Στην πραγματικότητα, ένα παιδί μπορεί να διατηρήσει τις γνώσεις και τις δεξιότητές του χωρίς να κάνει ούτε μία τυπική άσκηση. Η καθημερινότητα είναι γεμάτη μικρές ευκαιρίες για μάθηση, αρκεί να τις αξιοποιήσουμε χωρίς να μετατρέψουμε το καλοκαίρι σε συνέχεια του σχολείου.
Το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να μοιάζει με σχολική τάξη
Μετά από μια ολόκληρη σχολική χρονιά, τα παιδιά έχουν ανάγκη από ξεκούραση. Το διάλειμμα από το πρόγραμμα, τις υποχρεώσεις και τις αξιολογήσεις είναι σημαντικό για τη σωματική και την ψυχική τους ευεξία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι σταματούν να μαθαίνουν. Τα παιδιά μαθαίνουν διαρκώς μέσα από το παιχνίδι, την παρατήρηση, τη συζήτηση και τις εμπειρίες τους.
Μια βόλτα στη λαϊκή μπορεί να γίνει αφορμή για μαθηματικά. Μια εκδρομή μπορεί να ανοίξει συζήτηση για τη γεωγραφία ή τη φύση. Ένα ταξίδι μπορεί να εμπλουτίσει το λεξιλόγιό τους και να τους δώσει νέες γνώσεις. Ακόμη και μια απλή συνταγή στην κουζίνα μπορεί να κρύβει μέσα της μέτρηση, αναλογίες και ακολουθία οδηγιών.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να βρούμε τρόπους να κάνουμε το παιδί να διαβάζει στις διακοπές. Είναι να κρατήσουμε τη σκέψη του ενεργή χωρίς να του δημιουργούμε την αίσθηση ότι βρίσκεται ξανά στο σχολείο.
Διαβάστε μαζί, χωρίς να το κάνετε υποχρέωση
Ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε μέσα στο καλοκαίρι είναι να αφήσετε τα βιβλία να επιστρέψουν στη ζωή του παιδιού ως κάτι ευχάριστο.
Δεν χρειάζεται να του ζητήσετε να διαβάσει συγκεκριμένες σελίδες ή να ολοκληρώσει ένα βιβλίο μέχρι συγκεκριμένη ημερομηνία. Πηγαίνετε μαζί σε ένα βιβλιοπωλείο ή σε μια βιβλιοθήκη και αφήστε το να επιλέξει κάτι που πραγματικά το ενδιαφέρει.
Μπορεί να είναι ένα παιδικό μυθιστόρημα, ένα κόμικ, ένα βιβλίο με ζώα ή ακόμη και ένα βιβλίο γνώσεων.
Για τα μικρότερα παιδιά, μπορείτε να διαβάζετε μαζί και να συζητάτε τις εικόνες και την ιστορία. Για τα μεγαλύτερα, ακόμη και μια χαλαρή συζήτηση για τους χαρακτήρες ή την πλοκή μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην κατανόηση κειμένου και στην έκφραση.
Δεν χρειάζεται κάθε δραστηριότητα να καταλήγει σε ερώτηση κατανόησης. Μερικές φορές αρκεί απλώς να απολαύσετε μαζί μια ιστορία.
Αφήστε το παιδί να σας βοηθήσει στα ψώνια
Τα ψώνια μπορούν να γίνουν ένα μικρό μάθημα μαθηματικών χωρίς κανείς να το καταλάβει.
Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, μπορείτε να του ζητήσετε να συγκρίνει τιμές, να μετρήσει πόσα φρούτα χρειάζεστε ή να υπολογίσει περίπου πόσα χρήματα θα πληρώσετε.
Για ένα μικρότερο παιδί, μπορείτε να παίξετε με τα χρώματα και τις ποσότητες. Για ένα μεγαλύτερο παιδί, μπορείτε να συζητήσετε για τις προσφορές, τις μονάδες μέτρησης ή τα ρέστα.
Το σημαντικό είναι να μην πείτε «τώρα θα κάνουμε μαθηματικά». Αφήστε τη γνώση να εμφανιστεί φυσικά μέσα στη δραστηριότητα.
Μαγειρέψτε μαζί
Η κουζίνα είναι ένας υπέροχος χώρος μάθησης.
