Για πρώτη φορά καθορίζονται αναλυτικά οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί αξιοποίησης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης μέσα στη σχολική τάξη, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη διαφάνεια και τη διατήρηση του ανθρώπινου ρόλου στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται ήδη από μεγάλο αριθμό μαθητών και εκπαιδευτικών. Το Υπουργείο Παιδείας επιλέγει να μην κινηθεί στη λογική της απαγόρευσης, αλλά της οργανωμένης και υπεύθυνης ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στη μαθησιακή διαδικασία.
Η χρήση θα είναι προαιρετική
Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται σε όλα τα δημόσια σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και αφορά τόσο τη δια ζώσης όσο και την εξ αποστάσεως εκπαιδευτική διαδικασία. Ωστόσο, η συμμετοχή στη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης είναι απολύτως εθελοντική για εκπαιδευτικούς και μαθητές. Η άρνηση συμμετοχής δεν μπορεί να επηρεάσει ούτε την αξιολόγηση των μαθητών ούτε την υπηρεσιακή κατάσταση των εκπαιδευτικών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο
Η φιλοσοφία της υπουργικής απόφασης είναι ξεκάθαρη: η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να υποστηρίζει τη διδασκαλία, όχι όμως να αντικαθιστά ούτε τον εκπαιδευτικό ούτε την προσωπική προσπάθεια του μαθητή.
Γι' αυτό προβλέπεται ότι κάθε αποτέλεσμα που παράγεται από σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα βρίσκεται πάντοτε υπό την εποπτεία εκπαιδευτικού, ενώ απαγορεύεται ρητά η πλήρως αυτοματοποιημένη αξιολόγηση μαθητών ή εκπαιδευτικών μέσω εργαλείων AI. Παράλληλα, δεν επιτρέπεται η δημιουργία προφίλ (profiling) μαθητών ή εκπαιδευτικών με βάση δεδομένα που συλλέγονται από τη χρήση των συστημάτων.
Τι ισχύει για τις εργασίες και τις εξετάσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διατάξεις που αφορούν τις μαθητικές εργασίες. Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης απαγορεύεται κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, διαγωνισμάτων και δοκιμασιών αξιολόγησης, εκτός εάν ο εκπαιδευτικός αποφασίσει ότι η ελεγχόμενη χρήση τους αποτελεί μέρος της ίδιας της εκπαιδευτικής διαδικασίας και εξασφαλίζεται ίση μεταχείριση όλων των μαθητών.
Αντίστοιχα, στις εργασίες που ανατίθενται στους μαθητές δεν επιτρέπεται η υποβολή κειμένων ή άλλων παραδοτέων που έχουν παραχθεί εξ ολοκλήρου ή σε σημαντικό βαθμό από τεχνητή νοημοσύνη. Η εργασία πρέπει να αποτελεί προϊόν της προσωπικής προσπάθειας και της κατανόησης του μαθητή. Σε περίπτωση παράβασης, ο εκπαιδευτικός μπορεί να λάβει το γεγονός υπόψη κατά την αξιολόγηση.
Deepfakes και ψεύτικες βιβλιογραφίες στις ρητές απαγορεύσεις
Η υπουργική απόφαση περιλαμβάνει και σαφείς απαγορεύσεις. Απαγορεύεται η δημιουργία ή διάδοση παραποιημένου οπτικοακουστικού υλικού (deepfake) χωρίς συναίνεση, η κατασκευή ανύπαρκτων βιβλιογραφικών αναφορών και πηγών, καθώς και κάθε παράνομη ανάπτυξη ή τροποποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Αυστηροί κανόνες για τα προσωπικά δεδομένα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η πρόσβαση στις εφαρμογές θα πραγματοποιείται, όπου αυτό υποστηρίζεται, μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου, ενώ προβλέπονται διαδικασίες αυθεντικοποίησης, περιορισμένη πρόσβαση στα δεδομένα, ανθρώπινη εποπτεία, καταγραφή όλων των διαδικασιών και συνεχής αξιολόγηση κινδύνων.
Παράλληλα, απαγορεύεται η εισαγωγή σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στοιχείων όπως ονοματεπώνυμα, φωτογραφίες, βίντεο, φωνητικά δείγματα, βαθμολογίες, δεδομένα υγείας ή πληροφορίες που μπορούν να ταυτοποιήσουν μαθητές και εκπαιδευτικούς. Επιτρέπεται μόνο η χρήση ανωνυμοποιημένων ή ουδέτερων περιγραφών.
Συντονιστής AI σε κάθε σχολείο
Η απόφαση προβλέπει ότι σε κάθε σχολική μονάδα που θα αξιοποιεί εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης θα ορίζεται ένας εκπαιδευτικός ως Συντονιστής χρήσης ΤΝ. Ο ρόλος του θα είναι να οργανώνει τη συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών, να διαχειρίζεται τις απαραίτητες ενημερώσεις και προσκλήσεις, να δημιουργεί τις ψηφιακές ομάδες εργασίας όπου απαιτείται και να παρακολουθεί την ορθή εφαρμογή του πλαισίου.
Υποχρεωτική επιμόρφωση και ενημέρωση
Κάθε σχολική μονάδα θα πρέπει να διοργανώνει τουλάχιστον μία δράση ενημέρωσης για μαθητές και γονείς ανά σχολικό έτος, ενώ προβλέπεται ειδική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης.
Η εκπαίδευση θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, βασικές αρχές λειτουργίας της AI, κινδύνους και περιορισμούς, τεχνικές σύνταξης αποτελεσματικών προτροπών (prompting), προστασία προσωπικών δεδομένων και διαδικασίες αντιμετώπισης περιστατικών.
Πηγή: alfavita.gr
