Γράφει ο Νίκος Χαρδαλιάς, Περιφερειάρχης Αττικής
Yπάρχουν ζητήματα που δεν εξαντλούνται σε αριθμούς. Ζητήματα που δεν αφορούν μόνο το σήμερα αλλά καθορίζουν το αύριο μιας κοινωνίας. Το δημογραφικό είναι ένα από αυτά -ίσως το βασικότερο. Γιατί πίσω από κάθε στατιστική για τη μείωση των γεννήσεων ή τη γήρανση του πληθυσμού, υπάρχει μια πολύ πιο βαθιά πραγματικότητα: νέοι άνθρωποι που δυσκολεύονται να σχεδιάσουν τη ζωή τους, ζευγάρια που αναβάλλουν τη δημιουργία οικογένειας, οικογένειες που χρειάζονται περισσότερη στήριξη.
Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας της. Το δημογραφικό δεν είναι, ασφαλώς, αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα. Πολλές ανεπτυγμένες κοινωνίες της Δύσης βιώνουν ανάλογες πιέσεις. Στη χώρα μας, όμως, αποκτά ιδιαίτερη ένταση, καθώς συνδέεται με τη σταθερή μείωση των γεννήσεων και τη συνεχή αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων. Οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές: εάν δεν αναστραφεί η σημερινή τάση, στα επόμενα 40 χρόνια ο πληθυσμός της Ελλάδας μπορεί να έχει μειωθεί έως και κατά 35%.
Η Αττική, ως η μεγαλύτερη Περιφέρεια της χώρας, συμπυκνώνει με τον πιο καθαρό τρόπο τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις αυτής της πραγματικότητας. Από τη μία πλευρά, εξακολουθεί να αποτελεί κέντρο εργασίας, εκπαίδευσης, επιχειρηματικότητας και ευκαιριών. Από την άλλη, πολλές περιοχές της αντιμετωπίζουν έντονα σημάδια πληθυσμιακής γήρανσης, ιδίως σε τμήματα του κέντρου, του Πειραιά και περιοχών με παλαιότερη οικιστική ανάπτυξη, όπου η γήρανση του πληθυσμού είναι πιο αισθητή. Την ίδια στιγμή, περιοχές της Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής, καθώς και νεότερες οικιστικές ζώνες, με καλύτερη προσβασιμότητα και δυνατότητες απασχόλησης, εξακολουθούν να προσελκύουν νεότερα νοικοκυριά.
Αυτό ακριβώς δείχνει ότι το δημογραφικό δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα κοινωνικής πολιτικής. Είναι και ζήτημα περιφερειακής ανάπτυξης. Είναι ζήτημα χωρικής ισορροπίας, ποιότητας ζωής, υποδομών, εργασίας, κατοικίας και καθημερινότητας. Ένα νέο ζευγάρι αποφασίζει να κάνει οικογένεια αν αισθάνεται ότι έχει σταθερό εισόδημα, πρόσβαση σε δομές φροντίδας για τα παιδιά του, ασφαλείς μετακινήσεις, ποιοτικά σχολεία, δημόσιους χώρους και υπηρεσίες υγείας.
Στην Περιφέρεια Αττικής εργαζόμαστε με αυτήν ακριβώς τη λογική. Αξιοποιούμε κάθε διαθέσιμο εργαλείο, και κυρίως τους ευρωπαϊκούς μας πόρους, για να στηρίξουμε έμπρακτα την οικογένεια και να μειώσουμε το πραγματικό κόστος που σηκώνουν οι γονείς στην καθημερινότητά τους. Μέσα από το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027», έχουν διατεθεί περίπου 336 εκατ. ευρώ για τη χορήγηση vouchers σε οικογένειες, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση των παιδιών σε δομές προσχολικής εκπαίδευσης και δημιουργικής απασχόλησης. Ήδη έχουν δοθεί 117.000 vouchers, που αντιστοιχούν σε σχεδόν 132.000 παιδιά, τα οποία φιλοξενούνται σε 476 δημόσιες και ιδιωτικές δομές, καθώς και σε 90 Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών και ΚΔΑΠ ΑμεΑ, ώστε οι γονείς τους να μπορούν να συνδυάσουν την εργασία, τη φροντίδα και την αξιοπρεπή καθημερινότητα. Γιατί για εμάς, η ισότιμη πρόσβαση όλων των παιδιών στην εκπαίδευση, τη φροντίδα και τη δημιουργική απασχόληση δεν είναι απλώς μια διοικητική υποχρέωση. Είναι αξία αδιαπραγμάτευτη.
Παράλληλα, υλοποιούμε προγράμματα εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, προχωρούμε στη δημιουργία νέων βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών, καθώς και στην αναβάθμιση υφιστάμενων εκπαιδευτικών υποδομών. Θέλουμε κάθε γειτονιά της Αττικής να μπορεί να προσφέρει στα παιδιά σύγχρονες και ασφαλείς συνθήκες μάθησης, αλλά και στους γονείς την εμπιστοσύνη ότι δεν είναι μόνοι απέναντι στις δυσκολίες.
Την ίδια στιγμή, γνωρίζουμε καλά ότι χωρίς οικονομική σταθερότητα δεν μπορεί να υπάρξει οικογενειακός προγραμματισμός. Γι’ αυτό στηρίζουμε την εργασία και την επιχειρηματικότητα, διαθέτοντας 99,5 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση 1.044 μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέσα από το πρωτοποριακό πρόγραμμα «Attiki On». Και παράλληλα προχωρούμε σε ένα ευρύ πρόγραμμα 300+1 έργων και 50+1 παρεμβάσεων, σε κάθε μία από τις 66 γειτονιές της Αττικής, με έργα που βελτιώνουν την καθημερινότητα, ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες και κάνουν την πρωτεύουσα Περιφέρεια της χώρας έναν τόπο όπου αξίζει να ζεις, να εργάζεσαι και να δημιουργείς.
Το δημογραφικό απαιτεί, ασφαλώς, εθνική στρατηγική. Σε αυτή την κατεύθυνση, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό διαμορφώνει ένα αναγκαίο πλαίσιο πολιτικών: οικονομικά κίνητρα για τη γέννηση παιδιών, ενίσχυση των δομών φροντίδας, στήριξη της εργαζόμενης μητέρας, πολιτικές στέγασης για νέα ζευγάρια, διευρυμένες γονικές άδειες, ευέλικτες μορφές εργασίας και μέτρα για την αντιμετώπιση των πληθυσμιακών ανισορροπιών.
Η δική μας ευθύνη, ως Περιφέρεια, είναι να κάνουμε αυτές τις πολιτικές ορατές και χρήσιμες στην καθημερινή ζωή των πολιτών. Να δημιουργούμε συνθήκες ασφάλειας, εμπιστοσύνης και προοπτικής. Να δώσουμε στους νέους ανθρώπους λόγους να μείνουν ή να επιστρέψουν στη χώρα και να φτιάξουν τη ζωή τους εδώ. Η μάχη για το δημογραφικό δεν θα κερδηθεί με ευχές. Θα κερδηθεί με σχέδιο, συνεργασία, συνέπεια και πίστη στη νέα γενιά. Για μια Αττική πιο φιλική στην οικογένεια, πιο δίκαιη για τα παιδιά μας και πιο αισιόδοξη για το μέλλον μας.
