Μαρία: «Έμεινα μόνη πριν προλάβω να φοβηθώ»
Με λένε Μαρία και έγινα μονογονέας στα τριάντα δύο μου. Ο πατέρας του παιδιού μου έφυγε πριν ακόμα γεννήσω. Όχι με φωνές. Με σιωπή. Θυμάμαι να κρατάω την κοιλιά μου και να σκέφτομαι ότι δεν έχω το δικαίωμα να καταρρεύσω. Το παιδί μου με χρειαζόταν όρθια.
Το πιο δύσκολο δεν ήταν η κούραση, ήταν η μοναξιά. Το μα μην έχεις κάποιον να μοιραστείς τις ευθύνες, τα άγχη και τη στεναχώρια σου. Τα βράδια που το μωρό έκλαιγε και δεν υπήρχε κανείς να του το δώσω έστω για πέντε λεπτά. Έμαθα να λειτουργώ μηχανικά. Να δουλεύω, να φροντίζω, να αντέχω. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι δεν ήμουν απλώς μια μαμά που τα καταφέρνει. Ήμουν μια γυναίκα που ξαναέχτιζε τον εαυτό της από την αρχή.
Ελένη : «Χώρισα για να σωθούμε και οι δύο»
Είμαι η Ελένη και έχω έναν γιο εννέα ετών. Δεν έγινα μονογονέας από επιλογή αλλά από ανάγκη. Έφυγα από έναν γάμο γεμάτο ένταση. Δεν υπήρχε βία, υπήρχε όμως συνεχής υποτίμηση. Και ένα παιδί που άκουγε τα πάντα.
Η απόφαση να φύγω ήταν πιο τρομακτική από την ίδια τη μοναξιά. Φοβόμουν τα οικονομικά, τα σχόλια, το αν θα τα καταφέρω. Τελικά τα κατάφερα γιατί δεν είχα άλλη επιλογή. Ο γιος μου με ρώτησε κάποτε αν φταίει εκείνος που δεν μένει ο μπαμπάς στο σπίτι. Εκεί κατάλαβα πόσο σωστή ήταν η απόφασή μου.
Σήμερα δεν είμαι πάντα ήρεμη. Είμαι όμως παρούσα. Και αυτό για μένα είναι επιτυχία.
Κατερίνα: «Μεγαλώνω δύο παιδιά και τον εαυτό μου μαζί»
Ονομάζομαι Κατερίνα και έχω δύο κόρες. Ο πατέρας τους υπάρχει τυπικά αλλά όχι ουσιαστικά. Όλη η ευθύνη είναι πάνω μου. Σχολείο, γιατροί, συναισθήματα, οικονομικά. Υπάρχουν μέρες που νιώθω ότι δεν χωράω μέσα στο ίδιο μου το σώμα.
Το μεγαλύτερο βάρος δεν είναι η πράξη αλλά η ευθύνη. Το να ξέρεις ότι αν εσύ λυγίσεις, δεν υπάρχει δίχτυ ασφαλείας. Τα παιδιά μου με έχουν δει να κλαίω. Δεν το κρύβω. Τους λέω όμως πάντα ότι θα τα καταφέρουμε. Και το εννοώ.
Έμαθα να ζητάω βοήθεια. Αυτό ήταν το πιο δύσκολο μάθημα. Να παραδεχτώ ότι δεν είμαι υπερήρωας. Είμαι απλώς μια μαμά που αγαπάει πολύ.
Τι ενώνει αυτές τις ιστορίες
Παρά τις διαφορές τους, αυτές οι γυναίκες μοιράζονται κοινές αλήθειες. Η κοινωνία συχνά τις βλέπει ως εξαιρέσεις, όχι ως κανονικότητα. Κι όμως, η μονογονεϊκή μητρότητα δεν είναι περιθώριο. Είναι καθημερινότητα για χιλιάδες οικογένειες.
Καμία τους δεν ζήτησε μετάλλιο. Ζήτησαν κατανόηση. Να μην θεωρείται δεδομένο ότι αντέχουν τα πάντα. Να μην ακούνε συνεχώς το «εσύ είσαι δυνατή». Η δύναμη δεν είναι επιλογή όταν έχεις παιδί. Είναι υποχρέωση.
Τι χρειάζονται πραγματικά οι μαμάδες που είναι μόνες
Χρειάζονται δομές, όχι χειροκρότημα. Παιδική φροντίδα, ευέλικτη εργασία, ψυχολογική υποστήριξη. Χρειάζονται ένα σύστημα που να μην τις τιμωρεί επειδή δεν έχουν δεύτερο εισόδημα ή δεύτερο ενήλικα στο σπίτι.
Και πάνω από όλα χρειάζονται να μην νιώθουν αόρατες. Να αναγνωρίζεται ότι μεγαλώνουν παιδιά με συνέπεια, αγάπη και αξιοπρέπεια, συχνά κόντρα σε όλα.
Ένα τελευταίο σημείωμα
Φεύγοντας από αυτές τις συνεντεύξεις, κράτησα κάτι κοινό από όλες. Καμία δεν μου είπε ότι είναι ηρωίδα. Όλες όμως μου έδειξαν τι σημαίνει καθημερινό θάρρος. Το θάρρος να σηκώνεσαι κάθε πρωί και να συνεχίζεις, όχι γιατί είσαι άτρωτη, αλλά γιατί αγαπάς. Και αυτό, όσο κι αν δεν γράφεται σε στατιστικές, είναι δύναμη.