Δείτε εδώ την ειδική έκδοση

Παιχνίδι χωρίς καβγάδες: πώς βοηθάμε τα παιδιά να παίζουν όμορφα μαζί

Παιχνίδι χωρίς καβγάδες: πώς βοηθάμε τα παιδιά να παίζουν όμορφα μαζί

Το παιχνίδι είναι η πιο φυσική και πολύτιμη δραστηριότητα των παιδιών. Μέσα από αυτό μαθαίνουν να συνεργάζονται, να εκφράζονται, να μοιράζονται και να δημιουργούν σχέσεις. Κι όμως, για τους περισσότερους γονείς, η ώρα του παιχνιδιού συνοδεύεται συχνά από φωνές, διεκδικήσεις και μικρές ή μεγαλύτερες συγκρούσεις. Ποιος θα πάρει το παιχνίδι, ποιος θα κάνει κουμάντο, ποιος ήταν πρώτος. Οι καβγάδες μοιάζουν αναπόφευκτοι. Είναι όμως;

Η αλήθεια είναι ότι οι διαφωνίες αποτελούν μέρος της ανάπτυξης. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε δεν είναι να τις εξαφανίσουμε, αλλά να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν να παίζουν μαζί με σεβασμό και χαρά.

Γιατί τα παιδιά καβγαδίζουν όταν παίζουν

Πριν βιαστούμε να παρέμβουμε, είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι τα παιδιά δεν καβγαδίζουν επειδή είναι κακομαθημένα. Καβγαδίζουν επειδή... ακόμα μαθαίνουν.

Στις μικρές ηλικίες δεν έχουν ακόμη αναπτύξει πλήρως την ικανότητα να περιμένουν τη σειρά τους ή να μοιράζονται. Δυσκολεύονται να εκφράσουν αυτό που νιώθουν με λόγια και συχνά καταφεύγουν στο τράβηγμα ενός παιχνιδιού ή σε μια έντονη αντίδραση.

Το παιχνίδι είναι το πεδίο όπου εξασκούνται σε πολύ σημαντικές κοινωνικές δεξιότητες. Χρειάζονται χρόνο, καθοδήγηση και πολλή επανάληψη.

Μαθαίνουμε στα παιδιά να μοιράζονται χωρίς πίεση

Το μοίρασμα δεν είναι αυτονόητο. Είναι μια δεξιότητα που χτίζεται σταδιακά. Αν πιέζουμε ένα παιδί να δώσει το παιχνίδι του ενώ δεν είναι έτοιμο, το μόνο που καταφέρνουμε είναι να ενισχύουμε την άρνησή του.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε φράσεις όπως «όταν τελειώσεις, μπορεί να παίξει και ο φίλος σου» ή «ας βάλουμε ένα χρονόμετρο για να παίξετε και οι δύο». Με αυτόν τον τρόπο το παιδί νιώθει ασφάλεια και μαθαίνει να περιμένει.

Ο ρόλος του γονιού ως διαμεσολαβητής

Δεν χρειάζεται να λύνουμε κάθε διαφωνία για λογαριασμό τους. Χρειάζεται όμως να είμαστε παρόντες και να τους δείχνουμε τον τρόπο.

Αντί να πούμε «δώσε το παιχνίδι τώρα», μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να εκφραστούν. «Πες του ότι δεν σου αρέσει να στο παίρνει από τα χέρια» ή «ρώτα αν μπορείς να παίξεις μαζί του».

Έτσι μαθαίνουν να επικοινωνούν και να βρίσκουν λύσεις.

Η σημασία των κανόνων στο παιχνίδι

Τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια όταν υπάρχουν ξεκάθαρα όρια. Πριν έρθει ένας φίλος στο σπίτι μπορούμε να συζητήσουμε απλά πράγματα. Ποια παιχνίδια μοιραζόμαστε, ποια θέλουμε να κρατήσουμε στην άκρη, τι κάνουμε αν θυμώσουμε.

Δεν χρειάζονται πολλές οδηγίες. Λίγες και σαφείς αρκούν.

Μαθαίνουμε την ενσυναίσθηση μέσα από την καθημερινότητα

Η ικανότητα να μπαίνουμε στη θέση του άλλου δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Καλλιεργείται μέσα από μικρές καθημερινές στιγμές.

Μπορούμε να πούμε «κοίτα, στενοχωρήθηκε όταν του πήρες το παιχνίδι» ή «πώς θα ένιωθες αν στο έπαιρναν εσένα». Όχι με διάθεση επίπληξης αλλά με στόχο την κατανόηση.

Δεν χρειάζεται να επεμβαίνουμε σε όλα

Κάποιες μικρές διαφωνίες λύνονται καλύτερα χωρίς τη δική μας παρέμβαση. Όταν σπεύδουμε αμέσως, τα παιδιά δεν προλαβαίνουν να δοκιμάσουν μόνα τους.

Αν δούμε ότι η κατάσταση δεν ξεφεύγει, μπορούμε να περιμένουμε λίγο. Συχνά θα βρουν μια λύση που δεν είχαμε καν φανταστεί.

Το παράδειγμα που δίνουμε

Τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερο από αυτό που βλέπουν παρά από αυτό που ακούν. Αν εμείς λύνουμε τις διαφωνίες μας με φωνές, θα κάνουν το ίδιο. Αν μιλάμε με σεβασμό και ηρεμία, θα το υιοθετήσουν.

Η καθημερινότητά μας με το παιδί είναι το πιο ισχυρό μάθημα.

Όταν ο καβγάς γίνεται ευκαιρία μάθησης

Κάθε σύγκρουση είναι μια ευκαιρία. Μετά από έναν καβγά, όταν όλα έχουν ηρεμήσει, μπορούμε να συζητήσουμε. Τι έγινε, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικά την επόμενη φορά.

Χωρίς κατηγορίες και χωρίς ντροπή.

Το παιχνίδι είναι χαρά

Στόχος δεν είναι να έχουμε παιδιά που δεν διαφωνούν ποτέ. Στόχος είναι να έχουμε παιδιά που ξέρουν να συνεργάζονται, να ζητούν συγγνώμη, να περιμένουν τη σειρά τους και να χαίρονται την παρέα των άλλων.

Το παιχνίδι χωρίς καβγάδες δεν προϋποθέτει τέλεια παιδιά. Προϋποθέτει παιδιά που μαθαίνουν να σχετίζονται με υγιή τρόπο με τους γύρω τους.

Και αυτό είναι μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο, υπομονή και πολλή αγάπη.

Ας θυμόμαστε ότι κάθε φορά που καθοδηγούμε με ηρεμία, κάθε φορά που δίνουμε χώρο στα παιδιά να προσπαθήσουν, τους χαρίζουμε ένα πολύτιμο εφόδιο για όλη τους τη ζωή. Γιατί το να παίζεις όμορφα με τα άλλα παιδιά είναι η αρχή για να μπορείς να συνυπάρχεις όμορφα με τους γύρω σου.





Απόρρητο
v