Αν ένας άνθρωπος που αγαπάς περνά αυτή τη δύσκολη περίοδο, ίσως νιώθεις αμήχανα. Μπορεί να μην ξέρεις τι να πεις ή να φοβάσαι μήπως κάνεις τα πράγματα χειρότερα. Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις. Η παρουσία, η κατανόηση και η έμπρακτη στήριξή σου μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.
Μάθε να αναγνωρίζεις τα σημάδια
Η επιλόχειος κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες.
Κάποιες μαμάδες κλαίνε συχνά, άλλες δείχνουν θυμωμένες ή ευερέθιστες. Υπάρχουν μητέρες που αισθάνονται διαρκή εξάντληση, ενοχές ή ότι δεν έχουν δεθεί με το μωρό τους όσο θα ήθελαν. Άλλες νιώθουν πως δεν μπορούν να ανταποκριθούν ούτε στις πιο απλές υποχρεώσεις της ημέρας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχει και έντονο άγχος, με συνεχή ανησυχία για την υγεία ή την ασφάλεια του μωρού, δυσκολία στον ύπνο ακόμη κι όταν το μωρό κοιμάται ή αδιάκοπες αρνητικές σκέψεις.
Η γνώση αυτών των συμπτωμάτων είναι το πρώτο βήμα για να καταλάβεις τι πραγματικά συμβαίνει.
Άκου περισσότερο και μίλα λιγότερο
Όταν κάποιος υποφέρει, συχνά δεν χρειάζεται συμβουλές, αλλά έναν άνθρωπο που θα τον ακούσει χωρίς να τον κρίνει.
Δώσε χώρο στη νέα μαμά να μιλήσει για όσα νιώθει. Μην προσπαθήσεις να διορθώσεις αμέσως την κατάσταση ούτε να της αλλάξεις τη διάθεση.
Μερικές από τις πιο υποστηρικτικές φράσεις που μπορείς να πεις είναι:
«Είμαι εδώ για σένα.»
«Σε ευχαριστώ που μου το είπες.»
«Δεν χρειάζεται να προσποιείσαι ότι είσαι καλά.»
«Δεν φταις εσύ που νιώθεις έτσι.»
Ακόμη κι αν δεν ξέρεις τι να πεις, η ειλικρινής παρουσία σου έχει αξία.
Μην υποτιμάς τα συναισθήματά της
Φράσεις όπως «θα περάσει», «όλες οι μαμάδες κουράζονται» ή «σκέψου πόσο τυχερή είσαι που έχεις ένα υγιές μωρό» μπορεί να ακούγονται ενθαρρυντικές, όμως συχνά κάνουν τη γυναίκα να νιώθει ακόμη μεγαλύτερες ενοχές.
Η επιλόχειος κατάθλιψη δεν είναι επιλογή ούτε ένδειξη αδυναμίας. Είναι μια κατάσταση που χρειάζεται κατανόηση και, πολλές φορές, επαγγελματική βοήθεια.
Το σημαντικό είναι να αναγνωρίσεις ότι αυτό που βιώνει είναι αληθινό.
Πρόσφερε συγκεκριμένη βοήθεια
Το «αν χρειαστείς κάτι, πες μου» είναι καλοπροαίρετο, αλλά όταν κάποιος παλεύει με την κατάθλιψη, ακόμη και το να ζητήσει βοήθεια μπορεί να μοιάζει βουνό.
Προτίμησε συγκεκριμένες προτάσεις.
Μπορείς να πεις:
«Θα περάσω το απόγευμα να κρατήσω το μωρό για μία ώρα.»
«Έφτιαξα φαγητό και θα σου το φέρω.»
«Πηγαίνω στο σούπερ μάρκετ. Χρειάζεσαι κάτι;»
Μικρές, πρακτικές κινήσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά το βάρος της καθημερινότητας.
Ενθάρρυνέ τη να ζητήσει βοήθεια
Πολλές γυναίκες νιώθουν ντροπή ή φόβο να μιλήσουν σε έναν ειδικό.
Υπενθύμισέ της με διακριτικότητα ότι η επιλόχειος κατάθλιψη αντιμετωπίζεται και ότι η αναζήτηση βοήθειας είναι πράξη δύναμης, όχι αδυναμίας.
