Ο θυμός δεν είναι το πρόβλημα
Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα. Πρόκειται για την αντίδραση του οργανισμού σε μια απειλή ή σε μια κατάσταση που προκαλεί έντονη δυσφορία. Όταν θυμώνουμε, αυξάνονται οι παλμοί της καρδιάς και η αρτηριακή πίεση, ενώ το σώμα μπαίνει σε κατάσταση εγρήγορσης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το να νιώθει ένα παιδί θυμό δεν είναι κακό. Το πρόβλημα ξεκινά όταν δεν γνωρίζει πώς να τον διαχειριστεί και τον εκφράζει με επιθετικότητα ή βίαιες συμπεριφορές.
Αγόρια και κορίτσια εκφράζουν διαφορετικά τον θυμό τους
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι δεν είναι σωστό να γενικεύουμε, καθώς κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Παρ' όλα αυτά, παρατηρείται συχνά ότι τα αγόρια τείνουν να εξωτερικεύουν περισσότερο τα δύσκολα συναισθήματά τους, ενώ τα κορίτσια συχνά τα στρέφουν προς τον εαυτό τους.
Αυτό σημαίνει ότι ένα αγόρι μπορεί να εκδηλώσει την απογοήτευσή του με φωνές, εκνευρισμό ή επιθετικότητα, ενώ ένα κορίτσι μπορεί να εκφράσει τα ίδια συναισθήματα μέσα από ενοχές ή αυτοκριτική. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για μια γενική τάση και όχι για κανόνα που ισχύει για όλα τα παιδιά.
Το σημαντικότερο βήμα: να μάθουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πιο σημαντική δεξιότητα που μπορούν να διδάξουν οι γονείς στα αγόρια είναι η αναγνώριση και η ονομασία των συναισθημάτων τους.
Πολλά παιδιά, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες, δεν μπορούν να καταλάβουν ακριβώς τι νιώθουν. Έτσι, οι γονείς μπορούν να τα βοηθήσουν λέγοντας πράγματα όπως:
«Μου φαίνεται ότι νιώθεις απογοητευμένος».
«Ίσως θύμωσες επειδή σου είπα όχι».
Ακόμη κι αν η εκτίμηση δεν είναι σωστή, το παιδί ενθαρρύνεται να σκεφτεί τι συμβαίνει μέσα του και να βάλει λέξεις στα συναισθήματά του. Για μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους, μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι να δείχνουμε κατανόηση και να τα καλούμε να μιλήσουν για όσα νιώθουν, χωρίς κριτική ή πίεση.
Όταν το παιδί θυμώνει, χρειάζεται ηρεμία και όχι σύγκρουση
Πολλοί γονείς, όταν το παιδί ξεσπά, αντιδρούν με φωνές ή απομάκρυνση. Οι ειδικοί όμως εξηγούν ότι τα μικρά παιδιά συχνά δεν έχουν ακόμη την ικανότητα να ηρεμήσουν μόνα τους. Γι' αυτό είναι σημαντικό ο γονιός να παραμένει ψύχραιμος και υποστηρικτικός. Η ήρεμη στάση λειτουργεί ως πρότυπο για το παιδί και του δείχνει πώς μπορεί να αντιμετωπίζει δύσκολα συναισθήματα στο μέλλον.
Ο στόχος δεν είναι να καταπιεστεί ο θυμός, αλλά να μάθει το παιδί να τον εκφράζει με ασφαλείς τρόπους. Με τον καιρό μπορεί να αναπτύξει στρατηγικές αυτορρύθμισης, όπως οι βαθιές αναπνοές, η απομάκρυνση από μια έντονη κατάσταση ή η αναζήτηση λίγου προσωπικού χώρου για να ηρεμήσει.
Κατανόηση δεν σημαίνει απουσία ορίων
Η ενσυναίσθηση δεν σημαίνει ότι επιτρέπουμε οποιαδήποτε συμπεριφορά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι όταν ο θυμός μετατρέπεται σε επιθετικότητα, χρειάζονται ξεκάθαρα όρια και συνέπειες. Ένα μήνυμα που προτείνουν να περνούν οι γονείς στα παιδιά είναι το εξής:
«Μπορείς να νιώθεις ό,τι θέλεις, αλλά δεν μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις». Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά, όμως δεν είναι αποδεκτές όλες οι συμπεριφορές που μπορεί να προκύψουν από αυτά.
Πότε χρειάζεται βοήθεια από ειδικό
Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους γονείς να δώσουν προσοχή στη συχνότητα, τη διάρκεια και την ένταση των ξεσπασμάτων. Αν ένα παιδί φαίνεται να παλεύει καθημερινά με τον θυμό του ή εμφανίζει επιθετικότητα σε διαφορετικά περιβάλλοντα, όπως στο σπίτι και στο σχολείο, ίσως χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συζήτηση με τον παιδίατρο ή με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν βαθύτερες αιτίες, όπως άγχος, στρες ή ακόμη και κατάθλιψη, που συχνά κρύβονται πίσω από τον θυμό.
Το μάθημα που θα τους ακολουθεί μια ζωή
Ο θυμός δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε ούτε να εξαφανίσουμε από τη ζωή των παιδιών μας. Αυτό που χρειάζεται είναι να τους δώσουμε τα εργαλεία για να τον κατανοούν και να τον εκφράζουν με τρόπο υγιή και ασφαλή.
Ένα αγόρι που μαθαίνει από μικρό να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να μιλά γι' αυτά και να τα διαχειρίζεται χωρίς βία, έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να γίνει ένας συναισθηματικά ώριμος και ισορροπημένος άνδρας.
.jpg)
