Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι τα παιδιά χρειάζονται όρια, αλλά χρειάζονται εξίσου αποδοχή, συναισθηματική ασφάλεια και χώρο για να εκφράζονται. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει μέσα σε υπερβολικά αυστηρό περιβάλλον, μπορεί να αρχίσει να φοβάται, να κλείνεται στον εαυτό του ή να νιώθει πως δεν είναι ποτέ «αρκετό».
Ποια είναι λοιπόν τα σημάδια που δείχνουν ότι ίσως μια μαμά γίνεται πιο αυστηρή απ’ όσο χρειάζεται;
1. Το παιδί φοβάται να κάνει λάθη
Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τα λάθη τους. Αν όμως το παιδί αγχώνεται υπερβολικά κάθε φορά που κάνει κάτι λάθος ή προσπαθεί συνεχώς να είναι «τέλειο», ίσως φοβάται την αντίδραση του γονιού.
Όταν η κριτική είναι έντονη ή συνεχής, το παιδί μπορεί να συνδέσει το λάθος με απόρριψη ή απογοήτευση.
2. Δεν εκφράζει εύκολα τη γνώμη του
Ένα παιδί που διστάζει να πει τι σκέφτεται ή τι αισθάνεται μπορεί να έχει μάθει ότι η άποψή του δεν ακούγεται πραγματικά.
Οι ψυχολόγοι τονίζουν ότι τα παιδιά χρειάζονται χώρο για να διαφωνήσουν, να κάνουν ερωτήσεις και να εκφράζονται χωρίς φόβο.
3. Υπάρχουν συνεχώς φωνές στο σπίτι
Όλοι οι γονείς κάποια στιγμή θα υψώσουν τη φωνή τους. Όταν όμως οι φωνές γίνονται καθημερινός τρόπος επικοινωνίας, το παιδί αρχίζει να ζει μέσα σε ένταση.
Το αποτέλεσμα συχνά δεν είναι περισσότερη πειθαρχία αλλά περισσότερος φόβος, άγχος και συναισθηματική απόσταση.
4. Το παιδί ζητά συνεχώς επιβεβαίωση
«Το έκανα σωστά;»
«Είσαι θυμωμένη μαζί μου;»
«Είσαι περήφανη για μένα;»
Όταν ένα παιδί αναζητά διαρκώς επιβεβαίωση, μπορεί να σημαίνει ότι φοβάται την κριτική ή ότι νιώθει πως η αγάπη εξαρτάται από την επίδοσή του.
5. Δυσκολεύεται να πάρει πρωτοβουλίες
Τα παιδιά που μεγαλώνουν με υπερβολικά αυστηρούς κανόνες συχνά φοβούνται να πάρουν αποφάσεις μόνα τους.
Ανησυχούν μήπως κάνουν λάθος ή μήπως απογοητεύσουν τους γονείς τους. Έτσι, αποφεύγουν να δοκιμάσουν νέα πράγματα ή να εκφράσουν δημιουργικότητα.
6. Το παιδί κρύβει πράγματα
Αν ένα παιδί φοβάται την αντίδραση της μαμάς του, είναι πιθανό να αρχίσει να κρύβει πράγματα. Από ένα χαμηλό βαθμό μέχρι μια μικρή αταξία, μπορεί να προτιμά το ψέμα ή την απόκρυψη αντί για την ειλικρίνεια.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα παιδιά λένε πιο εύκολα την αλήθεια όταν νιώθουν ασφάλεια και όχι φόβο.
7. Η επιβράβευση είναι σπάνια
Μερικές μαμάδες θεωρούν ότι αν επαινούν συχνά το παιδί, εκείνο θα «κακομάθει». Όμως τα παιδιά χρειάζονται αναγνώριση και ενθάρρυνση.
Αν η προσοχή επικεντρώνεται μόνο στα λάθη και όχι στις προσπάθειες ή στα θετικά στοιχεία του παιδιού, η αυτοεκτίμησή του μπορεί να επηρεαστεί σημαντικά.
8. Το παιδί φαίνεται συνεχώς αγχωμένο
Ένα παιδί που φοβάται να κάνει λάθος, να λερωθεί, να μιλήσει ή να δοκιμάσει κάτι νέο μπορεί να βιώνει έντονο άγχος.
Μερικά παιδιά γίνονται υπερβολικά ήσυχα και υπάκουα όχι επειδή έχουν σωστά όρια, αλλά επειδή φοβούνται τις συνέπειες.
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι η υπερβολική αυστηρότητα πολλές φορές δημιουργεί παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση και αυξημένη ανασφάλεια.
9. Νιώθεις ότι πρέπει να ελέγχεις τα πάντα
Ένα από τα μεγαλύτερα σημάδια υπερβολικής αυστηρότητας είναι η ανάγκη συνεχούς ελέγχου.
Τι τρώει το παιδί, πώς παίζει, πότε μιλάει, πώς κάθεται, πώς διαβάζει, πώς συμπεριφέρεται. Όταν μια μαμά προσπαθεί να ελέγχει κάθε λεπτομέρεια, το παιδί δυσκολεύεται να αναπτύξει αυτονομία και εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Τα όρια είναι απαραίτητα αλλά χρειάζονται ισορροπία
Το να βάζει μια μαμά όρια δεν είναι κακό. Αντίθετα, τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια όταν υπάρχουν σταθεροί κανόνες και συνέπεια.
Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο. Άλλο η καθοδήγηση και άλλο ο φόβος. Άλλο η σταθερότητα και άλλο η συνεχής πίεση.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς. Χρειάζονται γονείς που μπορούν να ακούν, να καταλαβαίνουν, να διορθώνουν αλλά και να αγκαλιάζουν. Γονείς που δεν ξέρουν μόνο να θέτουν κανόνες, αλλά που μπορούν να συνδέονται ουσιαστικά με το παιδί!