Αν δυσκολεύεται να κάνει το πρώτο βήμα, μπορείς να τη βοηθήσεις να κλείσει ένα ραντεβού ή να τη συνοδεύσεις στον γιατρό ή στον ψυχολόγο, εφόσον το επιθυμεί.
Αν είσαι ο μπαμπάς, ο ρόλος σου είναι πολύ σημαντικός
Οι έρευνες δείχνουν ότι η σταθερή υποστήριξη από τον σύντροφο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην πορεία της ανάρρωσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να λύσεις το πρόβλημα. Δεν μπορείς να «θεραπεύσεις» την επιλόχειο κατάθλιψη μόνος σου.
Μπορείς όμως να είσαι δίπλα της καθημερινά.
Φρόντισε να μοιράζεσαι όσο γίνεται περισσότερο τη φροντίδα του μωρού και του σπιτιού.
Βοήθησέ τη να κοιμηθεί λίγες συνεχόμενες ώρες, αναλαμβάνοντας το τάισμα, την αλλαγή της πάνας ή το να αποκοιμίσεις το μωρό.
Ρώτα την τι χρειάζεται αντί να υποθέτεις ότι ξέρεις την απάντηση.
Κοίταξέ τη στα μάτια όταν σου μιλά και άκου πραγματικά όσα σου λέει.
Και πάνω απ' όλα, υπενθύμισέ της ότι εξακολουθεί να είναι μια καλή μητέρα, ακόμη κι αν αυτή τη στιγμή δυσκολεύεται να το πιστέψει.
Τι είναι καλό να αποφύγεις
Ακόμη κι αν οι προθέσεις σου είναι καλές, ορισμένες φράσεις μπορεί να πληγώσουν.
Απέφυγε να της πεις ότι πρέπει να συνέλθει, ότι όλα είναι στο μυαλό της ή ότι άλλες γυναίκες τα καταφέρνουν καλύτερα.
Μην την πιέζεις να βγει από το σπίτι ή να κάνει πράγματα που αυτή τη στιγμή της φαίνονται ακατόρθωτα.
Επίσης, μην αποθαρρύνεις τη φαρμακευτική αγωγή ή την ψυχοθεραπεία, αν αυτές έχουν προταθεί από τον γιατρό της.
Μην εξαφανιστείς επειδή δεν ξέρεις τι να πεις
Ένα από τα πιο δύσκολα συναισθήματα που βιώνουν οι γυναίκες με επιλόχειο κατάθλιψη είναι η μοναξιά.
Ακόμη κι αν απομακρύνεται ή δεν απαντά πάντα στα μηνύματά σου, συνέχισε να δείχνεις ότι είσαι εκεί.
Ένα απλό μήνυμα, ένας καφές που θα αφήσεις στην πόρτα ή ένα τηλεφώνημα μπορούν να της θυμίσουν ότι δεν είναι μόνη.
Η συνέπεια στη στήριξη έχει μεγαλύτερη σημασία από μια εντυπωσιακή κίνηση.
Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια
Αν ο άνθρωπός σου εκφράζει ότι δεν θέλει να ζει, ότι η οικογένειά του θα ήταν καλύτερα χωρίς εκείνον ή αν δείχνει να έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μην περιμένεις να περάσει μόνο του και μην αφήσεις το άτομο μόνο του αν υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλειά του.
Η στήριξή σου μπορεί να γίνει δύναμη
Η επιλόχειος κατάθλιψη δεν περνά μέσα σε μία ημέρα, ούτε αντιμετωπίζεται μόνο με καλή διάθεση. Με την κατάλληλη θεραπεία, όμως, οι περισσότερες γυναίκες αναρρώνουν πλήρως και απολαμβάνουν ξανά τη μητρότητα και την καθημερινότητά τους.
Αν κάποιος δικός σου άνθρωπος περνά αυτή τη δύσκολη διαδρομή, να θυμάσαι ότι δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις λύσεις. Χρειάζεται να είσαι παρών, να ακούς χωρίς να κρίνεις, να προσφέρεις πρακτική βοήθεια και να ενθαρρύνεις την αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης. Μερικές φορές, η πιο σημαντική φράση που μπορεί να ακούσει μια νέα μαμά είναι η πιο απλή: «Δεν είσαι μόνη. Θα το περάσουμε μαζί!»
