Στην αρχή μοιάζει φυσικό. Υπάρχουν πάνες, ξενύχτια, δουλειές, σχολεία, δραστηριότητες. Όλα περιστρέφονται γύρω από το παιδί. Και πράγματι, για ένα διάστημα αυτό είναι αναπόφευκτο. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αυτό δεν είναι πια μια φάση αλλά μια νέα μόνιμη ταυτότητα. Όταν ο άντρας και η γυναίκα παύουν να βλέπουν ο ένας τον άλλον ως σύντροφο και αρχίζουν να λειτουργούν μόνο ως μαμά και μπαμπάς.
Οι περισσότεροι γάμοι δεν καταρρέουν από μια μεγάλη προδοσία ή από μια θεαματική σύγκρουση. Καταρρέουν από μικρές καθημερινές μετατοπίσεις που κανείς δεν παρατηρεί έγκαιρα. Και μία από τις πιο ύπουλες είναι αυτή. Η στιγμή που το ζευγάρι ξεχνά ότι πριν γίνει οικογένεια ήταν δύο άνθρωποι που ερωτεύτηκαν.
Όταν το ζευγάρι γίνεται «διοικητικό συμβούλιο»
Στην καθημερινότητα πολλών οικογενειών η επικοινωνία μεταξύ των συντρόφων μοιάζει περισσότερο με επαγγελματική συνάντηση παρά με σχέση. Συζητούν ποιος θα πάρει το παιδί από το φροντιστήριο, ποιος θα πληρώσει τους λογαριασμούς, ποιος θα πάει στη σχολική γιορτή. Οι συζητήσεις είναι πρακτικές, απαραίτητες και συχνά εξαντλητικές.
Αυτό που λείπει είναι το προσωπικό στοιχείο. Εκείνη η μικρή στιγμή που ο ένας κοιτάζει τον άλλον όχι ως συνεργάτη αλλά ως άνθρωπο που αγαπά. Οι ψυχολόγοι μιλούν συχνά για αυτό που αποκαλούν «συναισθηματική αποσύνδεση». Δεν είναι καβγάς, ούτε θυμός. Είναι κάτι πιο ύπουλο. Είναι η αίσθηση ότι ο άλλος απλώς υπάρχει μέσα στο ίδιο σπίτι.
Σιγά σιγά το ζευγάρι μετατρέπεται σε μια λειτουργική συμμαχία. Μοιράζονται ευθύνες, λύνουν προβλήματα, οργανώνουν την καθημερινότητα. Όμως η σχέση αρχίζει να χάνει το στοιχείο που την έκανε σχέση. Την οικειότητα, το φλερτ, την περιέργεια για τον άλλον.
Το παιδί δεν χρειάζεται μόνο γονείς
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι το να αφιερωθούν ολοκληρωτικά στο παιδί τους είναι η μεγαλύτερη απόδειξη αγάπης. Στην πραγματικότητα όμως τα παιδιά χρειάζονται κάτι ακόμη πιο σημαντικό. Χρειάζονται να μεγαλώνουν μέσα σε μια σχέση που λειτουργεί.
Έρευνες στην οικογενειακή ψυχολογία δείχνουν ότι το πιο σταθερό περιβάλλον για ένα παιδί δεν είναι απλώς ένα σπίτι όπου οι γονείς είναι παρόντες. Είναι ένα σπίτι όπου οι γονείς έχουν μεταξύ τους μια ζωντανή σχέση. Όταν το ζευγάρι είναι συναισθηματικά συνδεδεμένο, το παιδί νιώθει ασφάλεια. Αντίθετα, όταν οι γονείς λειτουργούν σαν συγκάτοικοι που απλώς διαχειρίζονται την καθημερινότητα, το παιδί το αντιλαμβάνεται ακόμη κι αν δεν μπορεί να το εξηγήσει. Η ποιότητα της σχέσης των γονιών είναι το συναισθηματικό κλίμα του σπιτιού.
Η σιωπηλή φθορά
Το πιο επικίνδυνο στοιχείο σε αυτή τη διαδικασία είναι ότι συμβαίνει αργά. Κανείς δεν ξυπνά ένα πρωί και λέει «σταμάτησα να είμαι ζευγάρι». Απλώς περνά ο καιρός και το ζευγάρι συνηθίζει να λειτουργεί έτσι.
