν να φανταστούν τίποτα δικό τους. Αντί να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους, προσπαθούν να αντιγράψουν από εικόνες στο διαδίκτυο. Η δημιουργικότητα έχει περιοριστεί δραματικά και αυτό επηρεάζει όλες τις δραστηριότητες στην τάξη, από το γράψιμο μέχρι το παιχνίδι.»
Δεν μπορούν να συμπληρώσουν μια απλή αίτηση
«Πολλά παιδιά δεν ξέρουν πώς να συμπληρώσουν μια απλή αίτηση ή φόρμα. Δεν μπορούν να γράψουν το όνομά τους, την ημερομηνία ή να επιλέξουν σωστά τις επιλογές. Χρειάζονται συνεχώς βοήθεια για διαδικασίες που κάποτε θεωρούνταν αυτονόητες. Η έλλειψη βασικών δεξιοτήτων αυτονομίας είναι εμφανής και περιορίζει την ικανότητά τους να κάνουν πράγματα μόνα τους.»
Δεν μπορούν να ακολουθήσουν μια εντολή βήμα-βήμα
«Όταν δίνω μια εργασία με τρία ή τέσσερα βήματα, χρειάζεται να επαναλάβω κάθε οδηγία πολλές φορές. Τα παιδιά δεν μπορούν να ολοκληρώσουν μια απλή δραστηριότητα χωρίς συνεχή επίβλεψη. Η συνήθεια της άμεσης ικανοποίησης και η έλλειψη πρακτικής έχουν περιορίσει την ικανότητα τους να ακολουθούν οδηγίες.»
Οι μαρτυρίες των δασκάλων Δημοτικού δείχνουν μια σοβαρή πρόκληση. Τα παιδιά χρειάζονται υποστήριξη για να ξαναμάθουν βασικές δεξιότητες ζωής, να αναπτύξουν αυτονομία, συγκέντρωση και δημιουργικότητα. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στην ψηφιακή εποχή και τις παραδοσιακές δεξιότητες, ενώ οι γονείς πρέπει να ξαναδιδάξουν αξίες και πρακτικές δεξιότητες. Η προσπάθεια να ξαναμάθουν αυτά που θεωρούσαμε αυτονόητα μπορεί να αλλάξει το μέλλον τους και τη ζωή τους.