Μετρώντας αλεύρι, γάλα ή ζάχαρη, το παιδί εξασκείται στις ποσότητες. Ακολουθώντας μια συνταγή, μαθαίνει να ακολουθεί οδηγίες και να οργανώνει τα βήματά του. Αν μια συνταγή χρειάζεται να προσαρμοστεί για περισσότερα άτομα, μπαίνουν στο παιχνίδι και οι αναλογίες.
Και το καλύτερο; Στο τέλος υπάρχει ένα νόστιμο αποτέλεσμα.
Η μάθηση γίνεται πολύ πιο ευχάριστη όταν συνδέεται με κάτι που έχει νόημα για το παιδί.
Κάντε το παιδί συνοδοιπόρο στις διακοπές
Αν ταξιδέψετε, μην περιοριστείτε μόνο στο να του δείξετε τα αξιοθέατα. Αφήστε το να συμμετέχει στην οργάνωση.
Μπορεί να κοιτάξει έναν χάρτη, να εντοπίσει τον προορισμό, να υπολογίσει περίπου πόση ώρα θα χρειαστείτε για να φτάσετε ή να αναζητήσει πληροφορίες για ένα μέρος που πρόκειται να επισκεφθείτε.
Ακόμη και μια βόλτα στη φύση μπορεί να γίνει αφορμή για εξερεύνηση. Παρατηρήστε μαζί τα φυτά, τα έντομα, τα σύννεφα και τα πουλιά. Αναρωτηθείτε τι μπορεί να συμβαίνει γύρω σας και αναζητήστε μαζί τις απαντήσεις.
Έτσι, το παιδί εξασκεί την παρατήρηση, την έρευνα και την κριτική σκέψη χωρίς να αισθάνεται ότι κάνει μάθημα.
Τα επιτραπέζια παιχνίδια είναι σύμμαχός σας
Ένα καλό επιτραπέζιο παιχνίδι μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από διασκέδαση.
Το παιδί μαθαίνει να ακολουθεί κανόνες, να περιμένει τη σειρά του, να μετρά, να παίρνει αποφάσεις και να διαχειρίζεται τη χαρά της νίκης αλλά και την απογοήτευση της ήττας.
Τα παιχνίδια λέξεων μπορούν να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιο, ενώ τα παιχνίδια στρατηγικής καλλιεργούν την επίλυση προβλημάτων.
Και φυσικά, το σημαντικότερο είναι ότι παίζετε μαζί.
Αφήστε το να βαρεθεί
Αυτό ίσως είναι το πιο δύσκολο για έναν γονιό που θέλει να αξιοποιήσει δημιουργικά το καλοκαίρι. Δεν χρειάζεται όμως κάθε ώρα της ημέρας να είναι γεμάτη δραστηριότητες.
Η βαρεμάρα μπορεί να γίνει η αφετηρία για δημιουργικότητα. Ένα παιδί που δεν έχει έτοιμη ψυχαγωγία μπροστά του μπορεί να αρχίσει να ζωγραφίζει, να κατασκευάζει, να φτιάχνει ιστορίες ή να επινοεί δικά του παιχνίδια.
Δεν είναι αποτυχία όταν το παιδί βαριέται. Είναι μέρος της παιδικής ηλικίας.
Και αν ξεχάσει κάτι;
Είναι απολύτως φυσιολογικό να ξεχάσει κάποιες λεπτομέρειες από όσα έμαθε στο σχολείο. Η μνήμη δεν λειτουργεί σαν αποθηκευτικός χώρος στον οποίο κάθε πληροφορία παραμένει για πάντα διαθέσιμη.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να διατηρήσει τη σχέση του με τη μάθηση ζωντανή. Να συνεχίσει να κάνει ερωτήσεις, να αναζητά απαντήσεις, να διαβάζει επειδή θέλει και να ανακαλύπτει πράγματα επειδή του προκαλούν ενδιαφέρον.
Γι' αυτό, αντί να γεμίσετε το καλοκαίρι με φύλλα εργασίας και επαναλήψεις, δώστε στο παιδί χρόνο, εμπειρίες και χώρο για εξερεύνηση.
Το σχολείο θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο. Μέχρι τότε, αφήστε το καλοκαίρι να κάνει τη δική του δουλειά. Να ξεκουράσει το παιδί, να του χαρίσει όμορφες αναμνήσεις και, χωρίς καν να το καταλάβει, να συνεχίσει να του προσφέρει γνώσεις!