Οι συζητήσεις γίνονται όλο και πιο πρακτικές. Οι κοινές στιγμές μειώνονται. Το χιούμορ εξαφανίζεται. Οι μικρές χειρονομίες τρυφερότητας γίνονται σπάνιες. Κάποια στιγμή, μετά από χρόνια, δύο άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι δεν έχουν σχεδόν τίποτα να πουν ο ένας στον άλλον.
Σε αυτό το σημείο πολλοί γάμοι αρχίζουν να τρίζουν. Όχι επειδή υπάρχει απαραίτητα θυμός ή απογοήτευση, αλλά επειδή υπάρχει κενό. Και το κενό στις σχέσεις είναι συχνά πιο επικίνδυνο από τη σύγκρουση. Ένας γάμος μπορεί να επιβιώσει από καβγάδες. Δύσκολα επιβιώνει από την αδιαφορία.
Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι γονείς
Το μεγάλο λάθος είναι ότι πολλοί γονείς πιστεύουν πως η σχέση τους μπορεί να περιμένει. Λένε μέσα τους ότι όταν τα παιδιά μεγαλώσουν θα ξαναβρούν χρόνο για τον εαυτό τους. Όμως οι σχέσεις δεν λειτουργούν έτσι.
Η σύνδεση μεταξύ δύο ανθρώπων χρειάζεται συνεχή φροντίδα. Όταν για χρόνια δεν επενδύεις σε αυτήν, είναι σαν να αφήνεις έναν κήπο χωρίς νερό. Κάποια στιγμή δεν υπάρχει τίποτα να ανθίσει. Η σχέση δεν διαλύεται ξαφνικά. Σταματά απλώς να καλλιεργείται.
Πώς ένα ζευγάρι μπορεί να μείνει ζευγάρι
Η λύση δεν είναι περίπλοκη αλλά απαιτεί συνειδητή προσπάθεια. Πρώτα απ’ όλα χρειάζεται να θυμηθούν ότι η σχέση τους δεν είναι πολυτέλεια αλλά θεμέλιο της οικογένειας. Όταν το ζευγάρι είναι καλά, η οικογένεια λειτουργεί καλύτερα.
Μερικές φορές αρκούν μικρές κινήσεις. Ένα δείπνο χωρίς παιδιά. Μια συζήτηση που δεν αφορά το σχολείο ή τους λογαριασμούς. Μια βόλτα όπου θυμούνται ποιοι ήταν πριν γίνουν γονείς.
Δεν χρειάζονται μεγάλες θεαματικές κινήσεις. Αυτό που χρειάζεται είναι σταθερή παρουσία. Η καθημερινή υπενθύμιση ότι ο άνθρωπος απέναντί σου δεν είναι μόνο ο πατέρας ή η μητέρα των παιδιών σου. Είναι ο σύντροφός σου. Ο γάμος δεν χρειάζεται τελειότητα. Χρειάζεται προσοχή.
Το σημαντικότερο μάθημα για τα παιδιά
Υπάρχει μια αλήθεια που πολλοί γονείς ξεχνούν. Τα παιδιά μαθαίνουν τι είναι αγάπη όχι από αυτά που τους λέμε αλλά από αυτά που βλέπουν.
Όταν βλέπουν δύο ανθρώπους να σέβονται ο ένας τον άλλον, να γελούν μαζί, να αφιερώνουν χρόνο ο ένας στον άλλον, διαμορφώνουν την εικόνα της σχέσης που θα αναζητήσουν αργότερα στη ζωή τους.
Αντίθετα, όταν μεγαλώνουν σε ένα σπίτι όπου οι γονείς είναι απλώς συνεργάτες στην ανατροφή τους, η έννοια της συντροφικότητας χάνει το βάθος της.
Το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να κάνει ένα ζευγάρι στο παιδί του είναι να παραμείνει ζευγάρι.
Κάπου μέσα στην πίεση της καθημερινότητας είναι εύκολο να ξεχαστεί αυτό. Όμως αξίζει να το θυμόμαστε. Πριν από τις πάνες, πριν από τα σχολεία, πριν από τις υποχρεώσεις, υπήρχαν δύο άνθρωποι που διάλεξαν ο ένας τον άλλον.
Και αυτή η επιλογή χρειάζεται να ανανεώνεται ξανά και ξανά. Γιατί στο τέλος της ημέρας η οικογένεια δεν στηρίζεται μόνο στην αγάπη για τα παιδιά. Στηρίζεται στην αγάπη μεταξύ των δύο ανθρώπων που τη δημιούργησαν.
