.jpg)
Όταν κάθε μικρή προσπάθεια συνοδεύεται από χειροκρότημα, όταν κάθε ζωγραφιά είναι «η καλύτερη που έχουμε δει ποτέ» και κάθε απλή κίνηση γίνεται λόγος για ενθουσιασμό, τότε τα παιδιά αρχίζουν να συνδέουν την αξία τους με την επιβράβευση. Και αυτό είναι κάτι που χρειάζεται προσοχή.
Γιατί ο συνεχής έπαινος δεν βοηθά όσο νομίζουμε
Ο στόχος μας είναι να μεγαλώσουμε παιδιά με αυτοπεποίθηση. Παιδιά που πιστεύουν στον εαυτό τους και δεν φοβούνται να προσπαθήσουν. Όταν όμως ο έπαινος δίνεται χωρίς μέτρο, το παιδί δεν μαθαίνει να αναγνωρίζει την εσωτερική του δύναμη. Μαθαίνει να περιμένει την επιβεβαίωση από έξω.
Αν κάθε φορά που κάνει κάτι κοιτάζει πρώτα τον γονιό για να δει την αντίδρασή του, τότε δεν χαίρεται πραγματικά τη διαδικασία. Χαίρεται το αποτέλεσμα της αποδοχής.
Παιδιά που φοβούνται να αποτύχουν
Ένα παιδί που έχει μάθει να ακούει συνεχώς πόσο τέλειο είναι, δυσκολεύεται να διαχειριστεί την αποτυχία. Γιατί η αποτυχία δεν ταιριάζει με την εικόνα που έχει δημιουργηθεί γύρω του.
Έτσι, μπορεί να αποφεύγει να δοκιμάσει κάτι καινούριο, να θυμώνει όταν δεν τα καταφέρνει ή να απογοητεύεται έντονα όταν δεν παίρνει την επιβράβευση που περιμένει. Δεν έχει μάθει ότι η αξία του δεν εξαρτάται από το αποτέλεσμα.
Η διαφορά ανάμεσα στην ενθάρρυνση και τον υπερβολικό έπαινο
Η ενθάρρυνση είναι ουσιαστική. Ο υπερβολικός έπαινος είναι γενικός και συχνά κενός. Όταν λέμε συνεχώς «είσαι ο καλύτερος» ή «τα κάνεις όλα τέλεια», το παιδί δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς έκανε σωστά.
Αντίθετα, όταν εστιάζουμε στην προσπάθεια, του δίνουμε ένα πολύ πιο σημαντικό μήνυμα. «Είδα πόσο προσπάθησες», «δεν τα παράτησες», «ήσουν συγκεντρωμένος». Έτσι, το παιδί μαθαίνει να εκτιμά τη διαδικασία και όχι μόνο το αποτέλεσμα.
Πώς χτίζεται η εσωτερική αυτοεκτίμηση
Η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται με δυνατά χειροκροτήματα αλλά με μικρές καθημερινές εμπειρίες. Όταν το παιδί καταφέρνει κάτι μόνο του. Όταν βρίσκει λύσεις. Όταν νιώθει ότι το εμπιστευόμαστε.
Χρειάζεται επίσης να μάθει ότι είναι αποδεκτό ακόμα κι όταν δεν τα καταφέρνει. Ότι η αγάπη μας δεν εξαρτάται από την επίδοσή του. Αυτό είναι το πιο ισχυρό μήνυμα που μπορούμε να του δώσουμε.
Το δικαίωμα να μην είναι πάντα «τέλειο»
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να είναι συνεχώς εντυπωσιακά. Χρειάζεται να είναι αληθινά. Να βαριούνται, να θυμώνουν, να προσπαθούν και να αποτυγχάνουν. Μέσα από αυτές τις εμπειρίες χτίζεται η ανθεκτικότητα.
Όταν σταματάμε να τα αντιμετωπίζουμε σαν μικρά θαύματα που πρέπει να επιβεβαιώνονται διαρκώς, τους δίνουμε χώρο να ανακαλύψουν ποια είναι πραγματικά.
Λιγότερα μπράβο, περισσότερη σύνδεση
Αυτό που έχουν περισσότερο ανάγκη τα παιδιά δεν είναι το χειροκρότημα αλλά η παρουσία μας. Να καθίσουμε δίπλα τους, να τα ακούσουμε, να μοιραστούμε τη χαρά τους χωρίς υπερβολές.
Ένα χαμόγελο, μια αγκαλιά, μια αληθινή κουβέντα έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από ένα ενθουσιώδες «μπράβο» που επαναλαμβάνεται μηχανικά.
Ο έπαινος δεν είναι εχθρός. Είναι εργαλείο. Όταν χρησιμοποιείται με μέτρο και ειλικρίνεια, βοηθά το παιδί να ανθίσει. Όταν όμως γίνεται υπερβολικός, μπορεί να δημιουργήσει παιδιά που θα αναζητούν πάντα το χειροκρότημα για να νιώσουν αρκετά.
Και ο στόχος δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που θα κοιτούν γύρω τους για επιβεβαίωση. Είναι να μεγαλώσουμε ανθρώπους που θα μπορούν να κοιτούν μέσα τους και να λένε «τα κατάφερα» και να το πιστεύουν πραγματικά.
