Δείτε εδώ την ειδική έκδοση

«Μαμά, φτάνει»: όταν συνειδητοποιείς ότι πρέπει να βάλεις όρια στον αγαπημένο σου άνθρωπο

«Μαμά, φτάνει»: όταν συνειδητοποιείς ότι πρέπει να βάλεις όρια στον αγαπημένο σου άνθρωπο

Υπάρχουν σχέσεις στη ζωή μας που μοιάζουν τόσο δεδομένες, τόσο βαθιά ριζωμένες μέσα μας, που η ιδέα και μόνο να βάλουμε όρια φαντάζει σχεδόν αδιανόητη. Η σχέση με τη μητέρα μας είναι μία από αυτές. Μεγαλώνουμε πιστεύοντας ότι πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι, υπομονετικοί και κατανοητικοί απέναντί της, ακόμα κι όταν η σχέση αρχίζει να μας εξαντλεί ψυχικά.

Κάπου όμως στην ενήλικη ζωή, πολλοί άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο συναίσθημα. Την ανάγκη να πουν «ως εδώ». Όχι επειδή δεν αγαπούν τη μητέρα τους, αλλά επειδή συνειδητοποιούν ότι η συνεχής γκρίνια, το δράμα, οι ενοχές ή η συναισθηματική πίεση επηρεάζουν βαθιά τη δική τους ψυχική ισορροπία.

Όταν η σχέση με τη μητέρα γίνεται ψυχικά εξαντλητική

Δεν είναι πάντα εύκολο να το παραδεχτεί κανείς. Ειδικά όταν πρόκειται για έναν άνθρωπο που αγαπά βαθιά. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η επαφή με έναν γονιό αφήνει πίσω της ένταση αντί για ηρεμία.

Μπορεί κάθε τηλεφώνημα να συνοδεύεται από παράπονα, συγκρούσεις ή δραματικές αφηγήσεις. Μπορεί να νιώθεις ότι απορροφάσαι διαρκώς από τα προβλήματα της οικογένειας, χωρίς να έχεις χώρο να αναπνεύσεις. Κάποιες φορές, ακόμα και μια επίσκεψη στο πατρικό σπίτι μπορεί να προκαλεί άγχος πριν καν ξεκινήσει.

Πολλοί ενήλικες περιγράφουν ότι επιστρέφουν από οικογενειακές συναντήσεις εξαντλημένοι, με πονοκέφαλο, ένταση ή ανάγκη να απομονωθούν για ώρες. Κι όμως, συχνά συνοδεύουν αυτά τα συναισθήματα με ενοχές.

«Δεν θα έπρεπε να νιώθω έτσι για τη μητέρα μου».

Κι όμως, τα συναισθήματα δεν είναι σωστά ή λάθος. Είναι σημάδια ότι κάτι χρειάζεται προσοχή.

Οι ενοχές που νιώθεις όταν προσπαθείς να βάλεις όρια

Ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια όταν προσπαθείς να βάλεις όρια σε έναν γονιό είναι η ενοχή. Ειδικά όταν ο άλλος αντιδρά με φράσεις όπως:

  • «Δεν με θέλεις πια».
  • «Με απομακρύνεις».
  • «Μετά από όσα έχω κάνει για εσένα».

Τότε, το παιδί μέσα μας ενεργοποιείται ξανά. Θέλει να καθησυχάσει, να διορθώσει, να προστατεύσει τον γονιό από τη στενοχώρια.

Μόνο που κάπως έτσι, πολλές φορές ακυρώνουμε ξανά τις δικές μας ανάγκες.

Το να βάζεις όρια όμως δεν είναι απόρριψη. Δεν σημαίνει ότι αγαπάς λιγότερο τον γονιό σου. Σημαίνειότι προσπαθείς να προστατεύσεις τη σχέση σας από τη φθορά και τον εαυτό σου από τη συναισθηματική εξάντληση.

Δεν είναι δική σου ευθύνη να «σώσεις» τους πάντες

Πολλοί άνθρωποι μεγαλώνουν σε οικογένειες όπου αναλαμβάνουν άτυπα τον ρόλο του «ψυχολόγου». Ακούνε συνεχώς προβλήματα, καβγάδες, παράπονα και εντάσεις. Γίνονται οι «ήρεμοι», οι «λογικοί», αυτοί που πρέπει πάντα να καταλαβαίνουν.

Όμως κανείς δεν μπορεί να κουβαλά επ’ άπειρον τα συναισθηματικά βάρη ολόκληρης της οικογένειας.

Δεν είναι δική σου δουλειά να σώσεις τον γάμο των γονιών σου, να λύσεις τις συγκρούσεις με τα αδέλφια σου ή να αλλάξεις τη μόνιμη δυσφορία ενός ανθρώπου που έχει μάθει να ζει μέσα στη γκρίνια και το παράπονο.

Η ενσυναίσθηση είναι πολύτιμη. Η ψυχική αυτοθυσία όμως όχι.

Πώς να βάλεις όρια χωρίς να νιώθεις το «κακό παιδί»

Τα όρια δεν χρειάζεται να είναι απόλυτα. Ούτε σημαίνει ότι για να βάλεις όρια πρέπει να αποκόψεις εντελώς έναν άνθρωπο από τη ζωή σου.

Μερικές φορές είναι μικρές, αλλά σημαντικές αλλαγές:

  • Να μειώσεις τη διάρκεια των τηλεφωνημάτων όταν νιώθεις ότι σε φορτίζουν.
  • Να μην εμπλέκεσαι σε οικογενειακές συγκρούσεις που δεν σε αφορούν άμεσα.
  • Να επιλέγεις πότε και πόσο θα επισκέπτεσαι το πατρικό σου.
  • Να λες ήρεμα ότι δεν μπορείς να συζητάς συνεχώς για το ίδιο θέμα.

Στην αρχή ίσως υπάρξουν αντιδράσεις. Είναι φυσιολογικό. Όταν αλλάζουν οι ισορροπίες μιας σχέσης, οι άνθρωποι συχνά δυσκολεύονται να προσαρμοστούν.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι λάθος.

Το να προστατεύεις τον εαυτό σου είναι ωριμότητα

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην απόσταση και στην υγιή οριοθέτηση. Το να προστατεύεις την ψυχική σου υγεία δεν σημαίνει ότι αγαπάς λιγότερο τη μητέρα σου. Σημαίνει ότι αναγνωρίζεις πως και εσύ έχεις όρια, αντοχές και ανάγκες.

Πολλοί ενήλικες περνούν χρόνια προσπαθώντας να είναι τα «καλά παιδιά», μέχρι που κάποια στιγμή το σώμα και το μυαλό τους δεν αντέχουν άλλο.

Η χρόνια ένταση, η συναισθηματική εξάντληση και η αίσθηση ότι πνίγεσαι μέσα στις ανάγκες των άλλων δεν είναι κάτι που πρέπει να θεωρείται φυσιολογικό.

Μερικές φορές, το πιο ώριμο και προστατευτικό πράγμα που μπορείς να κάνεις για μια σχέση είναι να θέσεις όρια.

Ακόμα κι αν χρειαστεί κάποια στιγμή να πεις:

«Μαμά, φτάνει».

Απόρρητο
v