Oι μαθητές γυμνασίου και λυκείου αποκαλύπτουν μια πραγματικότητα που δεν χωρά εύκολα σε εγκυκλίους. Οι κανόνες υπάρχουν, αλλά η εφαρμογή τους αλλάζει από σχολείο σε σχολείο και, συχνά, από τάξη σε τάξη. Η τήρηση του μέτρου φαίνεται να εξαρτάται περισσότερο από τον εκάστοτε καθηγητή παρά από μια ενιαία σχολική πολιτική.
«Στην αρχή το πρόσεχαν, τώρα όχι τόσο»
Ο Γιάννης, 15 ετών, μαθητής λυκείου, περιγράφει μια κατάσταση που έχει αλλάξει μέσα σε λίγους μήνες. Όπως λέει, στην αρχή της σχολικής χρονιάς υπήρχε αυστηρότητα και πολλές...αποβολές! Οι καθηγητές έκαναν συστάσεις, υπήρχαν παρατηρήσεις και σε κάποιες περιπτώσεις αφαιρούνταν το κινητό.
Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. «Έχει χαλαρώσει πολύ. Πολλοί μπαίνουν στην τάξη με το κινητό στο χέρι και δεν τους λέει κανείς κάτι», εξηγεί. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κόπωση και από τις δύο πλευρές παίζει ρόλο. Οι μαθητές δοκιμάζουν τα όρια και οι καθηγητές δεν επιμένουν πάντα. Το αποτέλεσμα είναι ένα μέτρο που ξεκίνησε αυστηρά, αλλά σταδιακά εξασθένησε.
«Εξαρτάται σε ποιον καθηγητή θα πέσεις»
Η Μαρία, 12 ετών, από την πρώτη γυμνασίου, δίνει μια διαφορετική διάσταση. Για εκείνη, το μέτρο υπάρχει, αλλά δεν είναι σταθερό. «Κάποιοι καθηγητές δεν το δέχονται καθόλου. Αν δουν κινητό, θα στο πάρουν αμέσως. Άλλοι κάνουν ότι δεν βλέπουν», λέει χαρακτηριστικά.
Η ίδια παραδέχεται ότι οι μαθητές γνωρίζουν πολύ καλά ποιοι είναι αυστηροί και ποιοι όχι. Ανάλογα με το μάθημα, η συμπεριφορά αλλάζει. Σε ορισμένες ώρες τα κινητά μένουν στις τσάντες, ενώ σε άλλες εμφανίζονται πιο εύκολα πάνω στο θρανίο. Η εφαρμογή του κανόνα δεν είναι ενιαία και αυτό δημιουργεί σύγχυση αλλά και περιθώρια παραβίασης.
«Το ίδιο συμβαίνει και στο λύκειο»
Ανάλογη είναι η εικόνα που μεταφέρει και ο Νίκος, 17 ετών. Παρά τη μεγαλύτερη ηλικία και τις αυξημένες απαιτήσεις του λυκείου, το μοτίβο παραμένει το ίδιο. «Δεν είναι θέμα σχολείου, είναι θέμα καθηγητή. Υπάρχουν μαθήματα που δεν τολμάς να το βγάλεις και άλλα που όλοι το έχουν», σημειώνει.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι σε κάποιες περιπτώσεις το κινητό χρησιμοποιείται ακόμα και για σχολικούς λόγους, χωρίς όμως να υπάρχει ξεκάθαρη καθοδήγηση. Αυτό δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη. Η απαγόρευση υπάρχει, αλλά η καθημερινή πρακτική τη διαμορφώνει διαφορετικά.
«Δεν του έδωσα ποτέ σημασία»
Ο Πέτρος, 14 ετών, έχει μια πιο ωμή και ειλικρινή στάση. Όπως λέει, δεν πήρε ποτέ στα σοβαρά το μέτρο. «Πάντα είχα το κινητό μαζί μου και το χρησιμοποιούσα. Μία φορά πήρα αποβολή, αλλά μετά συνέχισα κανονικά», αναφέρει χωρίς περιστροφές.
Η δική του περίπτωση αναδεικνύει ένα άλλο κομμάτι της πραγματικότητας. Όταν οι συνέπειες δεν είναι σταθερές ή επαναλαμβανόμενες, το μέτρο χάνει τη βαρύτητά του. Η πειθαρχία δεν λειτουργεί αποσπασματικά και αυτό το αντιλαμβάνονται γρήγορα οι μαθητές.
Ένα μέτρο που δοκιμάζεται στην πράξη
Οι μαρτυρίες των μαθητών συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα. Η απαγόρευση του κινητού στο σχολείο δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο παντού. Παρότι υπάρχει θεσμικό πλαίσιο, η καθημερινότητα μέσα στην τάξη το μεταφράζει διαφορετικά.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι εκπαιδευτικοί αδιαφορούν. Αντίθετα, πολλοί προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην τήρηση των κανόνων και στη διατήρηση ενός λειτουργικού κλίματος μέσα στην τάξη. Η συνεχής σύγκρουση για το κινητό μπορεί να αποσπάσει από το μάθημα, κάτι που αρκετοί επιλέγουν να αποφύγουν.
Το βάρος πέφτει στον καθηγητή
Στην πράξη, το μέτρο φαίνεται να μεταφέρεται από το επίπεδο της πολιτείας στο επίπεδο του κάθε εκπαιδευτικού. Ο καθηγητής είναι εκείνος που τελικά αποφασίζει αν και πώς θα εφαρμοστεί ο κανόνας μέσα στην τάξη του. Αυτό δημιουργεί μια ανομοιογένεια που γίνεται άμεσα αντιληπτή από τους μαθητές.
Η έλλειψη ενιαίας στάσης οδηγεί σε ένα παράδοξο. Το ίδιο παιδί μπορεί να βρίσκεται σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον τη μία ώρα και σε ένα πολύ πιο χαλαρό την επόμενη. Αυτό αποδυναμώνει την έννοια του κανόνα και ενισχύει την αίσθηση ότι όλα εξαρτώνται από τη συγκυρία.
Τι δείχνει τελικά η εικόνα
Το κινητό στο σχολείο δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό ζήτημα. Είναι θέμα πειθαρχίας, σχέσης μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών και συνολικής κουλτούρας μέσα στη σχολική κοινότητα. Όσο η εφαρμογή του μέτρου παραμένει άνιση, τόσο θα δυσκολεύεται να αποκτήσει ουσιαστικό αντίκτυπο.
Οι μαθητές έχουν ήδη καταλάβει πώς λειτουργεί το σύστημα. Προσαρμόζονται, δοκιμάζουν και, πολλές φορές, το παρακάμπτουν. Από την άλλη πλευρά, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν μια πραγματικότητα που αλλάζει γρήγορα και απαιτεί σταθερότητα αλλά και ευελιξία.
Στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν απαγορεύεται το κινητό. Είναι αν υπάρχει κοινή γραμμή και συνέπεια στην εφαρμογή. Και προς το παρόν, αυτή φαίνεται να λείπει.
