.jpg)
Σύμφωνα με έκθεση του οργανισμού The Motherless Mothers και της εφαρμογής Peanut, που φέρνει σε επαφή ανθρώπους σε κάθε στάδιο της γονεϊκότητας, μία στις τρεις γυναίκες μπαίνει στη μητρότητα χωρίς τη μητέρα της στο πλευρό της.
Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι η κατάθλιψη και άλλες περιγεννητικές διαταραχές ψυχικής υγείας εμφανίζονται συχνότερα σε γυναίκες που γίνονται μητέρες χωρίς τη δική τους μητέρα, είτε λόγω θανάτου, είτε λόγω σοβαρής ασθένειας, είτε λόγω αποξένωσης.
«Οι μαμάδες προσφέρουν μια μορφή παρηγοριάς που δύσκολα αντικαθίσταται, ειδικά όταν όλα μοιάζουν καινούργια και overwhelming», λέει η ψυχίατρος Nona Kocher. «Στην εγκυμοσύνη και στα πρώτα βήματα της μητρότητας, αυτή η στήριξη είναι πιο απαραίτητη από ποτέ».
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πολλές γυναίκες δηλώνουν πως δεν ένιωσαν υποστήριξη ούτε όταν τη χρειάζονταν περισσότερο, ακόμη και μέσα στο σύστημα υγείας. Η έκθεση επισημαίνει ότι η ευεξία των μητέρων θα μπορούσε να βελτιωθεί αισθητά αν στις ιατρικές επισκέψεις γινόταν μια απλή ερώτηση: αν έχουν στήριξη από τη μητέρα τους ή από κάποια μητρική φιγούρα.
Όταν η μητρότητα ξυπνά το πένθος
Η παγκόσμια έρευνα, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 2.300 γυναίκες, δείχνει πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει τη μητρότητα η απουσία της μητέρας. Η συντριπτική πλειονότητα ανέφερε ότι αντιμετώπισε κάποια μορφή περιγεννητικής διαταραχής ψυχικής υγείας, ποσοστό πολλαπλάσιο του μέσου όρου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ειδικά, οι γυναίκες που έγιναν μητέρες χωρίς τη δική τους μητέρα είχαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν περιγεννητική κατάθλιψη. Για το 85%, η μητρότητα άνοιξε ξανά πληγές πένθους που πίστευαν πως είχαν κλείσει.
Όπως εξηγεί η ψυχοθεραπεύτρια Kiana Shelton, αυτά τα συναισθήματα δεν είναι ούτε υπερβολικά ούτε παράλογα. Οι μητέρες συχνά λειτουργούν ως συναισθηματικές άγκυρες για τις κόρες τους σε αυτή τη μεταβατική φάση της ζωής. Στην εγκυμοσύνη και στη λοχεία, μια μητέρα μπορεί να προσφέρει το αίσθημα ότι όσα βιώνεις είναι φυσιολογικά, ακόμη κι όταν όλα μοιάζουν αβέβαια. Όταν αυτή η παρουσία λείπει, δεν χάνεται μόνο η βοήθεια αλλά και η αίσθηση σταθερότητας. Αυτό μπορεί να εντείνει τη μοναξιά, το άγχος και τη σύγχυση γύρω από την ταυτότητα της νέας μητέρας, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιλόχειας κατάθλιψης.
Η Catherine Cunningham, επικεφαλής του τμήματος Ψυχιατρικής σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Νιου Τζέρσεϊ, συμφωνεί ότι η έλλειψη κοινωνικής στήριξης είναι από τους ισχυρότερους παράγοντες κινδύνου για επιλόχεια κατάθλιψη. Για πολλές γυναίκες, η απουσία της μητέρας αφήνει ένα τεράστιο κενό, καθώς οι μητέρες προσφέρουν τόσο πρακτική βοήθεια όσο και συναισθηματικό πλαίσιο σε αυτή την απαιτητική περίοδο. Βοηθούν με το μωρό, με το φαγητό, με το σπίτι, μειώνοντας το στρες και την εξάντληση, αλλά ταυτόχρονα προσφέρουν επιβεβαίωση, καθοδήγηση και το αίσθημα ότι ανήκεις κάπου.
Η απώλεια δεν αφορά μόνο τον θάνατο
Σημαντικό είναι επίσης ότι η έννοια της απώλειας δεν περιορίζεται στον θάνατο. Οργανισμοί όπως το Peanut και το The Motherless Mothers μιλούν για απώλεια μητέρας και όταν υπάρχει σοβαρή ασθένεια, μεγάλη απόσταση ή αποξένωση. Η αποξένωση, μάλιστα, αφορά περίπου το 6% των ενηλίκων και είναι μια ιδιαίτερα σύνθετη εμπειρία, καθώς εμπεριέχει επιλογές, ερωτήματα και συχνά έντονα συναισθήματα ενοχής, ντροπής ή θυμού.
Μετά τον τοκετό, δεν είναι λίγες οι γυναίκες που νιώθουν έντονη την ανάγκη να επικοινωνήσουν με τη μητέρα από την οποία έχουν απομακρυνθεί, ακόμη κι αν γνωρίζουν ότι αυτή η επαφή ίσως δεν τους κάνει καλό. Η ανάγκη για σύνδεση σε αυτή τη φάση μπορεί να γίνει overwhelming. Αντίστοιχα, η σοβαρή ασθένεια ενός γονιού δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη γεμάτη άγχος, ευθύνη και συχνά προαναγγελτικό πένθος. Ο θάνατος, τέλος, είναι οριστικός, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το πένθος δεν επιστρέφει. Πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι έχουν προχωρήσει, μέχρι τη στιγμή που γεννούν το δικό τους παιδί και συνειδητοποιούν πόσο πολύ θα ήθελαν να μοιραστούν αυτή τη στιγμή με τη μητέρα τους.
Γιατί το σύστημα υγείας συχνά δεν βλέπει τη μητέρα
Παρότι η μητρότητα χωρίς μητρική φιγούρα είναι ήδη δύσκολη, οι γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι δεν έλαβαν την υποστήριξη που χρειάζονταν από τους επαγγελματίες υγείας. Το 74% δεν ρωτήθηκε ποτέ αν είχε μητρική στήριξη, ενώ ακόμη λιγότερες ένιωσαν ότι τους προσφέρθηκε ουσιαστική βοήθεια.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το πένθος της μητρότητας χωρίς μητέρα σπάνια αναγνωρίζεται κοινωνικά. Όταν έρχεται ένα μωρό, όλη η προσοχή στρέφεται στο παιδί και όχι στη γυναίκα που μόλις έγινε μητέρα. Παράλληλα, υπάρχει έντονη αμηχανία γύρω από το πένθος και τις δύσκολες οικογενειακές σχέσεις. Το να αγνοούνται οι ανάγκες της μητέρας ή να προσποιούμαστε ότι όλα είναι καλά, ενισχύει τη μοναξιά και την απομόνωση.
Γι’ αυτό οι ειδικοί μιλούν πλέον για φροντίδα με επίγνωση του πένθους. Μια προσέγγιση που αναγνωρίζει ότι το πένθος δεν είναι κάτι δευτερεύον, αλλά κομμάτι της συνολικής εμπειρίας, ιδιαίτερα σε μεγάλες μεταβάσεις ζωής όπως η γέννηση ενός παιδιού. Βασίζεται στην ακρόαση χωρίς κριτική, στην αναγνώριση των σύνθετων συναισθημάτων και στην προσαρμογή της υποστήριξης στις πραγματικές ανάγκες της κάθε γυναίκας. Και αυτό μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική ανάρρωση.
Πληροφορίες από parents.com
