Η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας περνά από τα εισοδήματα, τη στέγη, τις υπηρεσίες φροντίδας και τη δυνατότητα συνδυασμού εργασίας και οικογένειας. Εξαρτάται όμως και από κάτι που συχνά μένει στο περιθώριο της συζήτησης: τις αντιλήψεις μας.
Τι θεωρούμε απαραίτητο πριν αποκτήσουμε παιδί; Πόσο μεταθέτουμε αυτή την απόφαση στο μέλλον; Πώς αντιμετωπίζουμε το δεύτερο ή το τρίτο παιδί; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα επηρεάζουν τις επιλογές μας, μαζί με τις πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες.
Σε μια κοινωνία όπου πολλές οικογένειες μένουν στο ένα παιδί, όπως συμβαίνει και στην Ελλάδα, το πέρασμα από το πρώτο στο δεύτερο αλλά και η επιλογή περισσότερων παιδιών συνδέονται με όσα θεωρούμε όχι μόνο εφικτά αλλά και επιθυμητά στη ζωή μας.
Γι’ αυτό και μια πολιτική που περιορίζεται στις ενισχύσεις, όσο σημαντικές και απαραίτητες κι αν είναι, κινδυνεύει να αφήσει ανέγγιχτη μια κρίσιμη -ίσως την κρισιμότερη- πλευρά του προβλήματος.
Όμως οι αντιλήψεις δεν αλλάζουν με κηρύγματα. Αλλάζουν μέσα από τις εμπειρίες, τα παραδείγματα και τις συνθήκες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να δημιουργήσουν την οικογένεια που επιθυμούν.
Με ουσιαστική στήριξη από το κράτος, συμμετοχή και των δύο γονέων και μια καθημερινότητα στην οποία η οικογένεια βρίσκει χώρο -και την κοινωνική αναγνώριση που της αξίζει- δίπλα στην επαγγελματική και προσωπική εξέλιξη.
Πέρυσι είχαμε το ισχυρό παράδειγμα του Ισραήλ, το οποίο, συνδυάζοντας μέτρα και αντιλήψεις, έχει καταφέρει να βρίσκεται στην κορυφή μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών. Φέτος εξετάζουμε ως case study μια άλλη χώρα, την Ισλανδία, αναζητώντας όσα μπορούμε να διδαχθούμε από την εμπειρία της.
Ταυτόχρονα, αποτυπώνουμε τις απόψεις του αρμόδιου υπουργείου, πολιτικών, ειδικών επιστημόνων και ανθρώπων του επιχειρηματικού κόσμου, προκειμένου να αναδείξουμε όλες τις διαστάσεις αυτού του προβλήματος, που έχει στρατηγική σημασία για τη χώρα μας.
Δίνουμε όμως και χώρο στις προσωπικές ιστορίες. Στις εμπειρίες και στα συναισθήματα εκείνων που έκαναν το βήμα πέρα από το δεύτερο παιδί, στις δυσκολίες, στα κίνητρα και στις χαρές τους.
Το δημογραφικό αφορά τελικά το μέλλον που οραματιζόμαστε για τη χώρα και τις προϋποθέσεις που δημιουργούμε για να το ζήσουμε. Βασικότερη ίσως προϋπόθεση είναι να στηρίξουμε την οικογένεια, αναδεικνύοντας και την αξία της.
Όχι μόνο για το άτομο αλλά και για το κοινωνικό σύνολο.
